Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № e-2-2(3-6)-504/2026 05.06.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Azərbaycan Respublikası adından İlkin iddia üzrə iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətinə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və s.” tələbinə dair ilkin, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “torpaqların ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddiası üzrə kommersiya mübahisəsi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası Hakimlər Leyla Rauf qızı Əliyevanın sədrliyi və məruzəsi ilə, X4 və X3 ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Nofəl Rəhman oğlu Abdullayevin katibliyi ilə, ilkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə ilkin iddia üzrə iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətinə qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması, tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair ilkin, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə qarşı “torpaqların ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddiası üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsindən cavabdeh cavabdeh1 Şirkəti tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən kommersiya mübahisəsinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi İşin halları:
1. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh “X1” MMC arasında ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış ## ####### 2023cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə görə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti 2 647 173,92 manat məbləğində pul vəsaitini müqavilədə göstərilən şərtlərlə “X1” MMC-yə verməyi, kredit alan isə aldığı pul vəsaitini illik 13 faiz dərəcəsi ilə, 23 ay müddətinə – ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixədək hissə-hissə banka qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür;
2. Baş kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasının təminatı olaraq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə cavabdeh4 arasında ##.##.2018-ci il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi, cavabdeh5 arasında ##.##.2019-cu il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi, cavabdeh3 MMC arasında ##.##.2018-ci il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi, cavabdeh cavabdeh1 Şirkəti arasında ##.##.2018-ci il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlanmış, zaminlər borcalan “X1” MMC-nin bank qarşısında öhdəliklərini icra etməsi üçün birgə məsuliyyət daşımağı öz öhdəsinə götürmüşlər.
3. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti “X1” MMC-yə ##.##.2024-cü il tarixdə pretenziya məktubu göndərək gecikdirilmiş borc məbləğini tələb etmiş, yalnız ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsinə dair bildiriş göndərilərkən bütün əsas məbləğinin ödənilməsini xahiş etmiş, həmin bildiriş əsas borclu “X1” MMC tərəfindən ##.##.2024-cü il tarixdə Avtomatlaşdırılmış Vergi İnformasiya Sistemi vasitəsilə alınmışdır.
4. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə cavabdeh cavabdeh5 (ipoteka qoyan qismində) və “X1” MMC (borcalan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış ##.##.2018ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha (reyestr nömrəsi: 308013021615, qeydiyyat nömrəsi: 1619015018) torpaq sahəsini ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
5. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
6. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında ##.##.2024-cü il tarixli bildiriş ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişin qeydə alınması barədə ##.##.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
7. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə cavabdeh cavabdeh4 (ipoteka qoyan qismində) və “X1” MMC (borcalan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış ##.##.2020ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: 903013000429, qeydiyyat nömrəsi: 2023014980) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: 903013033469, qeydiyyat nömrəsi: 2023014977) torpaq sahəsi və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: 903013033281, qeydiyyat nömrəsi: 2020004466) torpaq sahəsini ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
8. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlardan görünür ki, ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə adıçəkilən torpaq sahələrinin iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
9. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında ##.##.2024-cü il tarixli bildirişlər ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişlərin qeydə alınması barədə ##.##.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
10. İddiaçı ASC (ipoteka saxlayan qismində) ilə cavabdeh “X1” MMC (borcalan və ipoteka qoyan qismində) arasında notarial qaydada bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli ipoteka müqaviləsinin (sonrakı əlavələr nəzərə alınmaqla) şərtlərindən görünür ki, ipoteka saxlayan mülkiyyət hüququ ilə ona məxsus olan “X1” MMC-yə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: 903013042474, qeydiyyat nömrəsi: 2023014982) torpaq sahəsi, 1734 ha (reyestr nömrəsi: 903013042261, qeydiyyat nömrəsi: 2023014984) torpaq sahəsi, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013001449, qeydiyyat nömrəsi: 20230149850) torpaq sahəsi, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: 903013042504, qeydiyyat nömrəsi: 2023014987) torpaq sahəsi, 4,972 (reyestr nömrəsi: 903013042484, qeydiyyat nömrəsi: 2023014988) torpaq sahəsi, 3,1813 (reyestr nömrəsi: 903013042468, qeydiyyat nömrəsi: 2023014989) torpaq sahəsi, 3,0825 (reyestr nömrəsi: 903013042090, qeydiyyat nömrəsi: 2023014990) torpaq sahəsi, 3,8576 (reyestr nömrəsi: 903013042528, qeydiyyat nömrəsi: 2023014992) torpaq sahəsi, 2,2922 (reyestr nömrəsi: 903013042043, qeydiyyat nömrəsi: 2023014993) torpaq sahəsi, 8,5056 (reyestr nömrəsi: 903013042521, qeydiyyat nömrəsi: 2023014994) torpaq sahəsi, 7,335 (reyestr nömrəsi: 903013042515, qeydiyyat nömrəsi: 2023014996) torpaq sahəsi, 3,2089 (reyestr nömrəsi: 903013042506, qeydiyyat nömrəsi: 2023014997) torpaq sahəsi, 3,6675 (reyestr nömrəsi: 903013043228, qeydiyyat nömrəsi: 2023014998) torpaq sahəsi, 5,022 (reyestr nömrəsi: 903013043226, qeydiyyat nömrəsi: 2023015000) torpaq sahəsi, 2,5632 (reyestr nömrəsi: 903013042493, qeydiyyat nömrəsi: 2023015001) torpaq sahəsi, 2,2977 (reyestr nömrəsi: 903013003919, qeydiyyat nömrəsi: 2023015002) torpaq sahəsi, 2,063 (reyestr nömrəsi: 903013042259, qeydiyyat nömrəsi: 2023015003) torpaq sahəsi, 2,2986 (reyestr nömrəsi: 903013005165, qeydiyyat nömrəsi: 2023015006) torpaq sahəsi, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: 903013042162, qeydiyyat nömrəsi: 2023015005) torpaq sahəsi, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: 903013042164, qeydiyyat nömrəsi: 2023015008) torpaq sahəsi, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: 903013004375, qeydiyyat nömrəsi: 2023015012) torpaq sahəsi, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: 903013043328, qeydiyyat nömrəsi: 2023015013) torpaq sahəsi, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: 903013043327, qeydiyyat nömrəsi: 2023015014) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: 903013018264, qeydiyyat nömrəsi: 2023015015) torpaq sahəsi, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: 903013042502, qeydiyyat nömrəsi: 2023015016) torpaq sahəsi, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013004306, qeydiyyat nömrəsi: 2023015017) torpaq sahəsi, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: 903013005065, qeydiyyat nömrəsi: 2023015019) torpaq sahəsi, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: 903013003745, qeydiyyat nömrəsi: 2023015020) torpaq sahəsi, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: 903013002812, qeydiyyat nömrəsi: 2023015022) torpaq sahəsi, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013002809, qeydiyyat nömrəsi: 2023015024) torpaq sahəsi, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: 903013002807, qeydiyyat nömrəsi: 2023015025) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: 903013033128, qeydiyyat nömrəsi: 2023015298) torpaq sahəsi, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013002185, qeydiyyat nömrəsi: 2023015026) torpaq sahəsi, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: 903013041672, qeydiyyat nömrəsi: 2023015299) torpaq sahəsi, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: 903013041670, qeydiyyat nömrəsi: 2023015300) torpaq sahəsi, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: 903013041678, qeydiyyat nömrəsi: 2023015027) torpaq sahəsi, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: 903013041679, qeydiyyat nömrəsi: 2023015028) torpaq sahəsi, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: 903013041677, qeydiyyat nömrəsi: 2023015029) torpaq sahəsi, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: 903013041676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015030) torpaq sahəsi, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: 903013042620, qeydiyyat nömrəsi: 