1.1. Bu Qaydalar «Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında», «Sanitariya-epidemioloji salamatlıq haqqında» Azərbaycan Respublikasının qanunlarına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 25 may tarixli 413 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi haqqında» Əsasnaməyə uyğun olaraq hazırlanmışdır və tibb müəssisələrİndə sanitariya-epidemioloji tələblərə dair qaydaları müəyyən edir.
1.2. Bu Qaydalar, mülkiyyət formasından və tabeçiliyindən asılı olmayaraq yeni tikilən, yenidən qurulan, əsaslı təmir və bərpa edilən tibb müəssisələrinə şamil edilir.
1.3. Tibb müəssisələrinin layihələndirilməsi, tikintisini həyata keçirən hüquqi və fiziki şəxslər qanunvericiliyin və bu Qaydaların tələblərinə riayət etməlidirlər.
1.4. Yeni tikilən və ya yenidən qurulan əsaslı təmir və bərpa edilən tibb müəssisələrinin istismara qəbulu zamanı aidiyyatı gigiyena və epidemiologiya mərkəzlərinin nümayəndələri iştirak edir, eləcə də binaların və otaqların müvəqqəti olaraq tibb müəssisəsi kimi istifadəsinə aidiyyatı üzrə gigiyena və epidemiologiya mərkəzlərinin müsbət rəyi olduqda icazə verilir.
1.5. Bu Qaydaların icrasına nəzarət aidiyyatı üzrə gigiyena və epidemiologiya mərkəzləri tərəfindən həyata keçirilir.
2.1. Tibb müəssisələri şəhər, qəsəbə və kənd yaşayış məntəqələrinin planlaşdırılması və tikintisinə dair tələblərə, eləcə də gigiyenik tələblərə və sanitariya-mühafizə zolaqlarının gözlənilməsi şərti ilə ictimai, sənaye, kommunal, təsərrüfat və digər obyektlərdən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məsafələrə riayət edilməklə, yaşayış məntəqələri, yaşıllıq və şəhərətrafı zonalarda, dəmir yolu, hava limanı, sürətli avtomobil yolları və digər səs-küy mənbələrindən kənarda yerləşdirilir.
Tibb müəssisələrinin ərazisində səs-küy, vibrasiya, elektromaqnit şüalanması və digər zərərli fiziki amillərin səviyyəsi yol verilən hədlərdən artıq olmamalıdır.
2.2. Tibb müəssisələrinin tikintisi üçün nəzərdə tutulan torpaq sahələri quru və təmiz olmalı, atmosfer havasını çirkləndirən mənbələrdən uzaqda yerləşməlidir. Müəssisələrin çirklənmiş ərazilərdə yerləşdirilməsinə yol verilmir. Torpaqda və atmosfer havasında toksiki və zərərli maddələrin səviyyəsi, eləcə də radioloji fon gigiyenik normalardan yüksək olmamalıdır.
2.3. Şəhər (kənd) təyinatlı magistral mühəndis kommunikasiya xətləri (su təchizatı, kanalizasiya, qaz, istilik təchizatı, yüksək gərginlikli elektrik xətləri və s.) tibb müəssisələrinin ərazisindən keçməməlidir.
Tibb müəssisələrinin ərazisində digər təyinatlı, funksional cəhətdən əlaqəsi olmayan bina və tikililərin yerləşdirilməsinə yol verilmir.
2.4. Tibb müəssisələri yerləşən binaların və otaqların memarlıq-planlaşdırma və konstruktiv həlli sanitariya-gigiyenik və əksepidemik rejimin, əhaliyə tibbi yardımın göstərilməsi və tibbi heyət üçün əlverişli iş şəraitinin yaradılmasını təmin etməlidir.
2.5. Tibb müəssisələrinin yerləşdiyi binaların fasadları ərazinin memarlıq görünüşünə xələl gətirməmək şərti ilə layihələndirilməlidir.
2.6. Yaşayış və ictimai binalarda, eləcə də həmin binalara bitişik tikililərdə ambulator-poliklinik tibb müəssisələrinin (kabinetlərin), o cümlədən: müalicə-sağlamlıq, reabilitasiya və bərpa müəssisələrinin, həmin mərkəzlərin nəzdində gündüz stasionarlarının yerləşdirilməsinə icazə verilir.
2.7. Yaşayış və ictimai binaların zirzəmiləri və yarımzirzəmilərində tibb müəssisələrinin yerləşdirilməsi qaydaları bu mərtəbələrə dair qüvvədə olan tikinti norma və qaydalarının tələblərinə uyğun həyata keçirilir.
2.8. Yaşayış və ictimai binalarda yerləşdirilən tibb müəssisələri binanın əsas hissəsindən əsaslı divarlarla ayrılmalı, müstəqil ventilyasiya, kanalizasiya sistemləri və xəstələr üçün ayrıca girişlə təchiz edilməlidir.
2.9. Tibb müəssisələrinin ərazisi abadlaşdırılmalı, yaşıllaşdırılmalı, hasarlanmalı və işıqlandırılmalıdır.
Tibb müəssisələrinin girişində təcili tibbi yardım şöbələrinə nəqliyyat vasitələrinin, arabaların, xərəklərin rahat girişi üçün pandus sistemi nəzərdə tutulmalıdır.
2.10. Meyitlərin çıxarılması zonası olan patoloji anatomiya korpusu palatalı korpuslardan maksimum təcrid edilməli, müalicə və doğum otaqlarının, eləcə də tibb müəssisəsinin yaxınlığında yerləşən yaşayış və ictimai binaların pəncərələrindən görünməməlidir. Patoloji anatomiya korpusundan palatalı korpuslara və qida blokuna qədər məsafə 30 m-dən az olmamalıdır.
2.11. Yoluxucu xəstəxana və ya yoluxucu xəstəliklər korpusunun ərazisində, xəstələr üçün digər sahələrdən yaşıllıq zolağı ilə təcrid edilmiş, ayrı girişi (həmçinin nəqliyyat üçün) və nəqliyyat vasitələrinin dezinfeksiyası üçün qapalı meydançası olan zonanın ayrılması nəzərdə tutulur.
2.12. Tibb müəssisələrinin qırmızı xətti ilə binalar arasında, eləcə də müəssisənin korpusları arasındakı məsafələr qüvvədə olan tikinti norma və qaydalara əsasən qəbul edilməlidir.
2.13. Tibb müəssisələrinin ərazilərindən və korpuslarında tullantıların yığılması, saxlanması və kənarlaşdırılması sistemi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 28 dekabr 2007-ci il tarixli 213 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş «Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair tələblər»ə uyğun olaraq həyata keçirilir.
2.14. Tibb müəssisələri yerləşən binalarda liftlərin sayı 2-dən az olmayaraq nəzərdə tutulmalıdır. Xərəklə adamların daşınması üçün liftlərdən birinin (sərnişin və ya yük) kabinasının dərinliyi 2,10 m-dən az olmamalıdır.
2.15. Tibb müəssisələrində lift şaxtaları və maşın şöbələri palata və müalicə-diaqnostik kabinetlərdən ən azı 6,0 m məsafədə yerləşdirilməlidir. Respublika və ya ərazi gigiyena və epidemiologiya mərkəzləri ilə razılaşdırıldıqdan və səs-küy əleyhinə profilaktik tədbirlər nəzərdə tutulduqda bu məsafə azaldıla bilər.
2.16. Tibb müəssisələrinin korpuslarında liftlər xəstəxanadaxili əksepidemik rejimin qorunması məqsədilə 2 dən az olmamaq şərtilə nəzərdə tutulmalıdır.
2.17. Tibb müəssisələrinin daxili quruluşunun və otaqlarının planlaşdırılması zamanı əksepidemik rejimin qorunması məqsədilə texnoloji axınların («təmiz» və «çirkli» axın) kəsişməsi istisna edilməlidir.
2.18. Əsas və köməkçi otaqların tərkibi və sahəsi qüvvədə olan normativ sənədlərin tələblərinə və layihə tapşırığına uyğun müəyyən olunmalıdır.
Tibb təyinatlı ali və orta təhsil müəssisələrinin, eləcə də elmi-tədqiqat institutlarının elmi-tədris bazaları yerləşən xəstəxanalarda, doğum evlərində və digər stasionarlarda, əlavə olaraq, müəssisənin əsas funksional bölmələrindən təcrid edilmiş, tələbələr və kursantların tədrisi və müəllimlər üçün otaqlar və yardımçı sahələr (soyunub-geyinmə otaqlarıı, sanitar qovşaqları və s.) nəzərdə tutulmalıdır.
2.19. Tibb müəssisələrindəki otaqlarda pəncərələrin cəhətlər üzrə səmtləri aşağıdakı kimi qəbul edilir:
Cərrahiyə əməliyyatı və reanimasiya zalları, seksiyalar, doğum otaqları
Mikrobioloji laboratoriyalar, yarılma otaqları
Vərəm və yoluxucu xəstələrin palataları
İntensiv müalicə palataları, 3 yaşa qədər uşaqlar üçün palatalar, uşaq şöbələrində oyun otaqları
Qərbə və intensiv müalicə palataları üçün qərb və cənub-qərb istiqamətində yol verilmir
* Şöbədəki çarpayıların ümumi sayının 10% -dən artıq olmayan çarpayı sayı üçün yol verilir.
2.20. Səs-küy və vibrasiya mənbəyi olan avadanlığın xəstələr üçün palatalar, müalicə-diaqnostika və prosedur kabinetləri yaxınlığında yerləşdirilməsinə yol verilmir. Səs təzyiqi və vibrasiya səviyyələri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 iyul 2008-ci il tarixli 796 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Ətraf mühitə və insan sağlamlığına mənfi təsir göstərən vibrasiya və səs-küy çirklənmələri normaları»na uyğun olaraq müəyyənləşdirilir.
2.21. Patoloji anatomiya şöbəsinin tərkibi və sahəsi layihələndirmə tapşırığına əsasən müəyyən olunur. Yoluxucu xəstəliyi olan cəsədlərin yarılması üçün nəzərdə tutulmuş otaqlar təcrid olunmalı və xaricdən əlavə girişə malik olmalıdır.
Çarpayıların sayı 50-dək olan tibb müəssisələrində ən azı 1 meyitin saxlanmasına hesablanmış, buz dolabı olan morq sahəsi nəzərdə tutulmalıdır. Soyuducu otaqdan başqa burada həkim kabineti, yuma otağı, təşrih otağı və heyət üçün sanitariya-məişət otaqları layihələndirilməlidir.
2.22. Çoxprofilli tibb müəssisələrində mərkəzi sterilizasiya şöbəsi (MSŞ) nəzərdə tutulmalıdır. Şöbənin tərkibi və otaqların sahəsi stasionarların çarpayı sayına müvafiq olaraq qüvvədə olan normativ sənədlərə və layihələndirmə tapşırığına uyğun qəbul olunur.
2.23. Tibb müəssisələrinin nəzdində layihələndirilən camaşırxanaların məhsuldarlıq gücü stasionar üzrə növbə ərzində çarpayı profilinə müvafiq olaraq 1 çarpayıya 1-2 kq quru ağ hesabı ilə müəyyən olunur.
2.24. Tibb müəssisələrində dezinfeksiya şöbələri nəzərdə tutulmalıdır.
2.25. Tibbi heyətin və müalicə olunan xəstələrin qidalanma rejiminin təmin olunması məqsədilə tibb müəssisələrində qida bloklarının təşkili və yerləşdirilməsi layihələndirmə tapşırığına və ictimai iaşə müəssisələrinə dair qüvvədə olan normativlərə uyğun aparılır.
