“Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan sağlamlıq bəyanlarına dair qaydalar”ın təsdiq edilməsi haqqında (Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, 23.04.2026)

“Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.2-ci, 17.5-ci maddələrinə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 13 noyabr tarixli 1681 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi haqqında Əsasnamə”nin 2.0.3-cü, 3.0.2-ci, 4.0.1-ci yarımbəndlərini və 5.10 – 5.12-ci bəndlərini rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (bundan sonra – Agentlik) Kollegiyası

1. “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan sağlamlıq bəyanlarına dair qaydalar” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Agentliyin Aparatının Strateji planlaşdırma, koordinasiya və icraya nəzarət şöbəsinə tapşırılsın ki, bu Qərarın qəbul edildiyi gündən 3 (üç) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinə təqdim olunmasını təmin etsin.

3. Agentliyin Aparatının aidiyyəti struktur bölmələri bu Qərarın 1-ci hissəsi ilə təsdiq edilən “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan sağlamlıq bəyanlarına dair qaydalar”la bağlı qida zənciri subyektlərinin maarifləndirilməsi istiqamətində müvafiq tədbirlər görsünlər.

4. Agentliyin Kollegiyasının məsul katibi Asif Əbdüləzimov bu Qərarın surətinin aidiyyəti üzrə göndərilməsini təmin etsin.

5. Bu Qərarın 1-ci hissəsi 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

6. Bu Qərarın icrasına nəzarəti öz üzərimdə saxlayıram.

Əsas: Agentliyin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 47 nömrəli iclas protokolu.

Azərbaycan Respublikası

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri

Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 66 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmişdir.

1.1. “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan sağlamlıq bəyanlarına dair qaydalar” (bundan sonra – Qaydalar) “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – Qanun) 17.5-ci maddəsinə uyğun olaraq hazırlanmışdır və istehlakçıya təqdim olunan qida məhsullarının etiketində göstərilən sağlamlıq bəyanlarına dair tələbləri müəyyən edir.

1.2. Qaydalar qida zənciri subyektləri tərəfindən könüllü şəkildə qida məhsullarının etiketində sağlamlıq bəyanları istifadə edildiyi hallara şamil edilir və qida məhsullarının həyat və sağlamlığa təsirinin qiymətləndirilməsi, qida məhsullarının təhlükəsizliyinə və minimum keyfiyyətinə nəzarətin təmin edilməsi ilə bağlı tələblərə aid edilmir.

1.3. Qaydalar Avropa İttifaqının 2006-cı il 20 dekabr tarixli 1924/2006 nömrəli (Regulation (EC) No 1924/2006 Of The European Parliament and of the Council of 20 December 2006), 2012-ci il 16 may tarixli 432/2012 nömrəli (Commission Regulation (EU) No 432/2012 of 16 May 2012) sənədləri və Kodeks Alimentarius Komissiyasının 23-1997 nömrəli “Qidalanma və sağlamlıq bəyanlarının istifadəsinə dair Təlimat”ı (Guidelines for use of nutrition and health claims CAC/GL 23-1997) əsasında hazırlanmışdır.

1.4. Qaydaların müddəaları xüsusi təyinatlı qida məhsulları, təbii mineral sular və bioloji aktiv qida məhsulları ilə bağlı texniki normativ hüquqi aktlarda göstərilən tələblər nəzərə alınmaqla tətbiq olunmalıdır.

1.5. Qaydaların 1.2-ci bəndi nəzərə alınmaqla Qaydalar qüvvəyə mindiyi günədək istehsal və ya emal edilmiş və ya idxal edilərək dövriyyəyə buraxılmış məhsulların yararlılıq müddəti nəzərə alınmaqla ölkə ərazisində dövriyyəsinə (idxalı istisna olmaqla) yol verilir.

2.1. Qaydaların məqsədləri üçün istifadə olunan əsas anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:

2.1.1. bəyan – qida məhsulunun spesifik xüsusiyyətlərə malik olduğunu bildirən və ya nəzərdə tutan istənilən formada şəkil, qrafik və ya simvolik təsvirlər də daxil olmaqla etiketlənmədə istifadə olunan hər hansı məlumat və ya qeyd;

2.1.2. sağlamlıq bəyanı – hər hansı qida məhsulu qrupunun, qida məhsulunun və ya onun hər hansı inqrediyentinin sağlamlıqla əlaqəsini bildirən və ya nəzərdə tutan ifadələr;

2.1.3. nutriyent – vitamin, mineral, zülal, yağ və karbohidrat;

2.1.4. sağlamlığa mənfi təsir riskinin azaldılması barədə bəyan – hər hansı qida məhsulu qrupunun, qida məhsulunun və ya onun hər hansı inqrediyentinin qəbulunun sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilən risk faktorunu azaltdığını bildirən və ya nəzərdə tutan məlumat.

2.2. Qaydalarda istifadə olunan digər anlayışlar Qanun və Azərbaycan Respublikasında qüvvədə olan digər normativ hüquqi aktlar ilə müəyyən edilmiş mənaları ifadə edir.

3.1. Qida məhsulu aşağıda göstərilən tələblərdən ən azı ikisinə cavab verdiyi halda qida məhsulunun etiketlənməsində sağlamlıq bəyanının istifadəsinə yol verilir:

3.1.1. tərkibində maksimum 100 mq/100 kkal natrium olan;

3.1.2. enerji dəyərinin maksimum 10 %-i doymuş yağ turşularından qaynaqlanan;

3.1.3. enerji dəyərinin maksimum 10 %-i əlavə şəkərdən qaynaqlanan;

3.1.4. təbii halda tərkibində ən azı 55 mq/100 kkal kalsium olan.

3.2. Qaydaların 3.1-ci bəndinin tələbləri bioloji aktiv qida məhsullarına şamil edilmir.

3.3. Tərkibində 1,2 %-dən çox spirt olan içkilərdə sağlamlıq bəyanından istifadə edilməsinə yol verilmir. Bu məhsul qrupu üçün yalnız enerjinin azaldılmasına dair qidalanma bəyanından istifadəyə yol verilir.