2023015031) torpaq sahəsi, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: 903013042621, qeydiyyat nömrəsi: 2023015032) torpaq sahəsi, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: 903013042496, qeydiyyat nömrəsi: 2023015033) torpaq sahəsi, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: 903013042574, qeydiyyat nömrəsi: 2023015034) torpaq sahəsi, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002627, qeydiyyat nömrəsi: 2023015072) torpaq sahəsi, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: 903013033590, qeydiyyat nömrəsi: 2023015074) torpaq sahəsi,3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013033612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015075) torpaq sahəsi, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: 903013042497, qeydiyyat nömrəsi: 2023015079) torpaq sahəsi, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: 903013033415, qeydiyyat nömrəsi: 2023015081) torpaq sahəsi, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: 903013033282, qeydiyyat nömrəsi: 2023015085) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: 903013042452, qeydiyyat nömrəsi: 2023015087) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: 903013042508, qeydiyyat nömrəsi: 2023015090) torpaq sahəsi, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: 903013003991, qeydiyyat nömrəsi: 2023015092) torpaq sahəsi, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: 903013038873, qeydiyyat nömrəsi: 2023015094) torpaq sahəsi, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013004308, qeydiyyat nömrəsi: 2023015097) torpaq sahəsi, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: 903013016317, qeydiyyat nömrəsi: 2023015102) torpaq sahəsi, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: 903013042465, qeydiyyat nömrəsi: 2023015103) torpaq sahəsi, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: 903013016198, qeydiyyat nömrəsi: 2023015105) torpaq sahəsi, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: 903013042483, qeydiyyat nömrəsi: 2023015107) torpaq sahəsi, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: 903013042478, qeydiyyat nömrəsi: 2023015112) torpaq sahəsi, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: 903013005042, qeydiyyat nömrəsi: 2023015114) torpaq sahəsi, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: 903013042479, qeydiyyat nömrəsi: 2023015116) torpaq sahəsi, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: 903013042481, qeydiyyat nömrəsi: 2023015118) torpaq sahəsi, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: 903013042466, qeydiyyat nömrəsi: 2023015301) torpaq sahəsi, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: 903013042454, qeydiyyat nömrəsi: 2023015121) torpaq sahəsi, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: 903013016357, qeydiyyat nömrəsi: 2023015137) torpaq sahəsi, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042477, qeydiyyat nömrəsi: 2023015138) torpaq sahəsi, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: 903013003813, qeydiyyat nömrəsi: 2023015139) torpaq sahəsi, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: 903013038924, qeydiyyat nömrəsi: 2023015141) torpaq sahəsi, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: 903013005172, qeydiyyat nömrəsi: 2023015142) torpaq sahəsi, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: 903013004367, qeydiyyat nömrəsi: 2023015145) torpaq sahəsi, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: 903013016424, qeydiyyat nömrəsi: 2023015147) torpaq sahəsi, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: 903013042471, qeydiyyat nömrəsi: 2023015148) torpaq sahəsi,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: 903013042469, qeydiyyat nömrəsi: 2023015150) torpaq sahəsi, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: 903013042450, qeydiyyat nömrəsi: 2023015152) torpaq sahəsi, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: 903013038930, qeydiyyat nömrəsi: 2023015302) torpaq sahəsi, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: 903013036640, qeydiyyat nömrəsi: 2023015153) torpaq sahəsi, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: 903013042470, qeydiyyat nömrəsi: 2023015154) torpaq sahəsi, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: 903013042451, qeydiyyat nömrəsi: 2023015155) torpaq sahəsi, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: 903013042453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015161) torpaq sahəsi, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: 903013043171, qeydiyyat nömrəsi: 2023015163) torpaq sahəsi, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: 903013003815, qeydiyyat nömrəsi: 2023015164) torpaq sahəsi, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013043224, qeydiyyat nömrəsi: 2023015166) torpaq sahəsi, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: 903013003612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015167) torpaq sahəsi, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002811, qeydiyyat nömrəsi: 2023015169) torpaq sahəsi, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002810, qeydiyyat nömrəsi: 2023015170) torpaq sahəsi, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002805, qeydiyyat nömrəsi: 2023015171) torpaq sahəsi, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: 903013016301, qeydiyyat nömrəsi: 2023015172) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: 903013038925, qeydiyyat nömrəsi: 2023015173) torpaq sahəsi, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: 903013042456, qeydiyyat nömrəsi: 2023015174) torpaq sahəsi, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: 903013042205, qeydiyyat nömrəsi: 2023015175) torpaq sahəsi, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: 903013039884, qeydiyyat nömrəsi: 2023015177) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: 903013004453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015178) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019883, qeydiyyat nömrəsi: 2023015129) torpaq sahəsi, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: 903013019854, qeydiyyat nömrəsi: 2023015127) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019245, qeydiyyat nömrəsi: 2023015124) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019311, qeydiyyat nömrəsi: 2023015123) torpaq sahəsi, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: 903013019816, qeydiyyat nömrəsi: 2023015119) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015115) torpaq sahəsi,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: 903013019781, qeydiyyat nömrəsi: 2023015111) torpaq sahəsi, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: 903013042516, qeydiyyat nömrəsi: 2023015096) torpaq sahəsi, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: 903013042499, qeydiyyat nömrəsi: 2023015100) torpaq sahəsi, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: 903013042494, qeydiyyat nömrəsi: 2023015093) torpaq sahəsi, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042507, qeydiyyat nömrəsi: 2023015091) torpaq sahəsi, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019896, qeydiyyat nömrəsi: 2023015082) torpaq sahəsi, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: 903013019871, qeydiyyat nömrəsi: 2023015077) torpaq sahəsi, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: 903013019741, qeydiyyat nömrəsi: 2023015073) torpaq sahəsi, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019764, qeydiyyat nömrəsi: 2023015071) torpaq sahəsi, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: 903013019743, qeydiyyat nömrəsi: 2023015069) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: 903013043114, qeydiyyat) nömrəsi: 2023015303) torpaq sahəsi, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: 903013002803, qeydiyyat nömrəsi: 2023015065) torpaq sahəsi, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002804, qeydiyyat nömrəsi: 2023015037) torpaq sahəsini ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasının təmin edilməsini məqsədilə iddiaçı qarşında ipoteka ilə yüklü edir.
11. İş materiallarında olan hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlardan görünür ki, ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə adıçəkilən torpaq sahələrinin İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
12. İş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında ##.##.2024-cü il tarixli bildirişlər ipoteka qoyana göndərilmiş, ipoteka saxlayan bildirişlərin qeydə alınması barədə ##.##.2024-cü il tarixdə ərizə ilə ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına müraciət etmişdir.
13. İş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatlarından görünür ki, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişlərinin qeydə alınması üçün 6224,66 ödənilmişdir.
14. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin */**** nömrəli ## #### 2025-ci il tarixli məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası üzrə ekspert rəyinə əsasən, ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 529 452 manat, ##.##.2024-cü il tarixə faiz borcu 146 918,6 manat təşkil edir.
15. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin */**** nömrəli ## #### 2025-ci il tarixli məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası üzrə ekspert rəyinə yalnız cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar və likvid dəyəri müəyyən edilmiş, digər suallara cavab verilməmişdir. Rəyə əsasən adıçəkilən torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 475 000 manat, 10 faiz azalma təyin edilməklə likvid dəyəri 2 230 000 manat təşkil edir. Lakin qeyd edilən rəylə ipoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsində inşa edilən tikililərə münasibətdə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
16. “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli CVN/O 07- ***/** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin bazar dəyəri 3400000 manat, likvid dəyəri 3060000 manat, cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: 903013000429, qeydiyyat nömrəsi: 2023014980) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 432 000 manat, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: 903013033469, qeydiyyat nömrəsi: 2023014977) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 19980 manat və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: 903013033281, qeydiyyat nömrəsi: 2020004466) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15908 manat, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: 903013042474, qeydiyyat nömrəsi: 2023014982) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 19875,6 manat, 1734 ha (reyestr nömrəsi: 903013042261, qeydiyyat nömrəsi: 2023014984) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15648,5 manat, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013001449, qeydiyyat nömrəsi: 20230149850) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 302400,0 manat, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: 903013042504, qeydiyyat nömrəsi: 2023014987) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18619,2 manat, 4,972 (reyestr nömrəsi: 903013042484, qeydiyyat nömrəsi: 2023014988) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35798,4 manat, 3,1813 (reyestr nömrəsi: 903013042468, qeydiyyat nömrəsi: 2023014989) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22905,4 manat, 3,0825 (reyestr nömrəsi: 903013042090, qeydiyyat nömrəsi: 2023014990) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22194,0 manat, 3,8576 (reyestr nömrəsi: 903013042528, qeydiyyat nömrəsi: 2023014992) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 27774,7 manat, 2,2922 (reyestr nömrəsi: 903013042043, qeydiyyat nömrəsi: 2023014993) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16503,8 manat, 8,5056 (reyestr nömrəsi: 903013042521, qeydiyyat nömrəsi: 2023014994) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 61240,3 manat, 7,335 (reyestr nömrəsi: 903013042515, qeydiyyat nömrəsi: 2023014996) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 52812,0 manat, 3,2089 (reyestr nömrəsi: 903013042506, qeydiyyat nömrəsi: 2023014997) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22104,1 manat, 3,6675 (reyestr nömrəsi: 903013043228, qeydiyyat nömrəsi: 2023014998) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26406,0 manat, 5,022 (reyestr nömrəsi: 903013043226, qeydiyyat nömrəsi: 2023015000) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 36158,4 manat, 2,5632 (reyestr nömrəsi: 903013042493, qeydiyyat nömrəsi: 2023015001) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18455,0 manat, 2,2977 (reyestr nömrəsi: 903013003919, qeydiyyat nömrəsi: 2023015002) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16543,4 manat, 2,063 (reyestr nömrəsi: 903013042259, qeydiyyat nömrəsi: 2023015003) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14853,6 manat, 2,2986 (reyestr nömrəsi: 903013005165, qeydiyyat nömrəsi: 2023015006) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16549,9 manat, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: 903013042162, qeydiyyat nömrəsi: 2023015005) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13202,6 manat, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: 903013042164, qeydiyyat nömrəsi: 2023015008) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13023,4 manat, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: 903013004375, qeydiyyat nömrəsi: 2023015012) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 20687,0 manat, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: 903013043328, qeydiyyat nömrəsi: 2023015013) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13896,0 manat, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: 903013043327, qeydiyyat nömrəsi: 2023015014) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 13680,0 manat, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: 903013018264, qeydiyyat nömrəsi: 2023015015) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17696,9 manat, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: 903013042502, qeydiyyat nömrəsi: 2023015016) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 31791,6 manat, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013004306, qeydiyyat nömrəsi: 2023015017) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25200,0 manat, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: 903013005065, qeydiyyat nömrəsi: 2023015019) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24379,9 manat, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: 903013003745, qeydiyyat nömrəsi: 2023015020) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24323,8 manat, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: 903013002812, qeydiyyat nömrəsi: 2023015022) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 156240,0 manat, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013002809, qeydiyyat nömrəsi: 2023015024) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46800,0 manat, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: 903013002807, qeydiyyat nömrəsi: 2023015025) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 102960,0 manat, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: 903013033128, qeydiyyat nömrəsi: 2023015298) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 33716,2 manat, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013002185, qeydiyyat nömrəsi: 2023015026) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30959,3 manat, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: 903013041672, qeydiyyat nömrəsi: 2023015299) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 82463,0 manat, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: 903013041670, qeydiyyat nömrəsi: 2023015300) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46546,6 manat, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: 903013041678, qeydiyyat nömrəsi: 2023015027) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 149652,0 manat, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: 903013041679, qeydiyyat nömrəsi: 2023015028) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 128281,5 manat, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: 903013041677, qeydiyyat nömrəsi: 2023015029) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51224,4 manat, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: 903013041676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015030) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51253,2 manat, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: 903013042620, qeydiyyat nömrəsi: 2023015031) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51858,7 manat, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: 903013042621, qeydiyyat nömrəsi: 2023015032) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25551,4 manat, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: 903013042496, qeydiyyat nömrəsi: 2023015033) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 25955,3 manat, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: 903013042574, qeydiyyat nömrəsi: 2023015034) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64872,0 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002627, qeydiyyat nömrəsi: 2023015072) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: 903013033590, qeydiyyat nömrəsi: 2023015074) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 28670,4 manat,3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013033612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015075) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: 903013042497, qeydiyyat nömrəsi: 2023015079) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 34771,7 manat, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: 903013033415, qeydiyyat nömrəsi: 2023015081) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 27806,4 manat, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: 903013033282, qeydiyyat nömrəsi: 2023015085) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21155,8 manat, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: 903013042452, qeydiyyat nömrəsi: 2023015087) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 32443,2 manat, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: 903013042508, qeydiyyat nömrəsi: 2023015090) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 46966,3 manat, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: 903013003991, qeydiyyat nömrəsi: 2023015092) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30084,5 manat, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: 903013038873, qeydiyyat nömrəsi: 2023015094) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 30268,1 manat, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013004308, qeydiyyat nömrəsi: 2023015097) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 45359,3 manat, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: 903013016317, qeydiyyat nömrəsi: 2023015102) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16864,6 manat, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: 903013042465, qeydiyyat nömrəsi: 2023015103) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 103135,0 manat, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: 903013016198, qeydiyyat nömrəsi: 2023015105) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26363,5 manat, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: 903013042483, qeydiyyat nömrəsi: 2023015107) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64851,8 manat, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: 903013042478, qeydiyyat nömrəsi: 2023015112) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 40665,6 manat, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: 903013005042, qeydiyyat nömrəsi: 2023015114) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 22762,8 manat, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: 903013042479, qeydiyyat nömrəsi: 2023015116) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 133285,0 manat, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: 903013042481, qeydiyyat nömrəsi: 2023015118) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 53601,1 manat, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: 903013042466, qeydiyyat nömrəsi: 2023015301) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 140525,3 manat, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: 903013042454, qeydiyyat nömrəsi: 2023015121) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 141544,8 manat, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: 903013016357, qeydiyyat nömrəsi: 2023015137) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35857,4 manat, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042477, qeydiyyat nömrəsi: 2023015138) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 62775,4 manat, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: 903013003813, qeydiyyat nömrəsi: 2023015139) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 51811,9 manat, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: 903013038924, qeydiyyat nömrəsi: 2023015141) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 23547,6 manat, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: 903013005172, qeydiyyat nömrəsi: 2023015142) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17015,0 manat, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: 903013004367, qeydiyyat nömrəsi: 2023015145) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18969,1 manat, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: 903013016424, qeydiyyat nömrəsi: 2023015147) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26614,1 manat, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: 903013042471, qeydiyyat nömrəsi: 2023015148) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 116692,6 manat,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: 903013042469, qeydiyyat nömrəsi: 2023015150) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 49043,5 manat, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: 903013042450, qeydiyyat nömrəsi: 2023015152) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 145896,5 manat, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: 903013038930, qeydiyyat nömrəsi: 2023015302) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 38607,8 manat, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: 903013036640, qeydiyyat nömrəsi: 