3.1. Tibb müəssisələrinin bölmələri üç əsas qrupdan ibarət olmalıdır: ümumi otaqlar, müalicə-profilaktika şöbəsi, xidmət və məişət otaqları. Tibb müəssisələrinin tərkibi layihələndirmə tapşırığına uyğun olaraq müəyyənləşdirilir.
3.2. Tibb müəssisələrinin qəbul şöbələrində müraciət edənlərin qeydiyyatı uçün sahə nəzərdə tutulmalıdır. Qeydiyyat üçün nəzərdə tutulan sahələr gözləmə zallarında yerləşdirilir.
3.3. Qəbul şöbələrində otaqların minimal sahələri 1 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
a) uşaq və mamalıq xəstəxanaları və şöbələri
c) dəhlizdə sanitar qovşağı;
d) əlilliyi olan şəxslər üçün sanitar qovşağı
Tibbi heyət üçün qarderob (duş və sanitar qovşaqla)
Xəstənin əşyalarının saxlanması üçün otaq
Planlı və ya təcili qəbul edilən xəstələrin baxış otaqları:
a) 1 taxtlıq terapevtik təyinatlı xəstələr üçün
b) 1 taxtlıq cərrahiyə təyinatlı xəstələr üçün
c) ixtisaslaşdırılmış baxış otağı
ç) 3 taxtlıq baxış otağı
b) vanna otağı (duşla birgə)
Zahı və hamilə qadınların sanitariya təmizliyi otağı (mamalıq şöbələri və doğum evlərində)
Rentgen-diaqnostik kabinet
Daşınan aparatların saxlanması otağı
Təcili əməliyyatlar otaqları:
b) kiçik əməliyyat otağı (şlüzlə)
c) əməliyyat önü otaq
ç) sterilizasiya otağı
d) sarğı materialının saxlanması otağı
Təcili analizlər üçün laboratoriya
Təmizlik ləvazimatının saxlanması otağı**
Baş tibb bacısı otağı
a) yoluxucu xəstəxanalarda
b) qeyri-yoluxucu uşaq xəstəxanaları və şöbələrində
c) qeyri-yoluxucu uşaq xəstəxanaları və şöbələrində sanitariya təmizlənməsi ilə
Təmiz ağların və yataq əşyalarının saxlanması otağı
Çirkli ağların müvəqqəti saxlanması otağı (yolu-xucu xəstəxanalarda bayıra müstəqil çıxış qapısı ilə)
Xərəklərin saxlanması sahəsi
*) gücündən asılı olmayaraq nəzərdə tutmalı
**) çirkab suların axıdılması sistemi, sulama kranı, quruducu ilə birgə
3.4. Cərrahiyə əməliyyatı blokları təcrid olunmuş binalarda, əlavə tikilmiş blokda və ya korpusun tərkibində təcrid olunan seksiyalarda yerləşdirilə bilər. Digər korpuslardan kənarda yerləşdiyi zaman əməliyyat bloklarını həmin müalicə-diaqnostik və klinik şöbələrlə əlaqələndirən keçidlər nəzərdə tutulmalıdır. Təcili cərrahiyə əməliyyatı üçün otaqlar isə qəbul şöbələrinin nəzdində yerləşdirilməlidir. Əməliyyat blokundan digər şöbələrə keçid olmamalıdır.
Heyət üçün əməliyyat bloklarına giriş sanitariya-keçid məntəqələrindən, xəstələr üçün isə şlüzlərdən təşkil olunmalıdır.
3.5. Bütün cərrahiyə əməliyyatı blokları ümumi təyinatlı və ixtisaslaşdırılmış bloklara bölünür. Xəstəxanalardakı ümumi cərrahiyə təyinatlı hər 30 çarpayıya, təcili yardım xəstəxanalarında isə hər 25 çarpayıya 1 əməliyyat zalı nəzərdə tutulmalıdır. Klinik və ixtisaslaşdırılmış xəstəxanalarda əməliyyat zallarının sayı hər bir konkret hal üçün layihələndirmə tapşırığına uyğun müəyyən olunur.
3.6. Hər əməliyyat zalı 1 əməliyyat masası üçün nəzərdə tutulmalıdır. İxtisaslaşdırılmış əməliyyat bloklarında masalarının sayı və əməliyyat zallarının növü xəstəxananın profilindən və struktur bölmələrin gücündən asılı olub layihələndirmə tapşırığına əsasən qəbul edilir.
3.7. Stasionarda, daxili otaqlar ciddi zonalaşdırılmaqla septik və aseptik əməliyyat blokları (steril zona, ciddi rejimli zona, «çirkli» otaqlar zonası) nəzərdə tutulur.
Əməliyyat otaqları bir-birinin üzərində yerləşdirilərkən, septik əməliyyat otaqları aseptik otaqların üzərində və ya terapevtik təyinatlı korpusların yuxarı mərtəbələrində yerləşdirilməlidir.
3.8. Əməliyyat bloklarında heyət üçün hər birinin tərkibində üç əlaqəli otaqdan ibarət sanitariya-keçid məntəqələri (kişi və qadınlar üçün) layihələndirilir.
3.9. Cərrahiyə əməliyyatı blokunda aşağıdakı ardıcıl axın zonaları nəzərdə tutulmalıdır:
· cərrahların və tibb bacılarının keçidi üçün-«steril»;
· xəstənin əməliyyat otağına çatdırılması, anestezioloqların, kiçik tibbi və texniki heyətin, təmiz ağların, dərman preparatlarının keçirilməsi üçün-«təmiz»;
· tullantıların, istifadə edilmiş ağların, çirklənmiş sarğı materiallarının və s. kənarlaşdırılması üçün-«çirkli» zona.
Axın zonaları müxtəlif liftlərlə təmin olunmalı və bir-biri ilə kəsişməməlidir.
3.10. Əməliyyat bloklarının tərkibinə daxil olan otaqların minimal sahələri 2 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
- oftalmologiya, LOR xəstəlikləri, dişlərin implantologiyası üzrə
- kiçik əməliyyatlar üçün
Ortopedik-travmatoloji, neyrocərrahlıq və lazer aparatlarının tətbiqi ilə aparılan əməliyyatlar üçün
Ürək və damarlarda aparılan əməliyyatlar üçün
Əməliyyat qabağı otaq:
əməliyyat zalı ilə bilavasitə bloklaşdırılır
Bir ümumi təyinatlı əməliyyat zalı üçün
İki ümumi təyinatlı əməliyyat zalı üçün
Bir ixtisaslaşdırılmış əməliyyat zalı üçün
Tibbi heyət üçün xüsusi (steril) və işçi geyim üçün sahə və duş kabinası bölmələri olan sanitariya keçidi.
ümumi otaqlardan müalicə zonasına keçiddə nəzərdə tutulur və iki bölməli şkaflarla təchiz edilir.
Tibbi heyət üçün duşla sanitar qovşağı
sanitariya keçidinə qədər sahədə nəzərdə tutulur
Xəstənin əməliyyata hazırlıq otağı (narkoz otağı)
əməliyyat zalı ilə bilavasitə bloklaşdırılır
Süni qan dövranı aparatı yerləşən otaq
otağın sahəsi eyni zamanda layihə tapşırığına əsasən müəyyən edilir
Təcili müayinələr laboratoriyası (septik və aseptik şöbələr üçün)
yalnız təcili tibbi yardım və ixtisaslaşdırılmış xəstəxanalarında
Təcili sterilizasiya üçün otaq:
a) bir əməliyyat zalı üçün
b) iki və daha çox əməliyyat zalı üçün
Alətlər və materiallar saxlanan otaq
Alətlərin çeşidlənməsi və yuyulması sahəsi:
- 4 əməliyyat zalınadək
- 4 əməliyyat zalından artıq
həkimlərin sayı 5 və ya daha çox olarsa sahələr hər 4-cü həkim üçün əlavə 4 m artırılmalıdır
Həkim - anestezioloqun kabineti
anesteziologiya-reanimasiya şöbələri olmayan xəstəxanalarda
Tibb bacılarının otağı
4 və ya daha çox tibb bacısı olanda otağın sahəsi hər tibb bacısı üçün əlavə olaraq 3 m artırılmalıdır
Anesteziologiya üzrə orta tibb işçisinin otağı
Kiçik tibbi heyətin otağı
Xəstənin vəziyyətinin izlənməsi üzrə monitor sisteminin mərkəzi idarəetmə otağı
tətbiq olunan avadanlığın qabaritindən asılı olaraq sahənin dəyişdirilməsinə yol verilir
Gips otağı (əməliyyat blokunun bilavasitə yaxınlığında yerləşdirilir)
travmatoloji və ortopedik əməliyyatların aparılması zamanı təşkil olunur
Şöbə müdirinin kabineti
septik və aseptik bölmələr üçün
Baş tibb bacısının otağı
septik və aseptik bölmələr üçün
Əməliyyatdan sonrakı palatalar
köməkçi sahələri olan əməliyyatdan sonrakı palatalar əməliyyat blokun-dan kənarda nəzərdə tutulmalıdır. Bu palatalar anesteziologiya-reanimasiya və intensiv terapiya şöbələrinin tərkibində yerləşdirilə bilər
Növbətçi tibb bacısının otağı (postu)
Təmizlik ləvazimatının saxlanması sahəsi*
septik və aseptik bölmələr üçün bir-birindən ayrı
Tibbi tullantıların müvəqqəti saxlanması sahəsi
Daşınan aparatların saxlanması sahəsi
Dezinfeksiyaedici vasitələrin hazırlanması və saxlanması sahəsi
4 və ya daha çox əməliyyat zalı olduqda
Xərəklərin müvəqqəti saxlanması sahəsi
dəhlizin geniş sahəsində yerləşdirilməsinə yol verilir
Təmiz ağların saxlanması otağı
Çirkli ağların çeşidlənməsi və müvəqqəti saxlanması otağı
Gipsin və gips sarğılarının saxlanması otağı
travmatoloji və ortopedik əməliyyatların keçirilməsi zamanı nəzərdə tutulur, gipslə əməliyyatlar zalının nəzdində yerləşdirilir.
*) kran və su axıtma sistemi ilə quruducu)
3.11. Anesteziologiya-reanimasiya və ya intensiv terapiya şöbələri çarpayıların sayından asılı olmayaraq çoxprofilli və uşaq xəstəxanalarının tərkibində təşkil edilməlidir.
3.12. Xəstəxanalarda irinli cərrahiyə şöbəsi mövcud olarsa iri anesteziologiya-reanimasiya şöbələrinin tərkibində keçidi olmayan palatalı blok, kiçik şöbələrdə isə irinli yoluxucu xəstələr üçün xüsusi girişi (şlüz) olan palatalar nəzərdə tutulmalıdır.
3.13. Şöbənin xəstəxanada yerləşdirilməsi layihələndirmə tapşırığına uyğun olaraq xəstəxananın təyinatına və çarpayı sayına əsasən həll olunur.