4.1. Sağlamlıq bəyanlarının qida məhsullarının etiketlənməsində istifadəsi aşağıdakı tələbləri ehtiva edir:

4.1.1. barəsində bəyan verilən nutriyent və ya digər maddənin hər hansı bir qida məhsulu və ya qida məhsulu qrupunun tərkibində mövcud olması, yaxud olmaması və ya miqdarının azaldılması qidalandırıcı və ya fizioloji təsirə malik olmalıdır;

4.1.2. barəsində bəyan verilən nutriyent və ya digər maddə qida məhsulunda Qaydalara 4 nömrəli Əlavə nəzərə alınmaqla 1, 2 və 3 nömrəli Əlavələrdə göstərilən bəyan şərtlərinə uyğun olmalıdır;

4.1.3. barəsində bəyan verilən nutriyent və ya digər maddə insan orqanizmi tərəfindən mənimsənilən formada olmalıdır;

4.1.4. qida məhsulunun insan tərəfindən qəbul edilməsi mümkün ola bilən miqdarda istehlakı zamanı, istifadə edilən bəyana uyğun olaraq nutriyent və ya digər maddə Qaydaların 4.1.2-ci yarımbəndində göstərilən miqdarda təmin edilməlidir;

4.1.5. qida məhsulunun etiketində sağlamlıq bəyanları qeyri-müəyyən, yanlış və ya çaşdırıcı olmamalıdır;

4.1.6. digər qida məhsullarına münasibətdə təhlükəsizlik və (və ya) qida dəyəri baxımından şübhələnməyə əsas yaratmamalıdır;

4.1.7. hər hansı qida məhsulunun həddən artıq istehlakını dəstəkləməməli və ya buna təşviq etməməlidir;

4.1.8. çeşidli və balanslaşdırılmış qidalanmanın orqanizmin nutriyentlərə olan tələbatını ödəmədiyini bildirməməli və ya nəzərdə tutmamalıdır;

4.1.9. qida məhsullarının etiketlənməsində orqanizmin funksiyalarını dəyişdirmə qabiliyyətinə dair istehlakçılarda narahatlıq yarada biləcək yazı, təsvir, qrafik və ya simvollardan istifadə edilməməlidir;

4.1.10. qida məhsulunun etiketində həmin məhsulun insan xəstəliklərinin qarşısını alması, müalicəvi xüsusiyyətlərə malik olması haqqında məlumatlar verilməməlidir.

4.2. Sağlamlıq bəyanları qida məhsullarının istehlaka hazır formasına münasibətdə verilir.

5.1. Qida məhsullarının etiketlənməsində sağlamlıq bəyanlarının istifadəsinə Qaydaların tələblərinə və Qaydalara 1, 2 və 3 nömrəli Əlavələrdə qeyd olunan bəyan şərtlərinə uyğun olduğu hallarda yol verilir.

5.2. Qida məhsulunda sağlamlıq bəyanı istifadə edildiyi zaman məhsulun etiketində aşağıdakı məlumatlar yerləşdirilməlidir:

5.2.1. balanslaşdırılmış və çeşidli qidalanmanın sağlamlıq üçün əhəmiyyətini vurğulayan ifadə;

5.2.2. bəyanda qeyd edilən faydalı təsirin əldə edilməsi üçün qida məhsulunun istehlak edilməli miqdarı və mövcud olduğu halda istehlakına dair xüsusi şərtlər;

5.2.3. mövcud olduğu halda, qida məhsulunun istehlakı tövsiyə olunmayan hallar barədə xəbərdarlıq yazısı;

5.2.4. həddindən artıq istehlakın sağlamlığa mənfi təsir edə biləcəyi hallarda müvafiq xəbərdarlıq yazısı.

5.3. Aşağıda sadalanan ifadələrin sağlamlıq bəyanı kimi istifadəsinə yol verilmir:

5.3.1. qida məhsulunu istifadə etmədikdə sağlamlığa mənfi təsirlərin olacağını bildirən;

5.3.2. bədən çəkisinin azalma dərəcəsi (məsələn,...kq azalma) və ya tezliyinə (məsələn,.... ay (həftə, il) müddətinə) istinad edən;

5.3.3. həkim və ya tibb mütəxəssislərinin tövsiyəsinə istinad edən.

5.4. Ümumi sağlamlıq bəyanları (sağlamlığa mənfi təsir riskinin azaldılması, uşaqların inkişafı və sağlamlığı ilə bağlı bəyanlar Qaydalara 2 və 3 nömrəli Əlavələrdə verilmişdir) aşağıdakı təsirlərlə xarakterizə edilir:

5.4.1. hər hansı nutriyentin və ya digər maddənin orqanizmin inkişafı və ya funksiyalarına təsirini bildirən;

5.4.2. psixoloji və ya davranış funksiyalarına təsirini bildirən;

5.4.3. bədən çəkisinə nəzarət olunması və ya aclıq hissinin azaldılması və ya toxluq hissinin artırılması və ya qida ilə təmin edilən enerjinin azaldılmasına təsirini bildirən bəyanlar.

5.5. Qaydaların 5.4-cü bəndində göstərilən sağlamlıq bəyanları ümumi qəbul edilmiş elmi sübutlara əsaslanmalı, istehlakçılar tərəfindən anlaşılan olmalıdır.

5.6. Ümumi sağlamlıq bəyanları Qaydalara 1 nömrəli Əlavədə göstərilmişdir.

5.7. Sağlamlığa mənfi təsir riskinin azaldılması ilə bağlı sağlamlıq bəyanı göstərildiyi halda bəyanın istehlakçılar tərəfindən profilaktik xüsusiyyət kimi anlaşılmaması üçün bəyandan dərhal sonra həmin risk faktorlarına istinad edilməlidir.

Alfa-linolen turşusu (ALT)

“ALT qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan ALT-nin miqdarı ən azı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən bəyanın istifadə şərtlərində omeqa-3 yağ turşuları ilə bağlı "mənbə" ifadəsinin tələbinə uyğun olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 2 q ALT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Aktivləşdirilmiş kömür, qida qəbulundan sonra həddindən artıq köpməni azaltmağa kömək edir.”

- Bəyan yalnız bir porsiyasında 1 q aktivləşdirilmiş kömür olan qida məhsulu üçün istifadə edilir.

- İstehlakçıya qida qəbulundan ən azı 30 dəqiqə əvvəl və ya yeməkdən dərhal sonra 1 q aktivləşdirilmiş kömür qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Qida məhsulunun tərkibində olan nişastanın bir hissəsi kimi alfa-siklodekstrinin istehlakı qida qəbulundan sonra qanda qlükozanın artmasının qarşısını almağa kömək edir.”