2023015153) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 32027,0 manat, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: 903013042470, qeydiyyat nömrəsi: 2023015154) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 115845,1 manat, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: 903013042451, qeydiyyat nömrəsi: 2023015155) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 156286,8 manat, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: 903013042453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015161) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 78865,9 manat, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: 903013043171, qeydiyyat nömrəsi: 2023015163) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 43753,0 manat, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: 903013003815, qeydiyyat nömrəsi: 2023015164) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 40072,3 1,582 ha (reyestr nömrəsi: 903013042509, qeydiyyat nömrəsi: 2023015165) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11390,4 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013043224, qeydiyyat nömrəsi: 2023015166) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 21600,0 manat, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: 903013003612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015167) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 29988,0 manat, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002811, qeydiyyat nömrəsi: 2023015169) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 604800,0 manat, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002810, qeydiyyat nömrəsi: 2023015170) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 86400,0 manat, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002805, qeydiyyat nömrəsi: 2023015171) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 136800,0 manat, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: 903013016301, qeydiyyat nömrəsi: 2023015172) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17479,4 manat, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: 903013038925, qeydiyyat nömrəsi: 2023015173) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 35011,4 manat, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: 903013042456, qeydiyyat nömrəsi: 2023015174) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 77470,6 manat, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: 903013042205, qeydiyyat nömrəsi: 2023015175) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 34728,5 manat, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: 903013039884, qeydiyyat nömrəsi: 2023015177) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26506,1 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: 903013004453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015178) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 18499,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019883, qeydiyyat nömrəsi: 2023015129) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 1577,9 manat, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: 903013019854, qeydiyyat nömrəsi: 2023015127) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14935,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019245, qeydiyyat nömrəsi: 2023015124) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15577,9 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019311, qeydiyyat nömrəsi: 2023015123) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: 903013019816, qeydiyyat nömrəsi: 2023015119) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15422,4 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015115) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: 903013019781, qeydiyyat nömrəsi: 2023015111) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24932,9 manat, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: 903013042516, qeydiyyat nömrəsi: 2023015096) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 23366,9 manat, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: 903013042499, qeydiyyat nömrəsi: 2023015100) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 24675,1 manat, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: 903013042494, qeydiyyat nömrəsi: 2023015093) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,1 manat, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042507, qeydiyyat nömrəsi: 2023015091) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17415,4 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019896, qeydiyyat nömrəsi: 2023015082) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 15577,9 manat, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: 903013019871, qeydiyyat nömrəsi: 2023015077) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11026,1 manat, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: 903013019741, qeydiyyat nömrəsi: 2023015073) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 14423,8 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019764, qeydiyyat nömrəsi: 2023015071) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 17308,8 manat, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: 903013019743, qeydiyyat nömrəsi: 2023015069) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 26303,8 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: 903013043114, qeydiyyat) nömrəsi: 2023015303) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 16793,3 manat, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: 903013002803, qeydiyyat nömrəsi: 2023015065) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 11520,0 manat, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002804, qeydiyyat nömrəsi: 2023015037) torpaq sahəsinin likvid dəyəri 64800,0 manat müəyyən edilmişdir.
17. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sifarişi əsasında “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli **-**/**** saylı hesabata əsasən isə cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid dəyəri 2284384,5 manat müəyyən edilmişdir.
18. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının ##.##.2026-cı il tarixli EŞ-** nömrəli məktubuna əsasən, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikili üzrə “xxxx” MMC tərəfindən hazırlanmış ##.##.2026-cı il tarixli **/** nömrəli rəy düzgün hesab edilmişdir. Həmin rəyə əsasən, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 515 500 manat, üzərindəki tikintinin bazar dəyəri 3 538 849,7 manat təşkil edir.
19. İş materiallarında olan mədaxil qəbzlərindən görünür ki, ********** nömrəli qəbz əsasında 2251 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 3,15 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 122 manat, ********** nömrəli qəbz əsasında 29,52 manat dövlət rüsumu iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmişdir.
20. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspertiza xərclərinə dair bildirişlərindən görünür ki, ekspert rəyi üzrə aparılmış tədqiqatın dəyəri 200 manat təşkil edir.
21. “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin rəyindən görünür ki, aparılmış tədqiqatın dəyəri 3000 manat təşkil edir.
Birinci instansiya məhkəməsindəki icraat: İlkin iddia tələbi ilə bağlı
22. İddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (bundan sonra “X1” MMC) və cavabdeh1 Şirkətinə qarşı iddia ərizəsi və daha sonra iddia ərizəsinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizələr ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlərdən müştərək qaydada iddiaçının xeyrinə ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 468 807,72 manat, faiz borcu 746 127,85 manat olmaqla cəmi 3 214 935,57 manat məbləğində borcun, ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklara tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması üçün ödənilmiş 1834,56 manat dövlət rüsumunun, 4390,1 manat xidmət haqqının və iddiaya görə ödənilmiş 2402,69 manat dövlət rüsumunun tutulması, tələbin ödənilməsini təmin etmək məqsədilə tutmanın cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinə və həmin torpaq sahəsində yerləşən və ya tikilən binalara, tikililərə və qurğulara, cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X1” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahələrinə yönəldilməsi, həmin ipoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və əldə olunan vəsaitin cavabdehlərin iddiaçıya olan borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, hərracda satışdan əldə olunmuş vəsait borcun tam ödənilməsinə kifayət etmədikdə, borcun qalıq hissəsinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulması, tutma cavabdeh5, cavabdeh4 və “X1” MMC-yə məxsus adıçəkilən torpaq sahələrinə yönəldikdən və həmin əmlaklar satıldıqdan, ən geci 1 ay ərzində həmin cavabdehlərin və digər şəxslərin həmin əmlaklardan çıxarılmaları, həmin əmlakların boşaldılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
23. İlk iddia onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “X1” MMC ilə iddiaçı arasında ## ######## 2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Bu müqaviləyə əsasən borcalana 270 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğində, illik faiz dərəcəsi 30 %-dən, kreditin qaytarılması gecikdirildiyi halda ödəniləcək illik faiz dərəcəsi 60 %dən, cərimə faizi gündəlik 1 %-dən çox olmamaq şərtilə 60 ay müddətinə kredit, kredit xətti, akkreditiv və qarantiya limiti ayrılmışdır. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş ## ####### 2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma ilə kredit limiti 1 070 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək, ## ####### 2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma ilə 1 700 000 manat (USD və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək artırılmışdır. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş ## ### 2019cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma ilə borcalanlar sırasına cavabdeh3 MMC daxil olmuşdur. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş ## #### 2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma ilə borcalanlar sırasına cavabdeh1 Şirkəti daxil edilmiş və mövcud kredit limiti 2 500 000 ABŞ dolları (AZN və ya EUR qarşılığı) məbləğinədək artırılmışdır. Həmçinin baş kredit müqaviləsinə borcalan qrupu üçün qarışıq müqavilə barədə ## ### 2020-ci il tarixli əlavə razılaşma bağlanmışdır. Baş kredit müqaviləsinə edilmiş ## ####### 2023-cü il tarixli əlavə razılaşma ilə baş kredit müqaviləsinin 1.1.1-ci bəndində göstərilən 60 ay müddəti 120 ay müddəti ilə əvəz edilmişdir. Cavabdeh “X1” MMC ilə iddiaçı arasında ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi ilə həmin ana mövcud kreditin/borcun yenidən maliyyələşdirilməsi məqsədilə 2 647 173,92 manat olaraq kredit verilməsi müəyyən edilmiş və yeni ödəmə cədvəli bağlanmışdır. Yuxarıda göstərilən kredit öhdəliyinin təminatı olaraq aşağıdakı müqavilələr bağlanmışdır: 1. cavabdeh4 ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2018ci il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 2. cavabdeh5 ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2019-cu il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 3. cavabdeh3 MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2018-ci il tarixli ***GRNT********* nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma; 4. cavabdeh1 Şirkəti ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2018-ci il tarixli ***GRNT********* nömrəli zaminlik müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2018-ci il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma; 5. “X1” MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2019-cu il tarixli ***GRNT******** nömrəli zaminlik müqaviləsi; 6. cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1.50 ha torpaq sahəsinin ipoteka qoyulması barədə iddiaçı ilə cavabdeh5 arasında bağlanmış ##.##.2018-ci il tarixli ***REAL******** nömrəli ipoteka müqaviləsi, həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2019-cu il tarixli * nömrəli əlavə razılaşma, ##.##.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 7. cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinin, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2.775 ha və 2.2095 ha torpaq sahələrinin ipoteka qoyulması barədə iddiaçı ilə cavabdeh4 arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli ***REAL******** nömrəli ipoteka müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2023-cü il tarixli əlavə razılaşma; 8. “X1” MMC ilə iddiaçı arasında bağlanmış ##.##.2020ci il tarixli ***REAL******** nömrəli ipoteka müqaviləsi və həmin müqaviləyə edilmiş ##.##.2023cü il tarixli əlavə razılaşmaya əsasən “X1” MMC-yə məxsus torpaq sahələrinin ipotekası; Borcalan yuxarıda göstərilən öhdəlikləri üzrə müqavilə şərtlərini pozmuş və ödənişlərində ciddi və uzunmüddətli gecikmələr olmuşdur. Xəbərdarlıq (pretenziya) edilməsinə baxmayaraq, cavabdehlər borcu ödəməkdən boyun qaçırmışlar. Qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair cavabdehlərə bildirişlər göndərilmişdir. Eyni zamanda reyestr orqanına bildirişlərin qeydiyyatı üçün ərizə verilmiş və ərizə bu orqanda qeydə alınmışdır. Kredit öhdəlikləri üzrə yaranmış borc məbləği ##.##.2025ci il tarixinə ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 468 807,72 manat, faiz borcu 746 127,85 manat olmaqla cəmi 3 214 935,57 manat təşkil edir.