3.14. Anesteziologiya-reanimasiya şöbələrində otaqların tərkibi tibb müəssisəsinin quruluşundan, profilindən və çarpayıların sayından asılı olub, layihələndirmə tapşırığına uyğun müəyyən olunur. Bu şöbələrdə otaqların minimal sahələri 3 nömrəli cədvəldə göstərilmiıdir:
ümumi profilli xəstəxanalar üçün
kliniki və təcili tibbi yardım xəstəxanaları üçün
Giriş hissəsində şlüz
Növbətçi tibb bacısının sahəsi (post)
3 intensiv terapiya çarpayısına - 1 post hesabı ilə
funksional çarpayı ilə təchiz edilir
funksional (travmatoloji) çarpayı ilə təchiz edildikdə 18m
İntensiv terapiya palatası:
hər palatada şlüz üçün-2m, su axıtma sistemi üçün-2m
hər palatada şlüz üçün-2m
Vanna və qaldırıcısı olan sarğı otağı
Aeroterapevtik müalicə otağı (şlüzlə)
a) 1 çarpayılıq prosedur otağı
avadanlığın yerləşməsindən asılı olaraq sahənin dəyişdirilməsi mümkündür
Ekstrakorporal detoksikasiya otağı (hemosorbsiya, plazmofarez)
Xəstənin vəziyyətinin izlənməsi üzrə monitor sistemin mərkəzi
tətbiq edilən avadanlığın ölçülərindən və çarpayıların sayından asılı olaraq sahənin dəyişdirilməsi mümkündür
Qanın saxlandığı otaq (qan bankı)
təcili yardım xəstəxanaları, hematoloji və yanıq mərkəzlərində nəzərdə tutulur
Təmizləmə ləvazimatlarının saxlanması otağı
şkaf yerləşdirilə bilər
Çirkli ağların müvəqqəti saxlanması otağı
Xərəklərin saxlanması sahəsi
dəhlizin geniş yerində yerləşdirilə bilər
Meyitlərin müvəqqəti saxlanması otağı
şöbədən kənarda yerləşdirilməlidir
otağın mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyənləşdirilir
təmiz və çirkli zonalar arasında, qabların yuyulması və sterilizasiyası avadanlığı yerləşdirməklə
Daşınan aparatların saxlanması otaqları
Dərman preparatları ehtiyatının saxlanması otağı
baş tibb bacısının otağı nəzdində nəzərdə tutula bilər (ayrı girişlə)
Təmiz ağların saxlanması otağı
Narkoz-tənəffüs aparatının dezinfeksiyası otağı
əməliyyat bloku və anesteziologiya-reanimasiya şöbəsi üçün ümumi ola bilər. Avadanlığın yerləşməsindən asılı olaraq sahənin dəyişdirilməsi mümkündür
Heyət üçün xüsusi (steril) və işçi (ümumi) geyimlərin saxlanma bölməsi və duş kabinası olan sanitariya keçidi
Avadanlığın yerləşməsinə görə ən azı 9+9 (kişi və qadınlar üçün, hər biri 2 bölməli
şöbəyə girişdə heyətin 100% üçün nəzərdə tutulur. İki bölməli şkaflarla təchiz olunur.
Tibbi heyət üçün sanitar qovşağı
hesablamalara görə qovşaqların sayı artırıla bilər
Şöbə müdirinin kabineti
Anestezioloq-reanimatoloq həkimin kabineti
3 həkimdən artıq olduqda əlavə 4 m qəbul edilir
Baş tibb bacısının otağı
Təsərrüfat tibb bacısının otağı
Tibb bacılarının otağı
tibb bacılarının sayı 4 və daha çox olduğu zaman hər üç işçidən sonra gələn işçiyə 3 m əlavə sahə artırılır
Kiçik tibbi heyətin otağı
Diaqnostika otaqları:
Təcili müayinələr laboratoriyası
3.15. Mamalıq müşahidəsi (observasiya) üzrə qəbul şöbələri və uşaq bölmələrində soyunub-geyinmə otağı və duş kabinası ilə təchiz olunmuş heyət üçün sanitariya-keçid sahəsi nəzərdə tutulmalıdır.
Qəbul şöbəsinə daxil olanların sanitariya təmizlik işləri iki axın üzrə həyata keçirilir: «təmiz»-fizioloji və hamiləliyin patologiyası bölmələrinə; «çirkli»-müşahidə (observasiya) bölməsinə.
3.16. Xəstəxanadaxili infeksiyaların profilaktikası üçün bütün otaqların (dəhliz və profilakrik keçid otağı (filtr) istisna olunmaqla) fizioloji («təmiz» axın) və müşahidə bölmələri («çirkli» axın) üçün ayrılıqda nəzərdə tutulması zəruridir.
3.17. Doğuş palataları və tibb heyəti üçün hazırlıq otaqları bölmənin digər otaqlarından təcrid edilməli, heyətin hazırlıq otağı doğuş palatalarının qarşısında və ya onların arasında yerləşdirilməlidir.
3.18. Mama-ginekoloji şöbələrin tərkibinə daxil olan otaqların tərkibi və minimal sahələri 4 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Mama-ginekoloq kabineti
Prosedur otağı (ginekoloji kreslo ilə)
- kiçik əməliyyat zalı
- əməliyyat zalının girişində şlüz
- əməliyyatdan sonra müvəqqəti qalma otağı
Ultrasəs müayinə kabineti
Kardiomonitor müşahidə kabineti
Tibbi genetik müşahidə kabineti (mövcud olarsa)
Mamalıq və ginekoloji* şöbələr:
Şlüz və sanitar qovşaqlı, 1 çarpayılıq palata
Şlüz və sanitar qovşaqlı, 1 böyük və 1 uşaq çarpayısı olan palata
İki palata üçün duş və sanitar qovşaqlı şlüz
Şlüz və sanitar qovşaqlı 2 çarpayılıq palata
Şlüz və sanitar qovşaqlı 2 böyük və 2 uşaq çarpayısı olan palata
Uşaq çarpayısı olan yeni doğulan körpələr palatası
Uşaq çarpayısı olan sanitariya keçidli izolyator
Yeni doğulan körpələr üçün reanimasiya sahəsi
Növbətçi tibb bacısının otağı (postu)
Yeni doğulanlar üçün növbətçi tibb bacısının otağı (postu)
Yeni doğulan uşaqlara qanın köçürülməsi üçün:
- kiçik əməliyyat otağı
Prosedur otağı (ginekoloji kreslolu)
Qabların yuyulması və sterilizasiyası avadanlığı olan bufet sahəsi
Küvezlərin dezinfeksiyası və saxlanması sahəsi
İmalə otağı (şlüzlə birgə)
Qadınlar üçün şəxsi gigiyena otağı (duş və sanitar qovşaqla)
Təmizlik ləvazimatının və dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlanması otağı
Çirkli ağların saxlanması sahəsi
Hamiləliyin patologiyası və doğuşdan sonra fizioloji şöbələr üçün xəstələrin gündüz saatlarında istirahət üçün sahə (xoll)
Xərəklərin saxlanması sahəsi
Ekstrakorporal mayalanma şöbəsi:
Qəbula gələnlər üçün xoll (gözləmə sahəsi və qeydiyyat sahəsi ilə birgə)
Həkim-ginekoloqun kabineti (ultrasəs qurğusu və ginekoloji kreslo ilə birgə)
Konsultasiya kabineti
Sterilizasiya otağı (mərkəzləşdirilmiş sterilizasiya şöbəsi olmayanda)
Embrioloji otaq («laminar flow» masası, inverted mikroskopu ilə birgə)
Androloji otaq (spermanın təmizlənməsi və prosedur üçün hazırlanması otağı)
Dondurulmuş sperma və embrionların saxlanması sahəsi
Kiçik əməliyyat otağı (ultrasəs qurğusu və ginekoloji kreslo ilə birgə)
İntensiv terapiya palatası
Sperma nümunəsinin götürülməsi kabineti**
Şöbə müdirinin kabineti
Növbətçi həkimin kabineti
Təmiz ağların saxlanması otağı
Tibbi tullantıların müvəqqəti saxlanması otağı
Materialların saxlanması otağı
Heyət üçün qarderob (duş və sanitar qovşaqla)
Qeyd: * Ginekoloji şöbələrin tərkibi layihə tapşərəğəna əsasən müəyyən olunur.
** Ekstrakorporal mayalanma şöbəsində, spermanın götürülməsi otağında pissuar və əl-üz yuma avadanlığı quraşdırılmalıdır.
3.19. Tibb müəssisəsinin tərkibində təşkil edilən kliniki laboratoriyalar (KL), müəssisənin gücündən və profilindən asılı olaraq müxtəlif növ laborator müayinələrin (ümumi kliniki, sitoloji, biokimyəvi, immunoloji, mikrobioloji və s.) həyata keçirilməsi üçün nəzərdə tutulur.
3.20. Kliniki laboratoriyaların gücü layihə tapşırığına uyğun olaraq gün ərzində həyata keçirilən tədqiqatların (nümunələrin) sayından asılı olaraq müəyyən olunur.
3.21. Fəaliyyət zamanı təhlükəli bioloji materiallardan istifadə edildiyinə görə klinik laboratoriyalar tibb müəssisələrinin digər bölmələrindən təcrid olunmalı və keçidi olmayan sahədə layihələndirilməlidir.
3.22. Klinik laboratoriyalar anesteziologiya-reanimasiya şöbəsi və əməliyyat bloku ilə əlaqəsi olan keçidi olmayan sahədə nəzərdə tutulur. Laboratoriyanın yerləşdiyi otaqların alt və üst mərtəbələrində palatalı şöbələrin yerləşdirilməsinə yol verilmir.
3.23. Mikrobioloji müayinə qrupu otaqları laboratoriyanın digər otaqlarından təcrid olunmalıdır. Qəbula gələnlər üçün mikrobioloji bölməyə giriş və nümunələrin qəbulu bayırdan təşkil olunmalıdır.
3.24. KL-ın əsas işçi sahələrinin ölçüləri laboratoriyaların gücündən, tədqiqat növlərindən asılı olaraq layihələndirmə tapşırığına uyğun müəyyənləşdirilir.
3.25. Laboratoriyalarda otaqların tərkibi və minimal sahə ölçüləri 5 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Nümunələrin qəbulu, qeydiyyatı və çeşidlənməsi sahəsi
Qan nümunəsinin götürülməsi sahəsi
Tədqiqatlar qrupu otaqlarının girişində şlüz
Ümumklinik laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 24-dən az olmayaraq
Ümumklinik, hematoloji və sitoloji tədqiqatlar üzrə laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 24-dən az olmayaraq
Yaxmaların boyanması otağı (sorucu şkafla)
Biokimyəvi tədqiqatlar üçün laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 18-dən az olmayaraq
Hormonal tədqiqatlar üçün laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 18-dən az olmayaraq
Biokimyəvi və hormonal tədqiqatlar üçün laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 36-dan az olmayaraq
İmmunoloji laborant sahəsi
Biokimyəvi, hormonal, immunoloji (seroloji) tədqiqatlar və koaqulologiya üçün laborant sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 80-dan az olmayaraq
*Zəruri hallarda klinik-hematoloji bölmə ilə biokimyəvi və immunoloji bölmənin laborant sahələrinin birlikdə yerləşdirilməsinə yol verilir. Bu zaman sahə ölçüləri aşağıdakı kimi qəbul edilir:
Ümumklinik, hematoloji, biokimyəvi, hormonal, immunoloji tədqiqatlar üçün labora nt sahəsi
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 100-dən az olmayaraq
Avadanlığın qabaritlərindən və yerləşdirilməsindən asılı olaraq müəyyənləşir, amma 60-dan az olmayaraq
Materialların qəbulu, çeşidlənməsi və ilkin işlənməsi sahəsi
Nümunələrin hazırlanması və nuklein turşularının alınması sahəsi
Reaksiya qarışıqlarının hazırlanması, PZR və ƏT (əks transkripsiya) aparılması sahəsi
Zəruri hallarda, elektroforez üsulu ilə nəticələrin müəyyənləşməsi otağı nəzərdə tutulduğu halda bölmədə sahəsi layihə tapşırığına uyğun əlavə sahə qəbul edilir
Analizlərin qəbulu və qeydiyyatı otağı
Sanitariya-bakterioloji tədqiqatlar üçün laborant sahəsi
Seroloji tədqiqatlar üçün laborant sahəsi
Həkim-mikrobioloq kabineti
Mühitlərin hazırlanması otağı
Mühitlərin saxlanması otağı
Yuma və quruducu otağı
- şəxsi və işçi geyimləri üçün qarderob
Yuma və quruducu otağı
Biomaterial nümunələri və reagentlərin saxlanması üçün soyuducular ilə təchiz olunan otaq
Ehtiyat hissələrin və qabların saxlanması üçün anbar
Kimyəvi maddələrin saxlanması üçün anbarlar:
Tullantıların müvəqqəti saxlanması və utilizasiyası sahəsi
Laboratoriya müdirinin kabineti
Növbətçi laborant otağı
Təmizləmə ləvazimatlarının və dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlanması sahəsi
Bölmədən kənarda, eləcə də nümunələrin qəbulu və çeşidlənməsi otaqları ilə birgə yerləşdirilə bilər.