- Bəyan qida məhsulunun tərkib hissəsi kimi nişastanın hər 50 q-da ən azı 5 q alfa-siklodekstrin olan qida məhsulunda istifadə oluna bilər.

- İstehlakçıya alfa-siklodekstrini qida məhsulunun bir hissəsi kimi qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Qidanın bir hissəsi kimi arabinoksilan istehlakı, həmin qidanın qəbulundan sonra qanda qlükozanın artmasının qarşısını almağa kömək edir.”

- Bəyan yalnız bir porsiya qida məhsulunun tərkibində olan karbohidratların hər 100 q-na buğda endospermindən (ən azı 60 %-i) arabinoksilan (AK) əldə edilən ən azı 8 q arabinoksilan (AK) ilə zəngin lif ehtiva edən qida məhsulları üçün istifadə olunur.

- İstehlakçıya buğda endospermindən əldə edilən arabinoksilan (AK) ilə zəngin lifi yeməyin tərkib hissəsi kimi qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə olunacağı bildirilir.

“Arpa dəni lifi bağırsağın peristaltikasını artırmaqla normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan lifin miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən "yüksək lif" qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

“Beta-qlükanlar qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyasında ən azı 1 q yulaf, yulaf kəpəyi, arpa, arpa kəpəyi və ya bu mənbələrin qarışığından əldə edilən beta-qlükan olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində yulaf, yulaf kəpəyi, arpa, arpa kəpəyi və ya onların qarışıqlarından əldə edilən ən azı 3 q beta-qlükan qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Qidanın bir hissəsi kimi yulaf və arpa beta-qlükanlarının istehlakı qida qəbulundan sonra qanda qlükozanın qalxmasının azalmasına kömək edir. “

- Bəyan yalnız qidanın bir hissəsi kimi yulaf və arpadan qaynaqlanan, hər 30 q karbohidrata 4 q beta-qlükan ehtiva edən qida məhsullarına aid edilir.

- İstehlakçıya yulaf və ya arpadan qaynaqlanan beta-qlükanları yeməyin tərkib hissəsi kimi qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə edilcəyi bildirilir.

“Betain homosisteinin normal mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyasında ən azı 500 mq betain olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 1,5 q betain qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- İstehlakçıya gün ərzində 4 q-dan çox betain qəbul etdikdə qanda xolesterinin səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə arta biləcəyi barədə məlumat verilir.

“Biotin normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin makronutriyentlərin normal mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin normal saçın müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin normal selikli qişanın müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Biotin normal dərinin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan biotinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium normal qan laxtalanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium normal əzələ funksiyasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

normal sinir ötürücülüyünə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium həzm fermentlərinin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsiumun hüceyrələrin bölünməsi və differensiasiyasında rolu var.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium normal sümüklərin müdafiəsi üçün lazımdır.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalsium normal dişlərin müdafiəsi üçün lazımdır.”

- Qida məhsulunda olan kalsiumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Karbohidrat-elektrolit məhlulları uzun müddətli dözümlülük məşqləri zamanı dözümlülük performansının qorunmasına kömək edir.”

- Karbohidrat-elektrolit məhlullarının hər litrində karbohidratların payına düşən enerji 80-350 kkal olmalı və enerjinin ən azı 75%-i yüksək qlikemik reaksiyanı stimullaşdıran qlükoza, qlükoza polimerləri və saxaroza kimi karbohidratlar hesabına təmin edilməlidir.

- Bununla yanaşı, bu içkilərin tərkibində 20 mmol/L (460 mq/L) - 50 mmol/L (1,150 mq/L) arasında natrium olmalı və osmolyallığı 200-330 mOsm/kq su olmalıdır.

“Karbohidrat-elektrolit məhlulları fiziki məşqlər zamanı suyun sovrulmasını artırır.”

- Bununla yanaşı, bu içkilərin tərkibində 20 mmol/L (460 mq/L) - 50 mmol/L (1,150 mq/L) arasında natrium olmalı və osmolyallığı 200-330 mOsm/kq su olmalıdır.

"Karbohidratlar normal beyin funksiyalarının müdafiəsinə kömək edir."

- İstehlakçıya gün ərzində bütün mənbələrdən ən azı 130 q karbohidrat qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Qida məhsulunun bir porsiyasında mübadilə edilə bilən karbohidratların (poliollar istisna olmaqla) miqdarı ən azı 20 q olmalıdır və Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “aşağı şəkər” və ya “şəkər əlavəsiz” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır;

- Bu bəyan tərkibində 100% şəkər olan qida məhsullarında istifadə olunmamalıdır.

"Karbohidratlar əzələlərdə qlikogen ehtiyatlarının azalmasına və əzələ yorğunluğuna səbəb olan yüksək intensivlikli və (və ya) uzun müddətli fiziki məşqdən sonra normal əzələ fəaliyyətinə (yığılmasına) kömək edir."

- Bu bəyan yalnız həzm oluna bilən karbohidratları (poliollar istisna olmaqla) təmin edən qida məhsulları üçün istifadə olunur;

- İstehlakçıya əzələ yorğunluğuna və skelet əzələlərində qlikogen ehtiyatlarının azalmasına səbəb olan yüksək intensivlikli və (və ya) uzun müddətli fiziki məşqdən sonra ilk 4 saat ərzində və 6 saatdan gec olmayaraq müxtəlif mənbələrdən bədən çəkisinin hər kq-ı üçün 4 q karbohidrat istehlak etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Bu bəyan yalnız skelet əzələlərində qlikogen ehtiyatlarının azalmasına və əzələ yorğunluğuna səbəb olan yüksək intensivlikli və (və ya) uzunmüddətli fiziki məşqlə məşğul olan böyüklər üçün nəzərdə tutulmuş qida məhsullarına aiddir.

“Karbohidrat məhlulları fiziki aktiv yetkinlərdə yüksək intensivlikli və uzunmüddətli fiziki məşq zamanı fiziki performansın yaxşılaşdırılmasına kömək edir.”

- Bəyan yalnız istifadə təlimatlarına uyğun olaraq istifadə etdikdə 30 - 90 q/saat karbohidrat (qlükoza, saxaroza, fruktoza və (və ya) maltodekstrinlər) təmin edən məhlullar üçün aşağıdakı şərtlərlə istifadə edilir:

a) Fruktoza (fruktoza və (və ya) saxaroza) ümumi karbohidratların 1/3-dən çoxunu təşkil etməməlidir;

b) Qlükoza (qlükoza, saxaroza və (və ya) maltodekstrinlər) 60 q/saatdan çox olmamalıdır.