24. İddia ərizəsində iddianın maddi hüquqi əsası kimi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 317.1, 442, 448, 449.1-ci və s. maddələri, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34, 39.1-ci və s. maddələri göstərilmişdir. Qarşılıqlı iddia tələbi ilə bağlı
25. İddiaçı “X1” MMC cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X1” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahəsinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
26. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, məhkəmə icraatının gedişində təyin olunmuş ekspertiza nəticəsində cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində tikilmiş qeyriyaşayış sahəsinin qiymətləndirilməsi həyata keçirilmişdir. Belə ki, ##.##.2025-ci il tarixli */**** nömrəli ekspertiza rəyində cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin orta bazar qiymətlərinə uyğun olaraq ümumi dəyəri 2 475 000 manat, likvid dəyəri isə 2 230 000 manat müəyyən edilmişdir. ##.##.2025-ci il tarixli CVN/O **-***/** nömrəli mütəxəssis rəyində cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin üzərində tikilmiş qeyri-yaşayış sahəsinin bazar dəyəri 3 400 000 manat, likvid dəyəri 3 060 000 manat müəyyən edilmişdir. Göründüyü kimi, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,5 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində tikilmiş qeyri-yaşayış sahəsinin ümumi bazar qiymətləri 5 875 000 manat, likvid dəyərləri isə 5 290 000 manat edir ki, bu məbləğ də iddiaçının iddiasının təmin olunacağı təqdirdə onun tələb etdiyi borc məbləğinin təxminən 2 qatı həcmindədir. Belə olan halda əlavə olaraq cavabdeh4 məxsus və “X1” MMC-nin balansında olan digər torpaq sahələrinin ipoteka predmeti kimi yüklü qalması mülkiyyətçilərin hüquqlarını məhdudlaşdırır. Bu səbəbdən cavabdeh4 məxsus və “X1” MMCnin balansında olan torpaq sahələri ipoteka yüklülüyündən azad edilməlidir.
27. İddia ərizəsində qarşılıqlı iddianın maddi hüquqi əsası kimi Mülki Məcəllənin 527, 528ci maddələri, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 48.1-ci maddəsi göstərilmişdir.
28. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsi ilə ilkin iddia qismən təmin edilmiş, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında ## ######## 2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2 432 085,8 manat əsas borc, 118127,84 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 2550213,64 manat məbləğində pulun cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi, tutmanın cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha (reyestr nömrəsi: 308013021615, qeydiyyat nömrəsi: 1619015018) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 2263950 manat, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən tikililərə ilkin satış qiyməti 3184964,73 manat, cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha (reyestr nömrəsi: 903013000429, qeydiyyat nömrəsi: 2023014980) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 432 000 manat, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha (reyestr nömrəsi: 903013033469, qeydiyyat nömrəsi: 2023014977) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19980 manat və 2,2095 ha (reyestr nömrəsi: 903013033281, qeydiyyat nömrəsi: 2020004466) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15908 manat, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Ağdaş rayonu, Qobuüstü kəndində yerləşən 2,7605 ha (reyestr nömrəsi: 903013042474, qeydiyyat nömrəsi: 2023014982) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 19875,6 manat, 1734 ha (reyestr nömrəsi: 903013042261, qeydiyyat nömrəsi: 2023014984) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15648,5 manat, 42,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013001449, qeydiyyat nömrəsi: 20230149850) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 302400,0 manat, 2,586 ha (reyestr nömrəsi: 903013042504, qeydiyyat nömrəsi: 2023014987) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18619,2 manat, 4,972 (reyestr nömrəsi: 903013042484, qeydiyyat nömrəsi: 2023014988) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35798,4 manat, 3,1813 (reyestr nömrəsi: 903013042468, qeydiyyat nömrəsi: 2023014989) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22905,4 manat, 3,0825 (reyestr nömrəsi: 903013042090, qeydiyyat nömrəsi: 2023014990) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22194,0 manat, 3,8576 (reyestr nömrəsi: 903013042528, qeydiyyat nömrəsi: 2023014992) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27774,7 manat, 2,2922 (reyestr nömrəsi: 903013042043, qeydiyyat nömrəsi: 2023014993) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16503,8 manat, 8,5056 (reyestr nömrəsi: 903013042521, qeydiyyat nömrəsi: 2023014994) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 61240,3 manat, 7,335 (reyestr nömrəsi: 903013042515, qeydiyyat nömrəsi: 2023014996) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 52812,0 manat, 3,2089 (reyestr nömrəsi: 903013042506, qeydiyyat nömrəsi: 2023014997) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22104,1 manat, 3,6675 (reyestr nömrəsi: 903013043228, qeydiyyat nömrəsi: 2023014998) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26406,0 manat, 5,022 (reyestr nömrəsi: 903013043226, qeydiyyat nömrəsi: 2023015000) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 36158,4 manat, 2,5632 (reyestr nömrəsi: 903013042493, qeydiyyat nömrəsi: 2023015001) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18455,0 manat, 2,2977 (reyestr nömrəsi: 903013003919, qeydiyyat nömrəsi: 2023015002) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16543,4 manat, 2,063 (reyestr nömrəsi: 903013042259, qeydiyyat nömrəsi: 2023015003) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14853,6 manat, 2,2986 (reyestr nömrəsi: 903013005165, qeydiyyat nömrəsi: 2023015006) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16549,9 manat, 1,8337 ha (reyestr nömrəsi: 903013042162, qeydiyyat nömrəsi: 2023015005) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13202,6 manat, 1,8088 ha (reyestr nömrəsi: 903013042164, qeydiyyat nömrəsi: 2023015008) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13023,4 manat, 2,8732 ha (reyestr nömrəsi: 903013004375, qeydiyyat nömrəsi: 2023015012) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 20687,0 manat, 1,93 ha (reyestr nömrəsi: 903013043328, qeydiyyat nömrəsi: 2023015013) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13896,0 manat, 1,9 ha (reyestr nömrəsi: 903013043327, qeydiyyat nömrəsi: 2023015014) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 13680,0 manat, Ağdaş rayonu, Cüvə kəndində yerləşən 2,4579 ha (reyestr nömrəsi: 903013018264, qeydiyyat nömrəsi: 2023015015) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17696,9 manat, 4,4155 ha (reyestr nömrəsi: 903013042502, qeydiyyat nömrəsi: 2023015016) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 31791,6 manat, 3,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013004306, qeydiyyat nömrəsi: 2023015017) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25200,0 manat, 3,3861 ha (reyestr nömrəsi: 903013005065, qeydiyyat nömrəsi: 2023015019) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24379,9 manat, 3,3783 ha (reyestr nömrəsi: 903013003745, qeydiyyat nömrəsi: 2023015020) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24323,8 manat, 21,7 ha (reyestr nömrəsi: 903013002812, qeydiyyat nömrəsi: 2023015022) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156240,0 manat, 6,5 ha (reyestr nömrəsi: 903013002809, qeydiyyat nömrəsi: 2023015024) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46800,0 manat, 14,3 ha (reyestr nömrəsi: 903013002807, qeydiyyat