Mərkəzləşdirilmiş sterilizasiya şöbəsində mümkündür.
Şkaflarfn sayı klinik-diaqnostik laboratoriyada işləyən heyətin sayına bərabər qəbul edilməlidir.
Bölmədən kənarda yerləşdirilməsi mümkündür.
Yalnız stasionarlar üçün.
3.26. Şüa diaqnostikası şöbələrinin (kabinetlərin), şüa terapiyası və radioizotop diaqnostikası laboratoriyalarının yaşayış binalarında, təhsil və sosial xidmət müəssisələrində yerləşdirilməsi qadağandır.
Eyni zamanda, dövlət sanitariya-epidemioloji nəzarəti orqanları ilə razılaşdırıldığı təqdirdə, yaşayış və ictimai binalarında yerləşdirilən ambulator-poliklinik tibb müəssisələrində, üfqi və şaquli istiqamətdəki qonşu sahələr yaşayış təyinatlı olmadığı halda şüa diaqnostikası kabinetlərinin fəaliyyət göstərməsinə yol verilir*.
Binaların yaşayış sahələrindən ayrı girişlə təmin olunduğu hallarda, eləcə də üfqi və şaquli istiqamətlərdə bitişik otaqlar yaşayış sahələri olmadığı zaman və həmin sahələr zəruri mühəndis kommunikasiyalarla (su təchizatı, kanalizasiya, drenaj, istilik, ventilyasiya, mikroiqlim və s.) təmin olunarsa, şüa diaqnostikası şöbələrinin (kabinetlərin) yaşayış binalarının yarımzirzəmilərində və binalara bitişik inşa edilmiş tikililərdə yerləşdirilməsinə yol verilir.
Qeyd: *Stomatoloji poliklinikaların tərkibində yüksək həssaslı təsvir qəbuledicisinə malik (fotolaboratoriyasız) və ya iş məhsuldarlığı 36 saat/həftə-dən yüksək olmayan dental, pantomoqraf və təsvirlərin rəqəmsal işlənməsini təmin edən digər rentgen avadanlıqlarının istifadəsi mümkündür. Otaqda bir neçə stomatoloji rentgen aparatı quraşdırılarsa, anod gərginliyinin işə salınması sistemi eyni vaxtda yalnız bir aparatın istismarını nəzərdə tutmalıdır.
3.27. İonlaşdırıcı şüalanma mənbəyi ilə işləyən şüa diaqnostikası şöbələrin, radioaktiv maddələrin istifadəsi ilə əlaqədar şüa terapiyası və radioizotop diaqnostikası laboratoriyasına (şöbələrinə) aid otaqların yerləşdirilməsi, cihazlarla təchizatı və istismarı bu Qaydalara və qüvvədə olan digər normativ sənədlərə müvafiq həyata keçirilməlidir.
3.28. Şüa diaqnostikası şöbəsinin (kabinetinin) stasionar və poliklinika şöbələrinin birləşdiyi sahədə, müalicə-diaqnostik korpusunun mərtəbələrindən birində yerləşdirilməsi məqsədə müvafiqdir. Prosedur otaqlarında pəncərələr əsas piyada yollarından, xəstəxana korpuslarından və yaşayış evlərindən kənarda yerləşdirilməlidir. Şüa diaqnostik kabinetlərdə yalnız süni işıqlanmaya yol verilir.
3.29. İonlaşdırıcı şüalanma mənbələri yerləşən şüa diaqnostikası kabinet və otaqlarının, şüa terapiyası şöbəsinin kabinet və otaqlarının, eləcə də 1 və 2-ci təhlükəlilik* sinfinə aid işlərin aparıldığı radioizotop diaqnostikası laboratoriyalarının hamilə qadınlar və uşaqlar üçün nəzərdə tutulan palatalarla bitişik (üfqi və ya şaquli istiqamətdə) yerləşdirilməsinə yol verilmir. Eyni zamanda, şüa kabinetlərinin, sanitariya-məişət otaqları (sanitar qovşaqları, duş otaqları və s.) yerləşən mərtəbənin bilavasitə altında yerləşdirilməsinə yol verilmir.
*) təhlukəlilik sinifləri müvafiq radiasiya təhlükəsizliyi normalarına uyğun olaraq müəyyən edilir.
3.30. Şüa diaqnostikası və şüa terapiyası şöbələrinə girişlər stasionar xəstələri və poliklinikaya gələn şəxslər üçün ayrı olmalıdır. Yoluxucu xəstəliklər, vərəm, mamalıq şöbələrinin rentgen kabinetləri, zəruri hallarda isə poliklinika və qəbul şöbələrinin flüoroqrafiya kabinetləri ayrı yerləşdirilməlidir. Şüa terapiyası şöbələri keçidi olmayan sahədə olmalıdır.
Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin müsbət rəyi olmadan şüa diaqnostikası kabinetlərinin (aparatların) istismarına yol verilmir.
3.31. Şüa diaqnostikası və şua terapiyası şöbələrində otaqların tərkibi və minimal sahələri 6 və 7 nömrəli cədvəllərdə göstərilmişdir:
Rentgendiaqnostik kompleks (RDK)
Universal dayaq-ştativi olan rentgendiaqnostik aparat
Yaxın məsafədən idarə edilən şüa terapevtik aparat
Uzaq məsafədən idarə edilən şüa terapevtik aparat
Osteodensitometriya aparatı
Şöbə müdirinin otağı (2 və daha artıq rentgen kabinet olduqda)
Təmizləyici ləvazimatlar üçün anbar
Rentgen plyonkaların müvəqqəti saxlanma sahəsi (100kq-dan artıq olmayaraq)
Heyət və xəstələr üçün sanitar qovşağı
Diaqnostik müayinələr üçün flüoroqrafiya kabineti:
- idarəetmə otağı (qoruyucu kabina olmadıqda)
- soyunub-geyinmə otağı*
Rentgenoskopiya və rentgenoqrafiya üsulu ilə rentgendiaqnostik kabinet (mədə-bağırsaq sisteminin, sidik-cinsiyyət orqanlarının, mammoqrafiya üsulu ilə süd vəzisinin müayinəsi)
- taxt olan soyunma otağı (sanitar qovşaqla)*
Topometriya kabineti (şüa terapiyasının planlaşdırılması)
- rentgen əməliyyatı otağı
- sterilizasiya sahəsi*
- sitoloji diaqnostika*
- müayinədən sonra xəstənin müvəqqəti qalma otağı
- tibb bacılarının otağı*
- heyət üçün şəxsi gigiyena otağı*
- çirkli ağların saxlanması otağı
Adi tədqiqatlar üçün RKT/NMR kabineti
- generator/kompüter otağı
- soyunub-geyinmə otağı
Cərrahiyə müayinələri üçün RKT/NMR kabineti
- generator/kompyüter otağı
- kontrast maddələrin hazırlanması otağı
- xəstələr üçün sanitar qovşağı
- tibbi heyətin otağı
Qeyd: 1) Şua diaqnostikası kabinetlərinin sahələri avadanlığın tərkibindən və qabaritlərindən asılı olaraq, dövlət sanitariya-epidemioloji nəzarət orqanları ilə razılaşdırılaraq dəyişdirilə bilər.
**) rəqəmsal rentgenoqrafiya və flüoroqrafiya aparatları istifadə edildikdə nəzərdə tutulmur.
3.32. Qan köçürmə şöbəsi tibb müəssisələrinin reanimasiya bölməsinə və intensiv terapiya palatalarına yaxın yerləşdirilməsi məqsədə müvafiqdir.
3.33. Otaqların tərkibi və minimal sahə ölçüləri layihələndirmə tapşırığına və 8 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Qan köçürmə şöbələrində otaqların minimal sahə ölçüləri
İlkin qan analizlərinin götürülməsi və donorların qeydiyyatı otağı
Həkim - terapevt otağı
Donorlar üçün gözləmə sahəsi
Donorlar üçün sanitar qovşağı (kişi və qadınlar üçün)
Şlüz və tibbi yardımın göstərilməsi üçün bölmələri olan 2 donor yerlik əməliyyat otağı
Heyət üçün əməliyyat önü otaq
2 donor yerlik plazmafarez üçün əməliyyat otağı
Qan plazması bölməsi üçün boks önü otaqla birgə boks
Qan vermiş donorlar üçün istirahət otağı
Ümumklinik laboratoriya otağı
İnfeksion sınaqları otağı
Yararsız qanın zərərsizləşdirilməsi üçün sterilizasiya sahəsi
Qanın və qan komponentlərinin saxlanması və verilməsi sahəsi (soyuducularla təchiz olunmuş)
İşçi və şəxsi geyimlərin saxlanması üçün şkaflar olan (duş və şəxsi gigiyena kabineti ilə birgə) heyət otağı
Yuma avadanlığı ilə təchiz edilmiş qida qəbulu otağı
Təmiz ağların saxlanması otağı
Çirkli ağların, təmizləyici ləvazimatın, dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlanması sahəsi***
Orta və kiçik tibbi heyətin otağı
* ayrı tikilidə yerləşdiyi halda.
** KL (klinik laboratoriya) olmadığı zaman bu otaqlar nəzərdə tutulmalıdır.
*** su kranı, axıtma sistemi və quruducu ilə birgə
3.34. Hemodializ şöbələri çoxprofilli xəstəxanaların, ambulator-poliklinik müəssisələrinin və ya gündüz stasionarlarının tərkibində təşkil olunur. Təcili tibbi yardım xəstəxanalarının strukturunda toksikoloji şöbələr olduğu zaman kəskin hemodializ otaqlarının həmin şöbənin tərkibində nəzərdə tutulması mümkündür.
3.35. Hemodializ şöbələri keçidi olmayan sahədə yerləşdirilməlidir. Xroniki hemodializ şöbələrində ambulator xəstələri üçün otaqların ayrı zonada layihələndirilməsi məqsədə müvafiqdir.
3.36. Layihələndirmə tapşırığına uyğun olaraq hemodializ şöbələrində kiçik cərrahiyə əməliyyatları və sarğı üçün kiçik əməliyyat sahəsi nəzərdə tutula bilər.
3.37. Kəskin və xroniki hemodializ şöbələrinin tərkibi və sahələri 9 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Tibb bacılarının otağı
Viruslu hepatitlə xəstələnmiş şəxslər üçün zal
Dializatorların yuyulması və saxlanması otağı
Dializ məhlullarının hazırlanması və saxlanması üçün otaq
Təcili müayinələr üçün laboratoriya
Növbətçi tibb bacısı postu olan 2 çarpayılıq intensiv terapiya palatası (su axıtma sistemi və şlüzlə)
Təsərrüfat tibb bacısının otağı (təmiz ağların saxlanması ilə)
Çirkli ağların saxlanması otağı
Otaqların təmizlənmə ləvazimatı (su axıtma sistemi, su kranı və quruducu ilə) və dezinfeksiya edici vasitələrin saxlanması otağı
Tibbi heyət üçün sanitar qovşaq
Xəstələr üçün sanitar qovşaq
Xəstələrin soyunub-geyinməsi və əşyaların saxlanması otağı (kişi və qadınlar üçün)
Ambulator xəstələrin istirahət otağı (xoll)
3.38. Yoluxucu xəstəliklər şöbələrinin ayrı tikilmiş binalarda yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Yoluxucu xəstəliklər şöbələri çoxprofilli xəstəxanaların tərkib hissəsi kimi eyni binada yerləşdiyi hallarda, bir qayda olaraq birinci mərtəbədə yerləşdirilir və ayrı-ayrı giriş və çıxışla təmin olunur.