- İstehlakçıya yalnız yüksək intensivlikli (ən azı VO2 max 65%-i) və uzunmüddətli (ən azı 60 dəqiqə) fiziki məşq edən, təlim keçmiş yetkinlər tərəfindən faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Bəyan yalnız yüksək intensivlikli və uzunmüddətli fiziki məşqlər edən, təlim keçmiş yetkinlər üçün nəzərdə tutulmuş qida məhsullarında istifadə edilə bilər.

“Xitozan qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik istehlak miqdarında 3 q xitozan olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 3 q xitozan qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Xlorid mədədə xlorid turşusu hasil etməklə normal həzmə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan xloridin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

- Bu bəyan natrium xlorid mənbəyindən qaynaqlanan xloridə aid deyil.

“Xolin homosisteinin normal mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyası və ya 100 q-ı və ya 100 ml-də ən azı 82,5 mq xolin olmalıdır.

“Xolin normal lipid mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyası və ya 100 q-ı və ya 100 ml-də ən azı 82,5 mq xolin olmalıdır.

“Xolin qaraciyərin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyası və ya 100 q-ı və ya 100 ml-də ən azı 82,5 mq xolin olmalıdır.

“Xrom normal makronutriyent mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan üçvalentli xromun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Xrom qanda qlükozanın normal səviyyədə saxlanılmasına kömək edir”

“Kakao flavanolları qan damarlarının elastikliyini qorumaqla normal qan dövranına kömək edir.”

- İstehlakçıya gün ərzində 200 mq kakao flavanolu qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Bəyan yalnız polimerizasiya dərəcəsi 1-10 olan gündəlik ən azı 200 mq kakao flavanolunu təmin edən kakaolu (kakao tozu ilə) içkilər və ya tünd şokolad və polimerizasiya dərəcəsi 1-10 olan gündəlik ən azı 200 mq kakao flavanolunu təmin edən yüksək flavanollu kakao ekstraktı olan kapsullar və ya tabletlər üçün istifadə edilə bilər.

“Mis normal birləşdirici toxumaların müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

"Mis saçın normal piqmentasiyasına kömək edir."

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis orqanizmdə dəmirin normal nəqlinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis dərinin normal piqmentasiyasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Mis hüceyrələri oksidləşdirici stresdən qorumağa kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan misin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kreatin qısamüddətli, yüksək intensivlikli, ardıcıl məşqlər zamanı fiziki performansı artırır.”

- Qida məhsulunun gündəlik istehlak miqdarında 3 q kreatin olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 3 q kreatin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Bu bəyan yalnız intensiv məşq edən yetkin insanlar üçün nəzərdə tutulan qida məhsullarına aiddir.

“Gündəlik kreatin istehlakı 55 yaşdan yuxarı şəxslərdə ağırlıq məşqlərinin əzələ gücünə təsirini artıra bilər.”

- Bəyan müntəzəm olaraq ağırlıq məşqləri ilə məşğul olan 55 yaşdan yuxarı şəxslərə hədəflənir;

- İstehlakçıya bir neçə həftə ərzində, həftədə ən azı 3 dəfə, yükü artırmaqla, maksimum yükün bir dəfəyə 65%-75% intensivliklə həyata keçirilməli olan güc məşqləri ilə birlikdə gündəlik 3 q kreatin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“DHT beynin normal funksiyasının müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun 100 q və 100 kkal-də ən azı 40 mq DHT olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 250 mq DHT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“DHT normal görmə qabiliyyətinin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun 100 q və 100 kkal-də ən azı 40 mq DHT olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 250 mq DHT qəbul edildikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“DHT və EPT qan təzyiqinin normada saxlanmasına kömək edir.”

- Bəyan yalnız gündəlik 3 q EPT və DHT qəbulunu təmin edən qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər;

- İstehlakçıya gün ərzində 3 q EPT və DHT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Bu bəyan bioloji aktiv qida məhsullarında və (və ya) zənginləşdirilmiş qida məhsullarında istifadə olunarsa, istehlakçıya gün ərzində qəbul edilən əlavə EPT və DHT-nin birgə miqdarının 5 q-ı keçməməsi barədə məlumat verilir;

- Bəyan uşaqları hədəf alan qida məhsulları üçün istifadə edilməməlidir.

“DHT və EPT qanda normal triqliserid səviyyəsinin saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik istehlak miqdarında 2 q EPT və DHT olmalıdır;

- İstehlakçıya gün ərzində ən azı 2 q EPT və DHT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Bu bəyan uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş qida məhsullarında istifadə olunmamalıdır.

“DHT qanda normal triqliserid səviyyəsinin saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik istehlak miqdarında 2 q DHT olmalı və DHT eikosapentaen turşusu (EPT) ilə birlikdə olmalıdır;

- İstehlakçıya gün ərzində ən azı 2 q DHT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Bu bəyan uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş qida məhsullarında istifadə olunmamalıdır.

“EPT və DHT ürəyin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan EPT və DHT-nin miqdarı miqdarı ən azı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən omeqa-3 yağ turşuları ilə bağlı “mənbə” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 250 mq EPT və DHT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Flüor diş mineralizasiyasının qorunmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan flüorun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Fol turşusu hamiləlik zamanı analıq toxumalarının böyüməsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan fol turşusunun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Fol turşusu normal aminturşu sintezinə kömək edir.”

“Fol turşusu normal qanyaranma prosesinə kömək edir.”

“Fol turşusu homosisteinin normal mübadiləsinə kömək edir.”

“Fol turşusu normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

“Fol turşusu immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“Fol turşusu yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

“Fol turşusu hüceyrə bölünməsində rol oynayır.”

“Doymuş yağ istehlakının azaldılması qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda doymuş yağın miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “aşağı” və ya “azaldılmış” doymuş yağ qidalanma bəyanı şərtlərindən ən azı birinə uyğun olmalıdır.

“Natrium istehlakının azaldılması qan təzyiqinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan natrium/duz miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “aşağı” və ya “azaldılmış” natrium/duz qidalanma bəyanı şərtlərindən ən azı birinə uyğun olmalıdır.