nömrəsi: 2023015025) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 102960,0 manat, Ağdaş rayonu, Ərəbocağı kəndində yerləşən 4,6828 ha (reyestr nömrəsi: 903013033128, qeydiyyat nömrəsi: 2023015298) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 33716,2 manat, 4,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013002185, qeydiyyat nömrəsi: 2023015026) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30959,3 manat, 11,4532 ha (reyestr nömrəsi: 903013041672, qeydiyyat nömrəsi: 2023015299) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 82463,0 manat, 6,4648 ha (reyestr nömrəsi: 903013041670, qeydiyyat nömrəsi: 2023015300) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46546,6 manat, 20,785 ha (reyestr nömrəsi: 903013041678, qeydiyyat nömrəsi: 2023015027) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 149652,0 manat, 17,81687 ha (reyestr nömrəsi: 903013041679, qeydiyyat nömrəsi: 2023015028) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 128281,5 manat, 7,1145 ha (reyestr nömrəsi: 903013041677, qeydiyyat nömrəsi: 2023015029) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51224,4 manat, 7,1185 ha (reyestr nömrəsi: 903013041676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015030) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51253,2 manat, 7,2026 ha (reyestr nömrəsi: 903013042620, qeydiyyat nömrəsi: 2023015031) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51858,7 manat, 3,5488 ha (reyestr nömrəsi: 903013042621, qeydiyyat nömrəsi: 2023015032) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25551,4 manat, 3,6049 ha (reyestr nömrəsi: 903013042496, qeydiyyat nömrəsi: 2023015033) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 25955,3 manat, 9,01 ha (reyestr nömrəsi: 903013042574, qeydiyyat nömrəsi: 2023015034) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64872,0 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002627, qeydiyyat nömrəsi: 2023015072) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 3,982 ha (reyestr nömrəsi: 903013033590, qeydiyyat nömrəsi: 2023015074) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 28670,4 manat,3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013033612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015075) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,8294 ha (reyestr nömrəsi: 903013042497, qeydiyyat nömrəsi: 2023015079) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34771,7 manat, 3,862 ha (reyestr nömrəsi: 903013033415, qeydiyyat nömrəsi: 2023015081) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 27806,4 manat, 2,9383 ha (reyestr nömrəsi: 903013033282, qeydiyyat nömrəsi: 2023015085) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21155,8 manat, Ağdaş rayonu, Korarx kəndində yerləşən 4,506 ha (reyestr nömrəsi: 903013042452, qeydiyyat nömrəsi: 2023015087) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32443,2 manat, Ağdaş rayonu, Pirkəkə kəndində yerləşən 6,5231 ha (reyestr nömrəsi: 903013042508, qeydiyyat nömrəsi: 2023015090) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 46966,3 manat, 4,1784 ha (reyestr nömrəsi: 903013003991, qeydiyyat nömrəsi: 2023015092) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30084,5 manat, 4,2039 ha (reyestr nömrəsi: 903013038873, qeydiyyat nömrəsi: 2023015094) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 30268,1 manat, 6,2999 ha (reyestr nömrəsi: 903013004308, qeydiyyat nömrəsi: 2023015097) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 45359,3 manat, 2,3423 ha (reyestr nömrəsi: 903013016317, qeydiyyat nömrəsi: 2023015102) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16864,6 manat, 14,3243 ha (reyestr nömrəsi: 903013042465, qeydiyyat nömrəsi: 2023015103) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 103135,0 manat, 3,6616 ha (reyestr nömrəsi: 903013016198, qeydiyyat nömrəsi: 2023015105) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26363,5 manat, 9,0072 ha (reyestr nömrəsi: 903013042483, qeydiyyat nömrəsi: 2023015107) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64851,8 manat, 5,648 ha (reyestr nömrəsi: 903013042478, qeydiyyat nömrəsi: 2023015112) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40665,6 manat, 3,1615 ha (reyestr nömrəsi: 903013005042, qeydiyyat nömrəsi: 2023015114) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 22762,8 manat, 18,5118 ha (reyestr nömrəsi: 903013042479, qeydiyyat nömrəsi: 2023015116) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 133285,0 manat, 7,4446 ha (reyestr nömrəsi: 903013042481, qeydiyyat nömrəsi: 2023015118) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 53601,1 manat, 19,5174 ha (reyestr nömrəsi: 903013042466, qeydiyyat nömrəsi: 2023015301) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 140525,3 manat, 19,659 ha (reyestr nömrəsi: 903013042454, qeydiyyat nömrəsi: 2023015121) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 141544,8 manat, 4,9802 ha (reyestr nömrəsi: 903013016357, qeydiyyat nömrəsi: 2023015137) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35857,4 manat, 8,7188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042477, qeydiyyat nömrəsi: 2023015138) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 62775,4 manat, 7,1961 ha (reyestr nömrəsi: 903013003813, qeydiyyat nömrəsi: 2023015139) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 51811,9 manat, 3,2705 ha (reyestr nömrəsi: 903013038924, qeydiyyat nömrəsi: 2023015141) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23547,6 manat, 2,3632 ha (reyestr nömrəsi: 903013005172, qeydiyyat nömrəsi: 2023015142) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17015,0 manat, 2,6346 ha (reyestr nömrəsi: 903013004367, qeydiyyat nömrəsi: 2023015145) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18969,1 manat, 3,6964 ha (reyestr nömrəsi: 903013016424, qeydiyyat nömrəsi: 2023015147) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26614,1 manat, 16,2073 ha (reyestr nömrəsi: 903013042471, qeydiyyat nömrəsi: 2023015148) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 116692,6 manat,6,8116 ha (reyestr nömrəsi: 903013042469, qeydiyyat nömrəsi: 2023015150) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 49043,5 manat, 20,2634 ha (reyestr nömrəsi: 903013042450, qeydiyyat nömrəsi: 2023015152) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 145896,5 manat, 5,3622 ha (reyestr nömrəsi: 903013038930, qeydiyyat nömrəsi: 2023015302) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 38607,8 manat, 4,4482 ha (reyestr nömrəsi: 903013036640, qeydiyyat nömrəsi: 2023015153) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 32027,0 manat, 16,0896 ha (reyestr nömrəsi: 903013042470, qeydiyyat nömrəsi: 2023015154) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 115845,1 manat, 21,7065 ha (reyestr nömrəsi: 903013042451, qeydiyyat nömrəsi: 2023015155) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 156286,8 manat, 10,9536 ha (reyestr nömrəsi: 903013042453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015161) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 78865,9 manat, 6,0768 ha (reyestr nömrəsi: 903013043171, qeydiyyat nömrəsi: 2023015163) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 43753,0 manat, 5,5656 ha (reyestr nömrəsi: 903013003815, qeydiyyat nömrəsi: 2023015164) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 40072,3 1,582 ha (reyestr nömrəsi: 903013042509, qeydiyyat nömrəsi: 2023015165) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11390,4 manat, 3,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013043224, qeydiyyat nömrəsi: 2023015166) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 