3.39. Yoluxucu xəstəliklər şöbələrinin əsas struktur vahidi boks, yarımboks və bokslaşmış palatalardır.
Yoluxucu xəstəliklər şöbələri bokslardan və (və ya) yarımbokslardan (bokslaşmış şöbə) və bokslaşmış palatalardan (palatalı şöbə) ibarət ola bilər. Bokslar və yarımbokslar xəstələrin tam izolyasiyası üçün imkan yaradır və 1 və ya 2 çarpayıdan ibarət olur. Bokslardan fərqli olaraq yarımbokslarda bayıra çıxış nəzərdə tutulmur.
Bokslaşmış palatanın bokslardan və yarımbokslardan əsas fərqləri, sanitar qovşaqda vannanın nəzərdə tutulmaması və dəhlizdən yarımboksa girişin təşkilinə dair tələblərin bir qədər sərt olmamasıdır. Belə ki, boks və yarımboksların şlüzlərində qapılar düz bucaq altında yerləşdirilsə də, bokslaşmış palatanın şlüzündə qapıların bir-birinin qarşısında yerləşdirilməsinə yol verilir.
3.40. Adi palatadan fərqli olaraq bokslaşmış palatada ötürücü şkaf nəzərdə tutulur. Qidanın, dərman vasitələrinin və ağların bokslara və yarımbokslara ötürülməsi üçün şkaflar bilavasitə şlüzdən, bokslaşmış palatalara isə dəhlizdən təşkil olunur. Layihələndirmə tapşırığında nəzərdə tutulan hallarda boks və yarımbokslarda şlüz ilə palata arasındakı qapının qismən şüşələnməsinə yol verilir.
3.41. Yoluxucu xəstəliklər şöbələrində bokslar, yarımbokslar və bokslaşmış palatalarda çarpayıların faiz nisbəti 10 nömrəli, şöbənin tərkibinə daxil olan otaqların minimal sahə ölçüləri isə 11 nömrəli cədvəllərdə göstərilmişdir:
1 çarpayılıq boks və ya yarımboks
2 çarpayılıq boks və ya yarımboks
1 uşaq və 1 böyük üçün çarpayı olan, gün ərzində ana və uşağın birgə qalması nəzərdə tutulan boks və ya yarımboks
Yarımbokslara daxil olan xəstələr üçün sanitarya keçidi:
- vanna otağı (duşla)
- əşyaların müvəqqəti saxlanması otağı
1 uşaq və 1 böyük çarpayısı olan, gün ərzində ana ilə uşağın birgə
qalması üçün nəzərdə tutulan palata
İmalə otağı (şlüzlə və sanitar qovşaqla)
Duşla birgə sanitar qovşağı
Təmizlik ləvazimatının və dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlanması otağı
Yoluxmuş çirkli ağların və yataq dəstlərinin müvəqqəti saxlanması otağı
Analizlər üçün materialların yığılması və saxlanması otağı
Xəstələrin istirahəti üçün sahə (xoll)
Oyun otağı (1 yaşdan 7 yaşınadək uşaqlar üçün)
Şöbə müdirinin kabineti
Növbətçi tibb bacısının postu
Dərman preparatlarının saxlanması yeri olan baş tibb bacısının otağı
Təmiz ağların müvəqqəti saxlanma sahəsi olan təsərrüfat tibb bacısının otağı
Yuma sahəsi olan bufet
Orta tibbi heyətin otağı
Kiçik tibbi heyətin otağı
Heyət üçün şəxsi gigiyena otağı (duşla birgə sanitar qovşaq)
Bokslar 2-ci və daha yuxarı mərtəbələrdə yerləşdikdə xəstələrin bokslara qəbulu üçün xarici pandus və xüsusi qaldırıcı qurğular nəzərdə tutulmalıdır.
Bokslardan ibarət olan seksiyalarda otağın xaricə çıxışı olmalıdır.
Bokslardan ibarət şöbələrdəki prosedur otaqlarında xaricə çıxış, xəstəxana dəhlizindən girişlərdə isə şlüz nəzərdə tutulmalıdır.
Yalnız yarımbokslardan ibarət şöbələrdə nəzərdə tutulur.
3.42. Qeyri-yoluxucu xəstəliklər şöbələrində xəstə uşaqların qəbulu üçün boks və qəbul-müayinə boksları təşkil edilməlidir.
3.43. Palatalı seksiyaların keçidi olmamalı və girişində şlüz nəzərdə tutulmalıdır. Palatalı seksiyalarda çarpayıların sayı layihələndirmə tapşırığına uyğun müəyyən olunur.
3.44. Tibb müəssisələrində palataların və palatalı şöbələrdə digər otaqların sahələri 12 və 13 nömrəli cədvəllərdə göstərilmişdir:
Yaşlılar üçün yoluxucu və vərəm xəstəlikləri şöbələri
Uşaqlar üçün yoluxucu və vərəm xəstəlikləri şöbələri:
analar üçün sahə nəzərdə tutulmadan
analar gündüz saatları qalarkən
analar bütün gün ərzində qalarkən
Ortopedik-travmatoloji (bərpa müalicəsi), yanıq, radioloji şöbələr:
yaşlılar üçün və anaların gündüz saatlarında qaldığı uşaq palataları
anaların gün ərzində qaldığı uşaq palataları
İntensiv terapiya, əməliyyatdan sonrakı şöbələr
Uşaqlar üçün qeyri-yoluxucu xəstəliklər şöbələri:
analar üçün sahə nəzərdə tutulmadan
analar gündüz saatları qalarkən
analar bütün gün ərzində qalarkən
Ruhi-əsəb və narkoloji şöbələr:
insulinli və narkoloji
Uşaqlar üçün ruhi xəstəliklər şöbəsi:
Yeni doğulan körpələr üçün
2 -3 çarpayılı digər palatalar
Gün ərzində uşaq və anaların birgə (gündüz) qaldıqları palata (1 və 2 nəfərlik)
1 çarpayılıq yarımboks
1 çarpayı və 1 uşaq çarpayısı olan uşaq və ananın gün ərzində birgə qaldığı yarımboks
İntensiv terapiya palatası
Gündüz istirahəti üçün sahə(xoll)
1-7 yaşlı uşaqların oyun otağı
Ana südünün sağılması otağı
Yanıq və hematoloji xəstəliklər şöbələri üçün sanitariya keçidi
Analiz üçün materialların saxlanması otağı
Ginekoloji kreslolu prosedur otağı
Çirkli ağların müvəqqəti saxlanması sahəsi
Daşınan aparatların saxlanması otağı
-ortopedik-travmatoloji, nevroloji xəstələrin bərpa müalicə şöbələri olan tibb müəssisələrində
Yuma sahəsi olan bufet otağı:
- 1 palatalı seksiya üçün
- 2 palatalı seksiya üçün
Qabların yuyulması, sterilizasiyası, ana südünün pasterizasiyası və saxlanması otağı
Xərəklərin saxlanması sahəsi
Təmizlik ləvazimatının və dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlanması otağı*
Şöbə müdirinin kabineti
Növbətçi tibb bacısının postu
Təsərrüfat tibb bacısının otağı (təmiz ağlar saxlanan yerlə)
Dərman preparatları saxlanma yeri olan baş tibb bacısının otağı
Orta tibb heyətinin otağı
Kiçik tibb heyətinin otağı
Heyət üçün şəxsi gigiyena otağı (duşla birgə sanitar qovşa)
* su axıtma sistemi, kran və quruducu ilə
3.45. Gündüz stasionarın quruluşu və otaqların planlaşdırılması, digər tibb müəssisələrində olduğu kimi «təmiz» və «çirkli» axınların kəsişməsini istisna etməlidir.
3.46. Fizioterapiya kabinetində yalnız bir aparat yerləşdirilə bilər. Kabinetin ölçüləri aşağıdakı kimi olmalıdır: tirlərin hündürlüyü-2,0 m, uzunluğu-2,2 m, eni-1,8 m. İnduktotermiya, mikrodalğalı müalicə və gücü 200 Vt-dan artıq olan ultra yüksək tezlikli generatorların istifadəsi zamanı kabinanın eni 2 m qəbul olunmalıdır.
3.47. III və IV təhlükəlilik sinfinə aid lazer qurğuları ayrı-ayrı otaqlarda yerləşdirilməlidir. Otaqların divarları tutqun səthli, oda davamlı materialdan tikilməlidir. Lazer qurğusu işləyərkən otaqların qapıları daxildən kilidlənməli və otağa daxil olmaq imkanını istisna edən bloklaşdırıcı qurğu ilə təchiz edilməlidir.
I və II təhlükəlilik sinfinə aid lazer qurğularının ümumi otaqlarda yerləşdirilməsinə icazə verilir.
3.48. Gündüz stasionarlarında otaqların tərkibi və çarpayıların təyinatı, stasionarın gücünə və yerli şərait nəzərə alınmaqla layihələndirmə tapşırığına uyğun müəyyən olunmalıdır.
Gündüz stasionarının ixtisaslaşmış və ixtisaslaşmamış otaqlarının tərkibi və minimal sahələri 14 və 15 nömrəli cədvəllərdə göstərilmişdir:
Gündüz istifadə edilən palatalar (şlüz və sanitar qovşaqların sahələri nəzərə alınmadan):
Palatanın nəzdində şlüz, duş otağı və sanitar qovşağı
Gündüz istirahəti üçün sahə (xoll)
Kiçik əməliyyat sahəsi olan cərrahiyə kabineti
Arasında şlüz olan və allergenlər hazırlanan otaqla birgə prosedur otağı
Xarici tənəffüs funksiyasının tədqiqatı kabineti
Qastroskopiya kabinetinin prosedur sahəsi
Rektoromanoskopiya və kolonoskopiya kabinetinin prosedur sahəsi (şlüzlə birgə):
- taxt qoyulan soyunma otağı (sanitar qovşaqla)
Duodenal zondlama otağı
Ultrasəs tədqiqatları kabineti
Elektrokardioqrafiya və reovazoqrafiya kabineti
Exoensefaloqrafiya kabineti
Səs təcrid edici kabinası olan audio və vestibulometriya otağı
Oftalmoloqun müayinə kabineti
Həkim-ginekoloqun müayinə kabineti
Hazırlıq otağı ilə elektrik işığı müalicəsi kabineti
UYT (ultra yüksək tezlikli) müalicə kabineti
Girişdə şlüz və aparat otağı olan elektrik yuxu müalicəsi kabineti
İnqalyasiya terapiyası üzrə prosedur otağı
«Duz mağarası» prinsipi üzrə xəstələrin müalicə otağı (qalopalata):
Fərdi məşğələlər üçün müalicəvi bədən tərbiyəsi kabineti
Trenajorlarda məşq etmək üçün zal
Piyada gəzintinin öyrədilməsi üçün təlim zalı
Tibbi tullantıların müvəqqəti yığılması üçün otaq
Kiçik (4 nəfərə qədər) qrupun məşğələləri üçün müalicəvi bədən tərbiyəsi kabineti
Mexanoterapiya kabineti
Lazerlə müalicə kabineti
Refleksoterapiya otağı:
- sterilizasiya otağı olan prosedur kabineti
Tibb bacısı otağı ilə birgə qrup aeroionoterapiya kabineti
Fərdi psixoterapiya kabineti
Qruplar üçün nəzərdə tutulmuş psixoterapiya kabineti
Fərdi şərti-reflektor müalicə üçün prosedur kabineti, sanitar qovşaqla birgə
Qrup üçün şərti-reflektor müalicə üzrə prosedur kabineti, sanitar qovşaqla
Qeyd: Müasir kiçik USM aparatlarından istifadə zamanı
Zəruri hallarda funksional diaqnostika üzrə digər kabinetlərlə birləşə bilər
4.1. Ambulator-poliklinika müəssisələrinin yaşayış və ictimai binalarda, ayrıca tikilmiş binalarda və ya müalicə-diaqnostik xidmətlərə yaxın olan stasionara bitişik tikililərdə yerləşdirilməsinə yol verilir.