“Tərkibində fruktoza olan qidaların istehlakı saxaroza və ya qlükoza olan qidalarla müqayisədə qanda qlükoza səviyyəsinin daha az artmasına səbəb olur.”

- Bəyanın tələbinə cavab vermək üçün şirinləşdirilmiş qida və ya içkilərdə qlükoza və (və ya) saxaroza fruktoza ilə elə əvəz edilməlidir ki, bu məhsullarda qlükoza və (və ya) saxarozanın miqdarında ən azı 30% azalma təmin edilsin.

“Qlükomannan qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində qlükomannanın miqdarı 4 q olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 4 q qlükomannan qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Udmaqda çətinlik çəkən şəxslərə və ya kifayət qədər maye ilə qəbul edilmədiyi hallarda boğulma təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edilməli və qlükomannanın mədəyə çatmasını təmin etmək üçün bol su ilə qəbul edilməsi haqqında tövsiyə verilməlidir.

“Enerji məhdudlaşdırılan pəhrizlərdə qlükomannan çəki azalmasına kömək edir.”

- Bəyan yalnız bir porsiyasında 1 q qlükomannan olan qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər.

- İstehlakçıya enerji məhdudlaşdıran pəhriz kontekstində qida qəbulundan əvvəl gündəlik 3 q qlükomannanı hər biri 1 q olmaqla 3 dəfə, 1-2 stəkan su ilə birlikdə qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Kitrə (Guar gam) qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik istehlak miqdarında kitrənin (Guar gam) miqdarı 10 q olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 10 q kitrə (Guar gam) qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Udmaqda çətinlik çəkən şəxslərə və ya kifayət qədər maye ilə qəbul edilmədiyi hallarda boğulma təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edilməli və maddənin mədəyə çatmasını təmin etmək üçün bol su ilə qəbul edilməsi haqqında tövsiyə verilməlidir.

“Hidroksipropilmetilsellüloza

qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində HPMS-in miqdarı 5 q olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 5 q HPMS qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Udmaqda çətinlik çəkən şəxslərdə və ya kifayət qədər maye ilə qəbul edilmədiyi hallarda boğulma təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edilməli və maddənin mədəyə çatmasını təmin etmək üçün bol su ilə qəbul edilməsi haqqında tövsiyə verilməlidir.

“Hidroksipropil metilsellülozanın qida ilə qəbulu, həmin qidanın qəbulundan sonra qanda qlükozanın artmasının qarşısını almağa kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində HPMS-in miqdarı 4 q olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 4 q HPMS qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Yod normal koqnitiv funksiyaya kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan yodun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Yod normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan yodun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Yod sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan yodun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Yod normal dərinin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan yodun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Yod tiroid hormonlarının normal hasilatına və tiroidin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan yodun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir normal koqnitiv funksiyaya kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir qırmızı qan hüceyrələrinin və hemoqlobinin normal formalaşma prosesinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir orqanizmdə oksigen nəqlinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmir yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Dəmirin hüceyrələrin bölünməsində rolu var.”

- Qida məhsulunda olan dəmirin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Laktaza fermenti, laktozanı həzm etməkdə çətinlik çəkən insanlarda laktozanın həzminə kömək edir.”

- Yalnız ən azı 4500 FCC (Food Chemicals Codex) vahidi laktaza fermenti ehtiva edən bioloji aktiv qida məhsullarında tətbiq olunur;

- Hədəf əhali qrupuna tərkibində laktoza olan hər qida məhsulu ilə birgə istehlak edilməli olduğu bildirilir.

“Laktitol bağırsağın peristaltikasını artırmaqla bağırsaqların normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Bəyan yalnız gündəlik qəbuletmə dozasında 10 q laktitol ehtiva edən bioloji aktiv qida məhsulları üçün istifadə edilir;

- İstehlakçıya gün ərzində 10 q laktitol qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir;

- Bəyan uşaqları hədəf alan qida məhsulları üçün istifadə edilməməlidir.

“Laktuloza bağırsaq keçiriciliyinin sürətlənməsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunun bir porsiyasında 10 q laktuloza olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində bir dəfəyə 10 q laktuloza qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

"Linol turşusu qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir."

- Qida məhsulunun 100 q və 100 kkal-da ən azı 1,5 q linol turşusu (LT) olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 10 q LT qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Qatıq və ya fermentləşdirilmiş süddə canlı qatıq kulturaları (mayaları) laktozanı həzm etməkdə çətinlik çəkən insanlarda laktoza həzmini yaxşılaşdırır.”*

* “Kultura” əvəzinə “maya” ifadəsi də işlənir.

- 1 qram qatıq və ya fermentləşdirilmiş süddə ən azı 1,0x10 ÜMV (ümumi mikrob vahidi) canlı mikroorqanizmlər (Lactobacillus delbrueckii subsp. Bulgaricus və Streptococcus thermophilus) olmalıdır.

“Maqnezium yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan maqneziumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Maqnezium elektrolit balansına kömək edir.”

“Maqnezium normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

“Maqnezium sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“Maqnezium normal əzələ funksiyasına kömək edir.”

“Maqnezium normal zülal sintezinə kömək edir.”

“Maqnezium normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

“Maqnezium normal sümüklərin müdafiəsinə kömək edir.”

“Maqnezium normal dişlərin müdafiəsinə kömək edir.”

“Maqneziumun hüceyrə bölünməsində rolu var.”

“Manqan enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan manqanın miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

sümüklərin müdafiəsinə kömək edir”.

- Qida məhsulunda olan manqanın miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Manqan birləşdirici toxumanın normal formalaşma prosesinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan manqanın miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Manqan hüceyrələrin oksidləşdirici stresdən qorunmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan manqanın miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Ət və ya balığın digər dəmir tərkibli qida məhsulları ilə birgə qəbulu dəmirin sorulmasını yaxşılaşdırır.”

- - Qida məhsulunun bir porsiyasında ət və ya balığın miqdarı ən azı 50 q olmalıdır.

- - İstehlakçıya gün ərzində tərkibində qeyri-hem dəmir olan qidalarla birlikdə 50 q ət və ya balıq qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Gündəlik iki dəfə yemək qəbulunun yemək əvəzediciləri ilə əvəz edilməsi hesabına enerjinin məhdudlaşdırılması çəki itirilməsinə kömək edir.”