21600,0 manat, 4,165 ha (reyestr nömrəsi: 903013003612, qeydiyyat nömrəsi: 2023015167) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 29988,0 manat, 84,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002811, qeydiyyat nömrəsi: 2023015169) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 604800,0 manat, 12,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002810, qeydiyyat nömrəsi: 2023015170) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 86400,0 manat, 19,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002805, qeydiyyat nömrəsi: 2023015171) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 136800,0 manat, 2,4277 ha (reyestr nömrəsi: 903013016301, qeydiyyat nömrəsi: 2023015172) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17479,4 manat, Ağdaş rayonu, Şıxlı kəndində yerləşən 4,8627 ha (reyestr nömrəsi: 903013038925, qeydiyyat nömrəsi: 2023015173) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 35011,4 manat, 10,7598 ha (reyestr nömrəsi: 903013042456, qeydiyyat nömrəsi: 2023015174) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 77470,6 manat, 4,8234 ha (reyestr nömrəsi: 903013042205, qeydiyyat nömrəsi: 2023015175) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 34728,5 manat, 3,6814 ha (reyestr nömrəsi: 903013039884, qeydiyyat nömrəsi: 2023015177) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26506,1 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 2,5694 ha (reyestr nömrəsi: 903013004453, qeydiyyat nömrəsi: 2023015178) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 18499,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019883, qeydiyyat nömrəsi: 2023015129) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 1577,9 manat, 2,0744 ha (reyestr nömrəsi: 903013019854, qeydiyyat nömrəsi: 2023015127) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14935,7 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019245, qeydiyyat nömrəsi: 2023015124) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019311, qeydiyyat nömrəsi: 2023015123) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 2,142 ha (reyestr nömrəsi: 903013019816, qeydiyyat nömrəsi: 2023015119) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15422,4 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019676, qeydiyyat nömrəsi: 2023015115) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat,3,4629 ha (reyestr nömrəsi: 903013019781, qeydiyyat nömrəsi: 2023015111) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24932,9 manat, 3,2454 ha (reyestr nömrəsi: 903013042516, qeydiyyat nömrəsi: 2023015096) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 23366,9 manat, 3,4271 ha (reyestr nömrəsi: 903013042499, qeydiyyat nömrəsi: 2023015100) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 24675,1 manat, 2,4039 ha (reyestr nömrəsi: 903013042494, qeydiyyat nömrəsi: 2023015093) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,1 manat, 2,4188 ha (reyestr nömrəsi: 903013042507, qeydiyyat nömrəsi: 2023015091) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17415,4 manat, 2,1636 ha (reyestr nömrəsi: 903013019896, qeydiyyat nömrəsi: 2023015082) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 15577,9 manat, 1,5314 ha (reyestr nömrəsi: 903013019871, qeydiyyat nömrəsi: 2023015077) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11026,1 manat, 2,0033 ha (reyestr nömrəsi: 903013019741, qeydiyyat nömrəsi: 2023015073) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 14423,8 manat, 2,404 ha (reyestr nömrəsi: 903013019764, qeydiyyat nömrəsi: 2023015071) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 17308,8 manat, 3,6533 ha (reyestr nömrəsi: 903013019743, qeydiyyat nömrəsi: 2023015069) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 26303,8 manat, Ağdaş rayonu, Yuxarı Qəsil kəndində yerləşən 2,3324 ha (reyestr nömrəsi: 903013043114, qeydiyyat) nömrəsi: 2023015303) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 16793,3 manat, 1,6 ha (reyestr nömrəsi: 903013002803, qeydiyyat nömrəsi: 2023015065) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 11520,0 manat, Ağdaş rayonu, Məşəd kəndində yerləşən 9,0 ha (reyestr nömrəsi: 903013002804, qeydiyyat nömrəsi: 2023015037) torpaq sahəsinə ilkin satış qiyməti 64800,0 manat müəyyən edilməklə yönəldilərək həmin əmlak açıq hərracda satılması, əmlakın satışdan əldə olunmuş vəsait ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun ödənilməsinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsaitin ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun əvəzinin tam ödənilməsi üçün kifayət etmədikdə, qalan məbləğin cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi, qarşılıqlı iddianın təmin edilməməsi, ekspertiza xərci olaraq cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən 200 manat pulun müştərək qaydada tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına (büdcə təsnifatının kodu 142595, büdcə səviyyəsinin kodu 3, X2, 210005, VÖEN – 1401555071, müxbir hesab AZ41NABZ01360100000000003944, SWİFT BİK CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi, VÖEN – 1700326621, hesab AZ34CTRE00000000000002088501), 3000 manat pulun müştərək qaydada tutularaq “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına (VÖEN: 1401981051, bank: “xxxx” ASC Nərimanov filialı, bankın VÖEN-i: 9900001881, M.h.: AZ03NABZ01350100000000002944, H.h: AZ471BAZ35090019444176788205, kod: 805711, SWIFT: IBAZAZ2X) ödənilməsi qət edilmişdir.
29. Məhkəmə gəldiyi nəticəni onunla əsaslandırmışdır ki, ilkin iddia üzrə iddiaçı ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2 468 807,72 manat əsas borc, 746 127,85 manat faiz bоrcunun cavabdehlərdən tutulmasını tələb edir. İlkin iddia üzrə cavabdeh cavabdeh1 Şirkəti və “X1” MMC iddiaya etiraz edir, cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 MMC, hazırkı mübahisəyə lazımi prosessual maraq göstərmir, məhkəmə iclaslarının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına rəğmən iddiaya heç bir etiraz etmir. Məhkəmə kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması tələbinə hüquqi qiymət verilməsi üçün əvvəlcə tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin hüquqi qüvvəsi məsələsinin baş kredit müqaviləsi bağlanarkən qüvvədə olan maddi hüquq normaları əsasında şərh edilməsini zəruri sayıb. Göründüyü kimi, Mülki Məcəllənin 739-cu maddəsində nəzərdə tutulan borc müqaviləsi konsensual müqavilədir, həmin müqavilə tərtib olunub imzalandıqdan sonra bağlanmış hesab olunur və tərəflərin həmin müqavilədən irəli gələn öhdəlikləri, yəni borc verənin pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu borc alana keçirməyi öhdəliyi, borc alanın isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəliyi əmələ gəlir. Hazırkı mübahisə üzrə borc verən pula mülkiyyət hüququnu borc alana keçirmək öhdəliyini icra etsə də, borc alan müqavilə üzrə öhdəliyini icra etməyərək aldıqlarını borc verənə qaytarmaq öhdəliyini icra etməmişdir.Konstitusiya Məhkəməsinin formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, Mülki Məcəlləsinin 421.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar üzrə müqavilənin ləğv edilməsi həmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə uyğun olaraq birtərəfli iradə ifadəsi ilə məhkəmədən kənar qaydada baş verir. İkitərəfli müqavilələr üzrə öhdəliyin pozulması halında kreditor Mülki Məcəllənin 447.