4.2. Poliklinikaların tərkibi layihələndirmə tapşırığına uyğun olaraq müəyyənləşdirilir.
4.3. Poliklinika binaları layihələndirilərkən xəstə axınının tərkib (profilaktika şöbələrinə gələnlər, uşaqlar və s.) bölgüsünə və daxili sahələrin səmərəli zonalaşmasına (ümumi otaqlar, müalicə-profilaktika şöbəsi, xidmət və məişət otaqları) dair tələblər nəzərə alınmalıdır.
4.4. Allerqoloji kabinetlərin aptek, prosedur kabinetləri, laboratoriyalar və bufetlə bitişik yerləşdirilməsinə yol verilmir.
4.5. Poliklinikalarda profilaktik peyvəndlərin aparılması üçün ayrılmış otaqlara tələblər Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən müəyyən olunur.
4.6. Böyüklər üçün poliklinikaların tərkibi və sahələri 16 nömrəli, uşaq poliklinikaları üzrə bu göstəricilər 17 nömrəli, müxtəlif gücə malik poliklinikalarda xidmət və məişət otaqlarının tərkibi və minimal sahə ölçüləri isə 18 nömrəli cədvəllərdə göstərilmişdir:
Gələn şəxslər üçün qarderob
konsol tipli asılqanı olan 1 yerə 0,1 m
Tibbi heyət üçün qarderob
1 qeydiyyatçıya 0,5-1 m
Xəstəlik vərəqələrinin verilməsi otağı
Sahə həkimlərinin otağı
Sahə tibb bacılarının otağı
kabinetin mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Heyət üçün sanitar qovşaq
Gələn şəxslər üçün sanitar qovşağı
Müalicə-profilaktika şöbələri
Təxirəsalınmaz tibbi yardım bölməsi
mərkəzləşdirilmiş təcili tibbi yardım olmadıqda nəzərdə tutulur
Növbətçi həkim kabineti
Növbətçi tibb bacısı otağı
Xəstənin müvəqqəti saxlanması otağı
Tibbi yardım ləvazimatlarının saxlanması otağı
Tibbi-əmək ekspertizası şöbəsi
layihə tapşırığına əsasən müəyyən edilir
Arxiv və qeydiyyat otağı
Həkim-ekspert kabineti
Profilaktika və sığorta şöbəsi
quruluşu və otaqların tərkibi layihə tapşırığı ilə müəyyən edilir
Dispanserizasiyanın mərkəzləşdirilmiş qeydiyyat kabineti
Qəbul- baxış kabineti
mövcudluğu və sahəsi layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Sahə həkim-terapevtinin (sex) kabineti
Yeniyetmələr üçün tibbi yardım kabineti
kabinetlərin sayı layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
dar ixtisaslar üzrə konsultativ qəbul kabinetlərinin mövcudluğu və tərkibi layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Endoskopiya kabineti:
rektoromanoskopiya və kolonoskopiya otağı (şlüz ilə birgə)
allergen hazırlanması üçün otaq (şlüzlə birgə)
İnyeksiya-prosedur otağı
Cərrahiyə şöbəsi (kabineti)
Əməliyyat önü sterilizasiya otağı
Xəstənin paltar dəyişməsi üçün şlüz olan əməliyyat otağı
Travmatoloq-ortoped kabineti
Əməliyyatdan sonra xəstənin müvəqqəti qalması otağı (s/q birgə)
1 taxt üçün 6, lakin 12-dən az olmayaraq
Uroloqun prosedur otağı
Qadın məsləhətxanaları
mövcudluğu və sahəsi layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Mama-ginekoloq kabineti
Ginekoloji kreslolu prosedur kabineti
Kiçik əməliyyat sahəsi:
əməliyyat zalının girişində şlüz
Əməliyyatdan sonra xəstənin müvəqqəti qalması üçün otaq (sanitar qovşaqla birgə)
həkim vəzifələrinin ümumi sayının ixtisaslara görə bölgüsü layihələndirmə zamanı dəqiqləşdirilir
Terapevtik stomatologiya bölməsi
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı artarkən hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artırılmalıdır
4 və ya daha artıq kreslo olduqda nəzərdə tutulur
Paradontoloq kabineti
Cərrahiyə stomatologiya bölməsi
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı çox olarsa hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artır
əməliyyat önü-sterilizasiya sahəsi
əməliyyatdan sonra xəstənin müvəqqəti qalması otağı
Ortopedik stomatologiya bölməsi
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı artarkən hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artır
diş texnikası laboratoriyası
1 texnikə 4, amma 1 otaqda 15 texnikdən artıq olmayaraq
1 işçiyə 6m, amma 12-dən az olmayaraq
materialların saxlanması otağı
protez və modellərin saxlanması otağı
keramika və metallokeramika laboratoriyası sahəsi
1 işçiyə 6, amma 12-dən az olmayaraq
metallokeramikanın yandırılması otağı
1 sobaya 12, hər digərinə isə 6
qiymətli materiallardan protezlərin istehsalı sahəsi
1 texnikə 4, lakin 12-dən az olmayaraq
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Qulaq burun boğaz (LOR) xəstəlikləri bölməsi (kabineti)
Səs izoləedən kabinalı həkim otağı (audiometriya)
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Oftalmoloji bölmə (kabinet)
Həkim oftalmoloqun kabineti
Nevroloji bölmə (kabinet)
Həkim-nevropatoloqun kabineti
İynəli refleksoterapiya üzrə prosedur otağı
fərdi prosedur üçün otaq
su axıtma sistemli şərti-reflektor terapiya otağı
hipnoz-prosedur otağı
1 taxt üçün 6, lakin 12-dən az olmayaraq
Dəri-zöhrəvi xəstəliklər bölməsi
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Ftiziatr həkimin kabineti
Onkoloji bölmə (kabinet)
mövcudluğu layihə tapşırığına uyğun müəyyən olunur
Uşaq arabaları üçün sahə
Gələn şəxslər üçün qarderob
konsol tipli asılqanı olan 1 yerə 0,1
1 qeydiyyatçıya 0,5-1 m
Xəstəlik vərəqələrinin verilməsi otağı
Sahə həkimlərinin otağı
Sahə tibb bacıları otağı
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Heyət üçün sanitar qovşağı
Gələnlər üçün sanitar qovşağı
Təxirəsalınmaz tibbi yardım bölməsi
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Növbətçi həkim kabineti
Növbətçi tibb bacısı otağı
Xəstənin müvəqqəti saxlanması otağı
1 taxt üçün 6, amma 12 m az olmayaraq
Tibbi yardım üçün ləvazimatların saxlanma sahəsi
Sağlam uşaq qrupu otaqları
yeni doğulan uşaqlara qulluq üzrə tədris otağı
yenidoğulmuş uşaqların əmizdirilməsi və çəkilməsi otağı
quruluşu və otaqların tərkibi layihə tapşırığı ilə müəyyən edilir
İmalə otağı (şlüzlə birgə)
Həkimlərin qəbul-məsləhət kabinetləri:
dar ixtisaslar üzrə qəbul-məsləhət kabinetlərinin mövcudluğu və tərkibi layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
kabinetin mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
allergen hazırlanması otağı (otaq və prosedur sahəsi arasında şlüz)
Cərrahiyə şöbəsi (kabineti)
Travmatoloq-ortoped kabineti
Kiçik əməliyyat otağı
Əməliyyatdan sonra xəstənin müvəqqəti qalması otağı
Konsultativ qəbul kabinetləri:
konsultativ qəbul kabinetlərinin mövcudluğu və tərkibi layihə tapşırığına və 1 saylı cədvələ əsasən müəyyən olunur
həkim-stomatoloq vəzifələrinin ümumi sayının ixtisaslara görə bölgüsü layihələndirmə zamanı müəyyənləşdirilir
Terapevtik stomatologiya bölməsi
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı artarkən hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artırılmalıdır
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı artarkən hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artırılmalıdır
Cərrahi stomatologiya bölməsi
1 stomatoloji kresloya 14, kresloların sayı artarkən hər əlavə kreslo üçün sahə ölçüsü 10 m artırılmalıdır
Əməliyyat önü-sterilizasiya sahəsi*
əməliyyatdan sonra xəstənin müvəqqəti qalması otağı
Qulaq burun boğaz (LOR) xəstəlikləri bölməsi
16 nömrəli cədvələ uyğun
Oftalmologiya bölməsi
16 nömrəli cədvələ uyğun
16 nömrəli cədvələ uyğun
Dəri - zöhrəvi xəstəliklər bölməsi
mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Vərəm əleyhinə kabinet
kabinetin mövcudluğu layihə tapşırığı ilə müəyyən olunur
Qeyd:*) müəssisədə mərkəzləşdirilmiş sterilizasiya şöbəsi olmadıqda nəzərdə tutulur.
Tibbi məsələlər üzrə baş həkimin müavini
İnzibati -təsərrü-fat məsələləri üzrə baş həkimin müavini
Şöbə müdirinin kabineti
Baş tibb bacısı-nın kabineti (dərman preparatları saxlanan yerlə)
Təşkilati-metodik kabinet
Tibbi statistika kabineti
Tibbi-əmək ekspertizası üzrə baş həkim müavininin kabineti
mövcudluğu layihə tapşırı-ğı ilə müəy-yən olunur
Kiçik tibbi heyətin otağı
Tibbi heyət üçün bufet:
mövcudluğu layihə tapşırı-ğı ilə müəy-yən olunur
Mühəndis-texni-ki heyət otağı
Heyət üçün şəxsi və işçi geyimlər qarderobu
Təsərrüfat tibb bacısının otağı
Təmiz ağlar üçün otaq
Çirkli ağlar üçün otaq
Təsərrüfat anbarı (təmizlik ləvazi-matının saxlan-ma sahəsi ilə)*
* Su axıtma sistemi, kran və quruducu ilə
5.1. Həkim məntəqələri əsasən kənd yaşayış məntəqələrində, qəsəbələrdə və şəhər tipli qəsəbələrdə müəyyən olunmuş qaydalara uyğun olaraq təşkil edilir. Müəssisə və təşkilatlarda nəzərdə tutulan məntəqələrin yaradılmasına, onların işçilərinin sayından və işin xüsusiyyətindən asılı olaraq bu Qaydalara zidd olmamaqla fərdi qaydada baxılır.
5.2. Həkim məntəqələrinin tikintisi üçün torpaq sahələri ayrılarkən yaşayış məntəqələrini mərkəzi rayon xəstəxanaları ilə birləşdirən yollara yaxın sahələr seçilməlidir. Həkim məntəqələrinin bilavasitə nəqliyyat vasitələrinin intensiv hərəkət etdiyi yolların kənarında yerləşdirilməsinə yol verilmir.
5.3. Xəstəxanaların tərkibinə daxil olan həkim məntəqələri ayrı tikilidə və ya xəstəxana binasının tərkibində yerləşdirilə bilər.