- Enerji miqdarı: Hər yemək əvəzedicisinin enerji dəyəri 200 kkal-dan az (840 kC) və 250 kkal-dan (1 046 kC) çox olmamalıdır.

- Yağ tərkibi və miqdarı: Məhsulun tərkibindəki yağın miqdarı ümumi enerji miqdarının maksimum 30%-ni təmin etməlidir. Linol turşusu (qliseridlər formasında) 1 q-dan çox olmamalıdır.

- Zülal tərkibi və miqdarı: Məhsulun tərkibindəki zülalın miqdarı ümumi enerji miqdarının minimum 25%, maksimum 50%-ini təmin etməlidir. Zülalın kimyəvi indeksi aminturşu tərkibinə (q aminturşu /100 q zülal ) əsasən aşağıdakı tələblərə uyğun olmalıdır:

Fenilalanin + tirosin

Kimyəvi indeks yoxlanılan zülalın hər əvəzolunmayan aminturşu miqdarının, etalon zülalın əvəzolunmayan aminturşu miqdarına nisbətini ifadə edir. Zülalın kimyəvi indeksi 80%-dən aşağı olmamalıdır. Bütün hallarda, yalnız zülalların qida dəyərini yaxşılaşdırmaq məqsədilə aminturşuların əlavə edilməsinə yol verilir.

- Vitamin və minerallar: Qida məhsulu Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən istinad istehlak normalarının ən azı 30%-ni təşkil etməlidir. Bu tələblər flüor, xrom, xlorid və molibdenə təbiq olunmur. Qida məhsulunda olan natriumun miqdarı ən azı 172,5 mq, kaliumun miqdarı isə ən azı 500 mq olmalıdır.

“Melatonin yuxuya getmə müddətini qısaltmağa kömək edir.”

- Bəyan yalnız bir porsiyasında 1 mq melatonin olan qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər;

- İstehlakçıya yatmağa yaxın 1 mq melatonin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Melatonin saat qurşaqlarının dəyişməsinə qarşı subyektiv hissiyyatın yüngülləşməsinə kömək edir.”

- Bəyan yalnız bir porsiyasında ən azı 0,5 mq melatonin ehtiva edən qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər;

- İstehlakçıya səyahətin ilk günü və təyinat yerinə çatdıqdan sonrakı bir neçə gün ərzində yatmağa yaxın ən azı 0,5 mq melatonin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Gündəlik bir dəfə yemək qəbulunun yemək əvəzediciləri ilə əvəz edilməsilə enerjinin məhdudlaşdırılması çəki itirildikdən sonra onun həmin ölçüdə saxlanmasına kömək edir.”

- Enerji miqdarı: Hər yemək əvəzedicisinin enerji dəyəri 200 kkal-dan az (840 kC) və 250 kkal-dan (1 046 kC) çox olmamalıdır.

Fenilalanin + tirosin

- Qida məhsulu Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən istinad istehlak normalarının ən azı 30%-ni təşkil etməlidir. Bu tələblər flüor, xrom, xlorid və molibdenə təbiq olunmur. Qida məhsulunda olan natriumun miqdarı ən azı 172,5 mq, kaliumun miqdarı isə ən azı 500 mq olmalıdır.

- Bu tələbə uyğunluğu təmin etmək üçün, istehlakçıya gündəlik maye qəbulunun əhəmiyyəti və məhsulların yalnız enerjinin məhdudlaşdırılması məqsədilə rasionun bir hissəsi olaraq istifadəyə uyğun olduğu və digər qida maddələrinin bu rasion üçün əhəmiyyətli olduğuna dair məlumat verilməlidir.

“Molibden kükürd tərkibli aminturşuların normal mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan molibdenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Rasionda doymuş yağların doymamış yağlarla əvəz edilməsi qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan doymamış yağın miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən "yüksək doymamış yağ" qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

“Təbii kasnı inulini bağırsağın peristaltikasını artırmaqla normal bağırsaq fəaliyyətinə kömək edir.”

- İstehlakçıya gün ərzində 12 q kasnı inulini qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

- Bəyan yalnız gün ərzində ən azı 12 q təbii kasnı inulini, monosaxaridlərin (<10%), disaxaridlərin, inulin tipli fruktanların və kasnıdan ekstraksiya edilmiş inulindən ibarət (orta polimerləşmə dərəcəsi ≥ 9) fraksiyalaşdırılmamış qarışığı təmin edən qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər.

“Niasin normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Niasin sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Niasin normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Niasin normal selikli qişanın müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Niasin normal dərinin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Niasin yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan niasinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Şəkər əvəzinə tərkibində “istifadə olunan həzm olunmayan karbohidratın adı” olan qida məhsulları/içkilərin istehlakından sonra şəkər tərkibli qida məhsulları/içkilərlə müqayisədə qanda qlükozanın səviyyəsinin daha az artmasına səbəb olur.”

- Bu bəyan yalnız tərkibindəki şəkər həzm olunmayan karbohidratla, yəni nazik bağırsaq tərəfindən sorulmayan və ya həzm olunmayan karbohidratla əvəz edilən qida məhsullarında istifadə olunur.

- Qida məhsulunda olan şəkərin miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən şəkərlə bağlı “azaldılmış” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

Fermentləşdirilən karbohidratlar əvəzinə tərkibində “istifadə olunan fermentləşdirilməyən karbohidratın adı” olan qida məhsulları/ içkilərin qəbulu diş mineralının qorunmasına kömək edir.”

- Bu bəyan tərkibindəki fermentləşən karbohidratların fermentləşməyən karbohidratlarla əvəzlənməsi yolu ilə qida məhsulları və ya içkilərin qəbulu zamanı və sonrakı 30 dəqiqə ərzində diş ərpi pH-nı 5,7 -dən aşağı salmayan məhsullarda istifadə edilir. pH in vivo və ya in situ şəraitdə telemetriya testləri vasitəsilə, bakterial fermentasiya yolu ilə müəyyən edilir.

- Fermentləşən karbohidratların qəbulu zamanı və ondan sonra 30 dəqiqə ərzində diş ərpi pH-nı 5,7-dən aşağı salır, pH in vivo və ya in situ şəraitdə telemetriya testləri vasitəsilə, bakterial fermentasiya yolu ilə müəyyən edilir.