5.4. Həkim məntəqələrində otaqların tərkibi və minimal sahələri 19 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Qeydiyyat sahəli dəhliz (sanitar qovşaqla)
Tibb bacısının otağı (dərman preparatları saxlanan yerlə)
Təcili doğuş qəbulu otağı*
Zahı qadınlar və yeni doğulanlar üçün palata*
Yuma və sterilizasiya otağı*
Heyətin ev və işçi geyimləri üçün qarderob
Təsərrüfat ləvazimatının saxlanması otağı (təmizləmə ləvazimatı ilə birgə)
* Qeyd: layihə tapşırığında nəzərdə tutulduğu hallarda.
6.1. Tibb məntəqələri kənd yaşayış məntəqələrində və yaşayış məntəqələrindən kənarda yerləşdirilir.
6.2. Tibb məntəqəsində otaqların tərkibi və minimal sahələri 20 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Gözləmə zonası qeydiyyat sahəsi ilə (sanitar qovşaqla)
Tibb bacısının kabineti (dərman preparatlarının, alət və sarğı materiallarının saxlanması sahəsi ilə)
Təsərrüfat ləvazimatının saxlanması otağı
7.1. Otaqlarda aparılan tamamlama işləri, hava ötürücü boruların, ventilyasiya sistemlərinin və filtrlərin quraşdırılması zamanı onların funksional təyinatından asılı olaraq tibb müəssisələrində tətbiqinə icazə verilən materialların istifadəsi nəzərdə tutulmalıdır.
7.2. Divarların, döşəmələrin və tavanların səthi hamar və asan təmizlənən olmaqla, müvafiq qaydada tətbiqinə icazə verilən yuyucu və dezinfeksiyaedici vasitələrin istifadəsinə davamlı olmalıdır.
7.3. Palatalar, həkim otaqları, xollar, dəhlizlər, yeməkxanalar, fizioterapiya və quru rejimli digər müalicə-diaqnostik kabinetlərın divarları antimikrob xüsusiyyətli örtüklərlə üzlənməsi məqsədə müvafiqdir. Döşəmələr yüksək istilik izolyasiyası xüsusiyyətlərinə malik olmalıdır. Dəhlizlərdə döşəmələr mexaniki təsirə qarşı davamlı nəzərdə tutulmalıdır.
7.4. Cari dezinfeksiyaya məruz qalan nəm rejimli tibb otaqlarında (əməliyyat zalları, sarğı, doğuş, əməliyyat qabağı otaqlar, narkoz, prosedur və digər analoji otaqlar, eləcə də vanna otaqları, duş, sanitar qovşaqları, imalə və çirkli ağların saxlanması və çeşidlənməsi üçün otaqlar) divarlar, otaqların hündürlüyü boyu rütubətə davamlı materiallarla üzlənməlidir. Əməliyyat zallarında, mikrobioloji laboratoriyalarda divarlar antimikrob xüsusiyyətlərinə malik örtüklə üzlənə bilər.
Laboratoriyalarda asma tavanların tətbiqinə yol verilmir. Patogen mikroorqanizmlərlə tədqiqatlar aparılan laboratoriyaların bütün səthləri hermetik olmalıdır.
Əməliyyat zalı, narkoz, doğuş və digər analoji otaqların döşəmələri antistatik olmalıdır. Döşəmənin üzlənməsi üçün su keçirməyən, səs-küyü təcrid edən inşaat materiallarından istifadə edilməlidir.
Tibb müəssisələrinin döşəmə örtüklərində deşik və yarıq olmamalı, döşəmələr hamar, bünövrəyə kip bərkidilmiş, yuyucu və dezinfeksiyaedici vasitələrin təsirinə qarşı davamlı olmalıdır.
Nəm rejimli otaqlarda tavanlar suya davamlı materiallarla üzlənməlidir.
7.5. Əl-üz yuyan və digər sanitar-texniki cihazların, eləcə də istismar zamanı divar və arakəsmələri nəmləndirən digər avadanlığın quraşdırıldığı yerlərdə, divar və arakəsmələr, döşəmədən 1,6 m hündürlükdə və cihazların hər tərəfindən 20 sm enində suya davamlı materiallarla üzlənməlidir.
7.6. Xüsusi əksepidemik rejimin gözlənilməsi, eləcə də aseptika və antiseptika tələb edilməyən otaqlarda, vestibüllərdə, dəhlizlərdə, xollarda və digər yardımçı otaqlarda müxtəlif konstruksiyalı asma tavanların tətbiqinə icazə verilir. Konstruksiyası və materialları hermetikliyi, səthin hamarlığını, nəm üsulla təmizliyi və dezinfeksiyanı təmin edən asma tavanların cərrahiyə əməliyyatı otaqlarında, doğuş otağında, sarğı, müayinə otaqlarında və palatalarda quraşdırılmasına yol verilir.
7.7. Tibb müəssisələrinin tibbi oksigen, azot oksidi, karbon qazı və vakuum ilə təchizatı mərkəzləşdirilmiş qaydada nəzərdə tutulur. Yerli şəraitdən (maye və ya qaz halında oksigenin mövcudluğu) və istifadə olunan oksigenin miqdarından asılı olaraq müəssisələrin oksigenə olan tələbatı mərkəzləşdirilmiş məntəqələrdən və ya fərdi oksigen-qazlaşdırma avadanlıqları ilə həyata keçirilir.
7.7.1. Tibb müəssisələrinin ərazisində mərkəzləşdirilmiş oksigen məntəqələrinin və oksigen-qazlaşdırma stansiyalarının yerləşdirilməsi qüvvədə olan tikinti norma və qaydalarınin tələblərinə uyğun müəyyən edilir.
7.7.2. Oksigenlə təminat əsasən əməliyyat blokları, narkoz otaqları, reanimasiya zalları, barokamera otaqları, doğuş şöbələri, əməliyyatdan sonrakı palatalar, intensiv terapiya palataları, sarğı otaqları, şöbələrdəki prosedur otaqları, angioqrafiya və endoskopiya kabinetlərinin prosedur otaqları, eləcə də ruhi-əsəb palataları istisna olunmaqla bütün digər şöbələrin palataları üçün nəzərdə tutulur.
7.7.3. Azot oksidinin cərrahiyə əməliyyatı bloklarına, narkoz otaqlarına, reanimasiya zallarına, doğuş zallarına, doğuşdan əvvəlki palatalara, əməliyyatdan sonrakı palatalara, intensiv terapiya palatalarına, yanıq xəstələrinin palatalarındakı bütün çarpayılara və endoskopiya kabinetinin prosedur otağına verilməsi nəzərdə tutulmalıdır.
7.7.4. Müəssisələrin karbon qazı ilə təchizatı layihə tapşırığına uyğun olaraq müəyyən edilir.
7.7.5. Vakuumla təminat məqsədilə yardımçı otaqların (insanların daimi olmadığı dəhliz, qarderob, anbar və s.) zirzəmi və yarımzirzəmilərində vakuum qurğuları və vakuum nasosları yerləşdirilir.
Vakuum sisteminin boru xətlərinin cərrahiyə əməliyyatı zallarına, narkoz otaqlarına, reanimasiya və doğuş zallarına, sarğı otaqlarına, intensiv terapiya və əməliyyatdan sonrakı palatalara, dəri yanığı xəstələrinin palatalarına, yeni doğulmuş körpələrin və yarımçıq doğulanların palatalarına, endoskopik kabinetin prosedur otağına çəkilməsi nəzərdə tutulmalıdır.
Layihə tapşırığına uyğun olaraq, sıxılmış hava laboratoriyalara, inqalyasiya otaqlarına verilir.
7.7.6. Oksigen boru xətlərinin zirzəmilərlə, tunellərlə, açıq novlar və xəndəklərlə, eləcə də bina və qurğuların altı ilə çəkilməsinə yol verilmir.
7.7.7. Oksigen, azot oksidi, karbon qazı və vakuumun daxili sistemləri mis borulardan quraşdırılmalıdır. Daxili sistemlər gizli (döşəmə altında, divarın içərisinə salınmaqla) və açıq (divar və arakəsmələrin səthində) üsulla quraşdırılır.
8.1. Yeni tikilən, yenidən qurulan və fəaliyyət göstərən tibb müəssisələri su, kanalizasiya və mərkəzləşdirilmiş isti su təchizatı ilə təmin olunmalıdır. Təsərrüfat-içməli suyun keyfiyyəti qüvvədə olan normativ sənədlərin və dövlət standartının tələblərinə cavab verməlidir.
Müstəqil su təchizatı sisteminə malik olan tibb müəssisəsi tərəfindən suyun istifadəsi, həmin su mənbəyinə dair yalnız müvafiq sanitariya-gigiyenik rəyin mövcud olduğu zaman mümkündür.
8.2.Tibb müəssisələrində yaranan çirkab suların təmizlənməsi və zərərsizləşdirilməsi, çirkab suların səmərəli zərərsizləşdirilməsini təmin edən mərkəzləşdirilmiş və ya digər tipli kanalizasiya təmizləyici qurğularında həyata keçirilir. Bu qurğular olmadığı zaman tibb müəssisələrinin çirkab suları lokal təmizləyici qurğularda tam bioloji təmizlik mərhələsi keçdikdən sonra zərərsizləşdirilməli və kənarlaşdırılmalıdır.
Yoluxucu xəstəliklər və vərəm təyinatlı tibb müəssisələrinin (şöbələrin) çirkab suları xarici kanalizasiya sisteminə atılmazdan əvvəl mütləq zərərsizləşdirilməlidir.
9.1. Mikroiqlimi tənzimləyən qurğu və sistemlər tibb müəssisələrinin otaqlarında optimal temperatur şəraitini və hava mübadiləsini təmin etməlidir.
9.2. Tibb müəssisələrində otaqların hərarəti, hava mübadiləsinin tezliyi, tibbi otaqların təmizlik kateqoriyaları, eləcə də iş yerlərində elektromaqnit şüalanmasının, kontaktlı və hava ultrasəsinin yol verilən səviyyələri 21 nömrəli cədvəldə göstərilmişdir:
Yaşlı xəstələr üçün palatalar, uşaq şöbələrində analar üçün otaqlar, hipoterapiya otaqları
Vərəm xəstələri (yaşlılar, uşaqlar) üçün palatalar
Hipotireoz xəstələri üçün palatalar.