“Yulaf dəni lifi bağırsağın peristaltikasını artırmaqla bağırsağın normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“Rasionda doymuş yağların doymamış yağlarla əvəz edilməsi qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir. Olein turşusu doymamış yağdır.”

“Zeytun yağı polifenolları qan lipidlərini oksidləşdirici stresdən qorumağa kömək edir.”

- Bəyan yalnız hər 20 q zeytun yağında ən azı 5 mq hidroksitirozol və onun törəmələri (məsələn, oleuropein kompleksi və tirozol) olan zeytun yağı üçün istifadə edilə bilər.

- İstehlakçıya gün ərzində 20 q zeytun yağı qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Pantoten turşusu normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan pantoten turşusunun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Pantoten turşusu steroid hormonların, D vitamininin və bəzi neyrotransmitterlərin normal sintezi və mübadiləsinə kömək edir.”

“Pantoten turşusu yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

“Pantoten turşusu normal zehni fəaliyyətə kömək edir.”

“Pektinlər qanda xolesterinin normal səviyyədə saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində 6 q pektin olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində 6 q pektin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Pektinlər qida qəbulundan sonra qanda qlükozanın artmasının qarşısını alır.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində 10 q pektin olmalıdır.

- İstehlakçıya qidanın bir hissəsi kimi gün ərzində 10 q pektin qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Fosfor normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan fosforun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Fosfor hüceyrə membranlarının normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan fosforun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Fosfor normal sümüklərin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan fosforun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Fosfor normal dişlərin müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan fosforun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Bitki sterolları və ya stanolları qanda xolesterinin normal səviyyəsinin saxlanmasına kömək edir.”

- İstehlakçıya gün ərzində 0,8 q bitki sterolu və ya stanolu qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Kalium sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kaliumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalium normal əzələ funksiyasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kaliumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Kalium normal qan təzyiqinin saxlanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan kaliumun miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Zülal əzələ kütləsinin artmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan zülalın miqdarı ən azı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən vitaminlər və (və ya) minerallarla bağlı “mənbə” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

“Zülal əzələ kütləsinin saxlanmasına kömək edir.”

“Zülal normal sümüklərin müdafiəsinə kömək edir.”

“Qidada həzm olunan nişastaları davamlı nişasta ilə əvəz etmək, qida qəbulundan sonra qanda qlükoza artımını azaltmağa kömək edir.”

- Bəyan yalnız həzm oluna bilən nişastanın davamlı nişasta ilə əvəz edildiyi qida məhsulları üçün istifadə oluna bilər, bu zaman davamlı nişasta ümumi nişastanın ən azı 14%-ni təşkil etməlidir.

“Tərkibində yavaş həzm olunan nişasta (YHN) miqdarı yüksək olan məhsulların qəbulundan sonra qlükozanın qanda konsentrasiyası tərkibində YHN miqdarı az olan digər məhsulların qəbuluna nisbətən daha az artır.”

- Qida məhsulunda olan həzm olunan karbohidratlar ümumi enerjinin ən azı 60%-ni təmin etməli və bu karbohidratların ən azı 55%-i həzm olunan nişasta (ən azı 40%-i YHN) olmalıdır.

“Riboflavin (B2 vitamini) normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan riboflavinin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Riboflavin sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) normal selikli qişanın müdafiəsinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) normal qırmızı qan hüceyrələrinin müdafiəsinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) normal dərinin müdafiəsinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) normal görmə qabiliyyətinin müdafiəsinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) dəmirin normal mübadiləsinə kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) hüceyrələrin oksidləşdirici stresdən qorunmasına kömək edir.”

“Riboflavin (B2 vitamini) yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

“Çovdar lifi bağırsağın normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“Selen normal spermatogenezə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Selen normal saçın müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Selen normal dırnaqların müdafiəsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Selen immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Selen normal tiroid funksiyasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Selen hüceyrələrin oksidləşdirici stresdən qorunmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan selenin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Şəkər əvəzinə “şəkər əvəzləyicisi” ehtiva edən qida məhsullarının/içkilərin qəbulundan sonra şəkər tərkibli qida məhsulları (və ya) içkilərlə müqayisədə qanda qlükoza səviyyəsinin daha az səviyyədə artmasına səbəb olur.”

*D-taqatoza və izomaltuloza “digər şəkərlər” kimi ifadə edilir.

- Bəyana cavab vermək üçün qida məhsullarında və ya içkilərdə şəkər intensiv şirinləşdiricilər, ksilitol, sorbitol, mannitol, maltitol, laktitol, izomalt, eritritol, sukraloza və ya polidekstroza və ya onların birləşməsi kimi şəkər əvəzediciləri ilə əvəz edilməli, beləliklə:

- Qida məhsulunda və ya içkilərdə olan şəkərin miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “azaldılmış” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalı, nutriyentin adı və bəyanda göstərilən miqdarda azaldılmış şəkər ehtiva etməlidir.

- D-taqatoza və izomaltuloza istifadə edildikdə Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “azaldılmış” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalı, nutriyentin adı və bəyanda göstərilən miqdarda “azaldılmış” bəyanına uyğun olmalı və digər şəkərlərin ekvivalent miqdarını əvəz etməlidir.

“Şəkər əvəzinə “şəkər əvəzləyicisinin adı” olan qida məhsullarının/içkilərin istehlakı diş mineralizasiyasının müdafiəsinə kömək edir.”

*D-taqatoza və izomaltuloza “digər şəkərlər” kimi ifadə edilir.

- Qida məhsullarında və ya içkilərdə şəkər (diş ərpi pH-ı 5,7-dən aşağı salır) intensiv şirinləşdiricilər, ksilitol, sorbitol, mannitol, maltitol, laktitol, izomalt, eritritol, sukraloza və ya polidekstroza və ya onların birləşməsi ilə əvəz edilir.

- Belə məhsullar və ya içkilər həm qəbul edildiyi zaman, həm də qida və ya içki qəbulundan sonra 30 dəqiqə ərzində diş ərpi pH-nı 5.7-dən aşağı salmayan miqdarda olmalıdır.

"Şəkərsiz saqqız dişlərin mineralizasiyasının müdafiəsinə kömək edir."

- Saqqızdakı şəkərin miqdarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “şəkərsiz” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır;

- İstehlakçıya qida və içki qəbulundan sonra ən azı 20 dəqiqə çeynəməklə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Şəkərsiz saqqız diş ərpi turşularının neytrallaşdırılmasına kömək edir.”