Tireotoksikoz xəstələri üçün palatalar
Əməliyyatdan sonrakı palatalar, reanimasiya zalları, intensiv terapiya palataları, doğuş boksları, əməliyyat otaqları, dializasiya - əməliyyat otaqları, narkoz palataları, yanıq xəstələri üçün 1-2 çarpayılıq palatalar, barokameralar
Doğuşdan sonrakı palatalar
yanıq xəstələri üçün 2-4 çarpayılıq palatalar, uşaqlar üçün palatalar
Yarımçıq doğulan, südəmər, yeni doğulan və zədə ilə doğulan körpələr üçün palatalar
Bokslar, yarımbokslar, filtr-bokslar, boks önü otaqlar
Yoluxucu xəstəliklər şöbəsinin palatalı seksiyaları
Doğuş qabağı filtrlər, qəbul - müayinə boksları, müayinə, sarğı, manipulyasiya, əməliyyat qabağı otaqlar, ana südünün süzülməsi üçün otaqlar, 1 yaşına qədər uşaqların əmizdirilməsi otaqları, peyvənd otaqları
Cərrahiyə əməliyyatı bloklarının nəzdində sterilizasiya otaqları
Kiçik əməliyyat otaqları (o cümlədən: gündüz stasionarında)
Həkim kabinetləri, heyət otaqları, refleksoterapiya kabinetləri, xəstələrin gündüzlər qalması üçün otaqlar
Müalicəvi bədən tərbiyəsi zalları
Funksional diaqnostika və rektoromanoskopiya kabinetləri
Müalicəvi bədən tərbiyəsi otaqları, mexanoterapiya, zondlama kabinetləri
Dəhlizlər, qida qəbulu otaqları, inqalyatoriyaların kompressor otaqları, ağların saxlanması və digər anbar otaqları
Mikrodalğalı və ultrayüksəktezlikli terapiya kabinetləri, istilik və ultrasəs müalicəsi kabinetləri
Çirkli ağların, təmizlik işləri üçün ləvazimatların, dezinfeksiya vasitələrinin saxlandığı anbarlar
* Steril havanın verilməsi nəzərdə tutulmalıdır
Daimi maqnit sahəsinin gərginliyi
Elektrostatik sahənin gərginliyi
Heyətin iş yerində olması vaxtından asılı olaraq, iş günü ərzində 20 kV/m, 1 saat ərzində isə 60 kV/m-lan artıq olmayaraq hesablanıb təyin edilir
Dəyişən maqnit sahəsinin gərginliyi 50 Hs olduqda
Heyətin iş yerində olması vaxtından asılı olaraq, iş günü ərzində lokal təsir 1000 mkTl, ümumi təsiri isə 100 mkTl -dan artıq olmayaraq hesablanıb təyin edilir
Dəyişkən elektrik sahəsinin gərginliyi 50 Hs olduqda
İş günü ərzində 25 kV/m və ya 5 kV/m artıq olmamaq şərtilə heyətin iş yerində olmasından asılı olaraq hesablanıb təyin edilir
10-60 kHs diapazonda elektromaqnit şüalanması:
Təsirin davamiyyət müddətindən asılı olaraq müəyyən edilir,
aşağıdakı göstəricilərdən artıq olmayaraq:
elektrik sahəsinin gərginliyi
iş günü ərzində 50 V/m
maqnit sahəsinin gərginliyi
iş günü ərzində 5 A/m
30 kHs (0,03 MHs)-dən 300 MHs qədər diapazonda elektromaqnit şüalanması
İş günündən artıq olamamaq şərtilə təsirin davamlılığından asılı olaraq quraşdırılır
aşağıdakı tezliklərdə elektromaqnit sahəsinin gərginliyi:
aşağıdakı tezliklərdə maqnit sahəsinin gərginliyi:
300 MHs - 300 QHs tezlik diapazonunda enerji cərəyanının sıxlığı
İnfraqırmızı (istilik) şüalanma intensivliyi
Ultrabənövşəyi şüalanma intensivliyi
Videodispleyli terminalların (VDT) və fərdi EHM elektromaqnit şüalanması:
VDT ətrafında 50 sm məsafədə elektrik sahəsinin gərginliyi
Tezlik diapazonunda maqnit cərəyanının sıxlığı:
Səthi elektrostatik potensial
9.3. Tibb müəssisələrinin binaları mexaniki sorucu-hava verici və qeyri-mexaniki təbii sorucu ventilyasiya sistemləri ilə təchiz olunmalıdır.
Yoluxucu xəstəliklər, o cümlədən vərəm şöbələrində, mexaniki sorucu ventilyasiya sistemi havanı zərərsizləşdirən vasitələrə malik olan və hər bir boks və ya yarımboks üçün nəzərdə tutulan fərdi ventilyasiya kanalları ilə təchiz olunmalıdır.
9.4. Ventilyasiya sistemlərinin layihələndirilməsi və istismarı zamanı hava kütləsinin «çirkli» zonalardan «təmiz» otaqlara axını istisna edilməlidir.
9.5. Cərrahiyə əməliyyatı otaqları istisna olunmaqla, tibb müəssisələrinin digər otaqları mexaniki sorucu və hava verici ventilyasiyadan başqa həm də fiksasiya sistemi ilə təmin olunmuş təbii ventilyasiya sistemləri (nəfəslik, framuqa və s.) ilə təchiz edilməlidir.
9.6. Ventilyasiya və mikroiqlimi tənzimləyən sistemlər üçün xarici havanın qəbulu yer səthindən 2 m hündürlükdə olan təmiz zonadan yerinə yetirilir.
Cərrahiyə əməliyyatı və əməliyyat önü otaqlara, reanimasiya zalına, narkoz, doğuş, intensiv terapiya və əməliyyatdan sonrakı palatalara, mikrobioloji laboratoriyalara, dəri yanığı xəstələrinin palatalarına, QİÇS xəstələrinin palatalarına və digər analoji müalicə müəssisələrinə verilən hava, emal olunan havanın tərkibindəki mikroorqanizmlərin və virusların inaktivasiyasını təmin edən xüsusi qurğular vasitəsilə zərərsizləşdirilməlidir.
9.7. Havaya zərərli maddələr xaric edilən cərrahiyə əməliyyatı, reanimasiya və doğuş zallarında, intensiv terapiya palatalarında və laboratoriyalarda xüsusi hava təmizləyici qurğular quraşdırılmalıdır.
9.8. Cərrahiyə əməliyyatı, narkoz, doğuş, reanimasiya, əməliyyatdan sonrakı otaqlar, intensiv terapiya palataları və onkohematoloji xəstələrin palataları, QİÇS xəstələri, dəri yanığı xəstələri, eləcə də yeni doğulan körpələr, südəmər, yarımçıq və zədəli körpələr üçün otaqlarda mikroiqlimin tənzimlənməsi nəzərdə tutulmalıdır.
9.9. Yüksək zərərsizləşdirici səmərəliliyə malik süzgəclərdən sonra hava verici ventilyasiya sistemlərinin hava boruları paslanmayan poladdan olımalıdır.
9.10. Ventilyasiya avadanlığı həkim kabinetləri, əməliyyat otaqları, palatalar ilə və adamların daimi qaldığı otaqlarla qonşu olmayan xüsusi otaqlarda yerləşdirilməlidir.
9.11. Ventilyasiya sistemləri üçün otaqlarda, 1 saat ərzində birdəfəlik hava mübadiləsini təmin edən sorucu ventilyasiya, verici sistemlər üçün isə ikidəfəlik hava mübadiləli ventilyasiya nəzərdə tutulmalıdır. Yoluxucu xəstəliklər şöbələrində, xüsusi təhlükəli (hava-damcı yolu ilə keçən) xəstələrin bokslarında havanın mənfi təzyiqini yaratmaq və yoluxmuş hava kütləsinin təmiz zonalara daxil olmasının qarşısını almaq üçün həmin sahələrdə qeyd edilən hava mübadiləsinin intensivliyi dəfələrlə artırılmalıdır.
9.12. Aşağıdakı sahələrdə mütəşəkkil hava axını təşkil edilmədən mexaniki sorucu ventilyasiya sistemi nəzərdə tutulmalıdır: avtoklav otaqları, yuyucu və duş otaqları, sanitar qovşaqları, gigiyena otaqları, çirkli paltarlar saxlanan otaqlar, tullantılar yığılan otaqlar və dezinfeksiyaedici vasitələrin saxlandığı anbarlar.
9.13. Şöbəyə girişdə müstəqil kanallı (hər bir şlüzdən) sorucu ventilyasiya sistemi quraşdırılan şlüz təşkil olunmalıdır.
9.14. Septik və aseptik cərrahiyə əməliyyatı otaqları, doğuş blokları, reanimasiya, onkohematoloji, yanıq şöbələri, sarğı, ayrı-ayrı palatalı seksiyalar, rentgen və digər ixtisaslaşdırılmış müayinə kabinetləri üçün xüsusiləşdirilmiş (digərlərindən təcrid olunan), müstəqil ventilyasiya və mikroiqlim sistemlərinin nəzərdə tutulması zəruridir.
10.1. Tibb müəssisələrinin otaqları təbii işıqlanmaya malik olmaldır. İkinci işığın və ya yalnız süni işıqlanmanın tətbiqinə, texnoloji proses və istismar qaydaları təbii işıqlanma tələb olunmayan anbarlarda, palataların nəzdindəki sanitar qovşaqlarda, gigiyenik vannalarda, imalə otaqlarında, şəxsi gigiyena otaqlarında, heyət üçün duş otağı və paltarlar saxlanan yerlərdə, termostat, mikrobioloji bokslar, əməliyyat önü və əməliyyat otaqlarında, aparat otaqlarında, narkoz otaqlarında, fotolaboratoriyalarda və bəzi digər otaqlarda yol verilir.
Layihələndirilən tibb müəssisələrində təbii və süni işıqlanmanın səviyyəsi 22 nömrəli cədvəldəki göstəricilərə, eləcə də ictimai binalara dair sanitariya norma və qaydalarına müvafiq olmalıdır.
Qanın saxlandığı otaq
Gipsin saxlanan və hazırlanan otaq
Cərrahların, mama-ginekoloqların, travmatoloqların, pediatrların, infeksionist həkimlərin, dermatoloqların, allerqoloqların, stomatoloqların müayinə kabinetləri
Digər mütəxəssislərin qəbul otaqları
Oftalmoloqların qaranlıq otaqları
Funksional diaqnostika və endoskopiya kabinetləri
Fotari, fizioterapiya, massaj, MBT kabinetləri
Hidroterapiya, müalicə van-naları, duş zalları
Parafinin, ozo-keritinin hazır-landığı otaq, altlıqların, çirkin regenerasiyası otaqları
Gündüz vaxtı xəstələrin qalma otaqları
Dərman və sarğı vasitələrinin saxlandığı otaq
Dezinfeksiya vasitələrinin saxlandığı otaq
Prosedur və manipulyasiya otaqları
Kabinetlər, tibb bacılarının postları
Gündüz stasionarlarında xəstələr üçün otaq
Xəstələrin qida qəbulu üçün otaqlar
Aparat otaqları idarəetmə pult-ları, vanna otaq-arı, sterilizasiya, çeşidləmə və ağların saxlan-dığı otaqlar
Tibb müəssisələrinin dəhlizləri
Daşınan aparatların saxlandığı otaq
Sanitariya-məişət otaqları:
vanna otaqları, sanitar qovşaqları
Duş otaqları, qarderoblar
Küçə paltarları saxlanan qarderob
10.2. Palatalı seksiyaların (şöbələr) dəhlizləri binaların köndələn divarları və işıqlı xollardakı pəncərələr vasitəsilə həyata keçirilən təbii işıqlanmaya malik olmalıdır. Müalicə-diaqnostik və yardımçı bölmələrin dəhlizləri köndələn və ya yan tərəflərdən işıqlandırılmalıdır.
10.3. Otaqlarda insolyasiya davamiyyəti yaşayış və ictimai binaların, eləcə də ərazilərin insolyasiya və günəşdən mühafizəsinə dair gigiyenik tələblər nəzərə alınmaqla qəbul olunur.
10.4. Tibb müəssisələrinin üfüqün cənub istiqamətinə yönələn pəncərələri günəş şüalarının göz qamaşdırıcı təsirindən və otaqların qızmaqdan mühafizəsi məqsədilə günəşdən mühafizə qurğuları ilə təchiz olunur.
10.5. Süni işıqlandırma (ümumi və yerli) qurğuları, işıq mənbəyi, işıqlanma cihazının növü qüvvədə olan normativ sənədlərə uyğun qəbul olunur.
10.6. Müayinə otaqlarında xəstələrin müayinəsi üçün divardan asılan və ya daşınan işıqlanma cihazlarının quraşdırılması zəruridir.
1. 15 oktyabr 2018-ci il tarixli 61 nömrəli Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15201810150061, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 25 oktyabr 2018-ci il)
2. 17 dekabr 2018-ci il tarixli 77 nömrəli Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15201812170077, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 25 dekabr 2018-ci il)
3. 4 noyabr 2024-cü il tarixli 16 nömrəli Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının Qərarı (Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinin qeydiyyat nömrəsi 15202411040016, Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edildiyi tarix 18 noyabr 2024-cü il)