- İstehlakçıya qida və içki qəbulundan sonra ən azı 20 dəqiqə çeynəməklə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Şəkərsiz saqqız ağız quruluğunun azalmasına kömək edir.”

- İstehlakçıya ağızda quruluq hiss edildiyində istifadə etməklə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Tərkibində karbamid olan şəkərsiz saqqız diş ərpi turşularını karbamidsiz şəkərsiz saqqızlardan daha effektiv şəkildə neytrallaşdırır.”

- Şəkərsiz saqqızın hər bir dənəsində ən az 20 mq karbamid olmalıdır.

- İstehlakçıya qida və içki qəbulundan sonra ən azı 20 dəqiqə çeynəməklə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Tiamin (B1 vitamini) normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan tiaminin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Tiamin (B1 vitamini) ürəyin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan tiaminin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Tiamin (B1 vitamini) sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan tiaminin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“Tiamin (B1 vitamini)

normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan tiaminin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“A vitamini normal dəmir mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan A vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“A vitamini normal selikli qişanın müdafiəsinə kömək edir.”

"A vitamini normal dərinin müdafiəsinə kömək edir."

"A vitamini normal görmə qabiliyyətinin müdafiəsinə kömək edir."

"A vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir."

“A vitamininin hüceyrələrin differensiasiyasında rolu var.”

“B12 vitamini normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan B12 vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“B12 vitamini sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

"B12 vitamini homosisteinin normal mübadiləsinə kömək edir."

“B12 vitamini normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

"B12 vitamini normal qırmızı qan hüceyrələrinin yaranmasına kömək edir."

"B12 vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir."

"B12 vitamini yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir."

" B12 vitamininin hüceyrə bölünməsində rolu var."

“B6 vitamini homosisteinin normal mübadiləsinə kömək edir."

- Qida məhsulunda olan B6 vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

"B6 vitamini normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir."

“B6 vitamini sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

"B6 vitamini sisteinin normal sintezinə kömək edir."

"B6 vitamini normal zülal və qlikogen mübadiləsinə kömək edir."

“B6 vitamini normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

“B6 vitamini normal qırmızı qan hüceyrələrinin yaranmasına kömək edir."

“B6 vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“B6 vitamini yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir.”

“B6 vitamini hormonal fəallığın tənzimlənməsinə kömək edir.”

"C vitamini intensiv fiziki məşq zamanı və sonrası immun sisteminin normal fəaliyyətinin müdafiəsinə kömək edir."

- Bəyan yalnız gündəlik 200 mq C vitamini qəbulunu təmin edən qida məhsulu üçün istifadə edilə bilər;

- İstehlakçıya gün ərzində C vitamininin tövsiyə olunan gündəlik miqdarına əlavə olaraq daha 200 mq C vitamini qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“C vitamini qan damarlarının normal fəaliyyəti üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan C vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“C vitamini sümüklərin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

“C vitamini qığırdaqların normal fəaliyyəti üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

“C vitamini diş ətinin normal funksiyası üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

“C vitamini dərinin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

“C vitamini dişlərin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan normal kollagenin yaranmasına kömək edir.”

"C vitamini normal enerji yaranma mübadiləsinə kömək edir."

“C vitamini sinir sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“C vitamini normal psixoloji fəaliyyətə kömək edir.”

"C vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir."

"C vitamini yorğunluq və əzginliyin azalmasına kömək edir."

“C vitamini hüceyrələrin oksidləşdirici stresdən qorunmasına kömək edir.”

“C vitamini E vitamininin reduksiya edilmiş formasının bərpasına kömək edir.”

"C vitamini dəmirin sorulmasını artırır."

“D vitamini kalsium və fosforun normal sorulmasına (istifadəsinə) kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan D vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“D vitamini qanda kalsiumun miqdarını normal səviyyədə saxlamağa kömək edir.”

"D vitamini normal sümüklərin müdafiəsinə kömək edir."

"D vitamini normal əzələ funksiyasına kömək edir."

"D vitamini normal dişlərin müdafiəsinə kömək edir."

“D vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.”

“D vitamininin hüceyrələrin bölünməsində rolu var.”

“E vitamini hüceyrələrin oksidləşdirici stresdən qorunmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan E vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“K vitamini normal qan laxtalanmasına kömək edir.”

- Qida məhsulunda olan K vitamininin miqdarı ən azı Qaydalara 4 nömrəli Əlavədə göstərilən “mənbə” qidalanma bəyanı üçün müəyyənləşdirilən minimum miqdara uyğun olmalıdır.

“K vitamini normal sümüklərin müdafiəsinə kömək edir.”

“Qoz qan damarlarının elastikliyinin inkişafına kömək edir.”

- Qida məhsulunun gündəlik qəbul edilən həcmində 30 q qoz olmalıdır;

- İstehlakçıya gün ərzində 30 q qoz qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

“Su normal fiziki və koqnitiv fəaliyyətin müdafiəsinə kömək edir.”

- İstehlakçıya gün ərzində bütün mənbələrdən ən azı 2,0 L su qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

Bəyan təbii mineral sular və içməli sular üçün tələblərə cavab verən su üçün istifadə edilir.

“Su bədən temperaturunun normal tənzimlənməsinə kömək edir.”

- İstehlakçıya gün ərzində bütün mənbələrdən ən azı 2,0 L su qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

Bəyan təbii mineral sular və içməli sular üçün tələblərə cavab verən su üçün istifadə edilir.

"Buğda kəpəyi lifi qida məhsulunun bağırsaqdan keçməsini sürətləndirməyə kömək edir."

Qida məhsulunda olan lifin miqdarı ən azı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “yüksək lif” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

- İstehlakçıya gün ərzində ən azı 10 q buğda kəpəyi lifi qəbul etdikdə faydalı təsirin əldə ediləcəyi bildirilir.

"Buğda kəpəyi lifi bağırsağın peristaltikasını artırmaqla normal fəaliyyətinə kömək edir."

- Qida məhsulunda olan lifin miqdarı ən azı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Kollegiyasının 2026-cı il 23 aprel tarixli 65 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida məhsullarının etiketlənməsində istifadə olunan qidalanma bəyanlarına dair qaydalar”da göstərilən “yüksək lif” qidalanma bəyanı şərtinə uyğun olmalıdır.

turşu-qələvi mübadiləsinə kömək edir.”