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müqavilədən imtina etməklə ona xitam verə bilər. Kredit müqavilələri vaxtaşırı icra edilməli olan öhdəlik münasibətlərini ifadə etdiyindən, kredit müqaviləsindən imtina olunması ilə onun ləğv edilməsi arasında hüquqi nəticə baxımından fərq mövcud deyildir. Qanunvericilikdə xüsusi bir qayda nəzərdə tutulmadığı halda, istər müqavilənin ləğv edilməsi, istər müqavilədən imtina, istərsə də öhdəliyin icrasından imtina bir tərəfin iradə ifadəsinin digər tərəfə bildirilməsi ilə həyata keçirilir (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair ## #### 2023-cü il tarixli Qərar). Məhkəmə Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqelərindən çıxış edərək bildirir ki, kredit müqaviləsinin ləğvi və ya kredit müqaviləsindən imtina zamanı tərəfin iradə ifadəsinin təfsiri zamanı həmin ifadənin həqiqi məzmunu və hüquqi niyyət təkcə hərfi mənaya görə deyil, həm də ağlabatan mühakimə əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Bu mənada yalnız iradə ifadəsinin özünün deyil, həm də həmin iradənin formalaşmasına və ifadə edilməsinə əsas olmuş şərait və motivin də nəzərə alınması zəruridir. Mülki hüquqda daxili iradənin ifadə üsulları üç qrupa bölünür: düzünə iradə ifadəsi (şifahi və ya yazılı qaydada); dolayı iradə ifadəsi (konklyudent hərəkətlər) və susmaq nəticəsində iradə ifadəsi. Göründüyü kimi, iradə yalnız verbal nitqlə və ya yazılı qaydada deyil, həmçinin konklyudent hərəkətlərdə də ifadə oluna bilir. Təsadüfi deyildir ki, Mülki Məcəllənin 329.3- cü maddəsində təsbit edilmişdir ki, şifahi bağlana bilən əqd o halda bağlanmış sayılır ki, şəxsin əqdi bağlamaq iradəsi onun rəftarından məlum olur. Bu isə onu göstərir ki, kredit münasibətlərində borc verənin kredit müqaviləsi üzrə bütün əsas borc məbləğinin ödənilməsi tələbi barədə məktub ilə borcalana müraciət etməsi müvafiq hallar olduqda (digər tərəfin müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozması) özü-özlüyündə konklyudent hərəkətdə ifadə olunan, borc verənin müqavilənin ləğvinə yönəlik iradə ifadəsidir (şifahi əqd). Belə olan halda, iddiaçının ##.##.2024-cü il tarixdə cavabdeh “X1” MMC-yə məktub yollayaraq kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış bütün əsas borcu tələb etməsi ilə bağlı iradə ifadəsinin həqiqi məzmunu müqavilənin birtərəfli qaydada ləğvinə yönəlmişdir və həmin məktubun qəbul edildiyi ##.##.2024-cü il tarixdən kredit razılaşması xitam edilmiş hesab edilməlidir. Beləliklə, iddiaçı ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2024-cü il tarixə olan gecikdirilmiş annuitet (əsas məbləğ və hesablanmış faizlər) ödənişlərini tələb edə bilər. Məhkəmə iddiaçının tələbini təşkil edən borcun məbləği ilə bağlı isə qeyd edib ki, borc məbləğinin həcmi müəyyənləşdirilərkən iddia tələbindən kənara çıxmamaq şərtilə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyi əsas götürülməlidir. Belə ki, maliyyə arayışında qeyd edilən məbləğlər hər bir halda iddiaçının mövqeyini əks etdirməklə birtərəflidir, lakin məhkəmə ekspertizası təhqiqat, ibtidai istintaq orqanının və ya məhkəmənin (hakimin) icraatında olan işin halları barədə informasiya daşıyan maddi obyektlər, hadisələr və proseslər haqqında xüsusi elmi biliklər əsasında aparılan tədqiqatdır və həmin tədqiqatın nəticəsində əldə olunan məlumatlar (nə qədər ki mötəbərdir) kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun məbləğlərinin müəyyənləşdirilməsində həlledicidir. Məhkəmə bu nəticəyə gələrkən həmçinin nəzərə alıb ki, ilkin iddia üzrə iddiaçı ekspert rəyinə etiraz etməmiş, cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 MMC, “X1” MMC rəyin mötəbərliliyini şübhə altına alan hər hansı vəsatət verməmişlər. Cavabdeh cavabdeh1 Şirkəti ekspert rəyinə etirazını onunla əsaslandırmışdır ki, ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi baş kredit müqaviləsi üzrə müqavilələrin davamıdır, buna görə də təkrar ekspertiza keçirilməlidir ki, ümumi borc məbləği müəyyən edilsin. Məhkəmə ilkin iddia üzrə adıçəkilən cavabdehin etirazı ilə razılaşmayaraq qeyd edir ki, ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi borcalan qismində cavabdeh3 MMC, “X1” MMC və cavabdeh1 Şirkətinin çıxış etdiyi kredit xətti müqaviləsidir. Konstitusiya Məhkəməsi göstərmişdir ki, kredit xətti müqavilələri bank müştərilərinin rahatlığını, maliyyə xidmətlərinə çıxış imkanlarını sadələşdirmək məqsədi daşıyır. Bu cür müqavilələrə görə, bank müştərinin müraciətinə əsasən tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müəyyən edilmiş qaydada onun kredit müraciəti üzrə tədbir görməyi öhdəsinə götürür. Kredit xətti müqaviləsinin məqsədi tərəflərin gələcək mülki (iqtisadi) münasibətlərinin təşkilidir. Kredit xətti müqaviləsində tərəflər gələcəkdə bağlanacaq müqavilələrin əsas şərtlərini aydın müəyyən etməlidirlər. Təcrübədə belə şərtlər kredit xətti müqaviləsində, onun tərkib hissəsi olan kredit razılaşmasında və ödəniş planında müəyyən olunur. Kredit xətti müqaviləsinin tətbiqi beynəlxalq təcrübədən irəli gəlməklə bank sektorunda müştərilərin maliyyə resurslarına effektiv çıxış imkanlarının yaradılması məqsədi daşıyır. Kredit xəttinin açılması nəticəsində müştəri daha qısa zamanda bankdan kredit ala bilir, həmçinin müqavilədən irəli gələn faiz öhdəliyi müştəri tərəfindən kredit götürüldükdən sonra və istifadə olunmuş məbləğə münasibətdə əmələ gəlir (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 477.0.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 470.2-ci maddəsi və “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.8 və 10.5-ci maddələri, eləcə də Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 269.11 və 307.4-cü maddələrinin “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.2 və 10.5-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair ## ### 2018-ci il tarixli qərar). Bu mənada məhkəmə göstərib ki, cavabdeh3 MMC, “X1” MMC və cavabdeh1 Şirkətinin kredit xətti üzrə borcalan qismində çıxış etməsi, həmin xətt üzrə ayrı-ayrı kredit müqavilələri üzrə borc götürməsi hazırkı mübahisənin predmetini təşkil edə bilməz. Hazırkı mübahisə baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bütün kredit müqavilələri üzrə deyil, yalnız ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə pulun tutulması tələbindən irəli gəlir. Həmin müqavilə üzrə isə kredit məbləğinin 2 647 173,92 manat təşkil etdiyi aydındır. Odur ki cavabdeh cavabdeh1 Şirkətinin baş kredit müqaviləsi üzrə bütün ödənişlərə dair ekspertiza keçirilməsi tələbi əsassıdır. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli e-*-*(***)-***/**** nömrəli qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, ekspert rəyi alınanadək iş üzrə icraat dayandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin */**** nömrəli ## #### 2025-ci il tarixli məhkəməmühasibatlıq ekspertizası üzrə ekspert rəyinə əsasən, ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borc 2 529 452 manat, ##.##.2024-cü il tarixə faiz borcu 146 918,6 manat təşkil edir. Halbuki faiz borcu kredit müqaviləsinin qüvvədə olduğu dövr üçün – ##.##.2024- cü il tarixədək hesablana bilər. Ekspert rəyi ilə ##.##.2024-cü il tarixdən sonra bir günə düşən faiz məbləğinin 945,91 manat təşkil etdiyini nəzərə alan məhkəmə qeyd edib ki, ##.##.2024-cü il tarixə faiz borcu 128 946,31 manat (##.##.2024-cü il tarixə faiz borcu: 146 918,6 – ##.##.2024-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək 19 günün faiz borcu: 19 * 945,91) müəyyən olunmalıdır. İş materiallarından görünür və iddiaçının nümayəndəsinin izahatı ilə təsdiq olunur ki, kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2025-ci il tarixdə 45000 manat əsas borca, 5000 manat faiz borcuna, ##.##.2025-ci il tarixdə 43366,2 manat əsas borca, 4818,47 manat aiz borcuna, ##.##.2026-cı il tarixdə 9000 manat əsas borca, 1000 manat faiz borcuna ödənilmiş, ekspert tədqiqatı zamanı həmin ödənişlər nəzərə alınmamışdır. Belə olan halda, ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə yekun əsas borc 2 432 085,8 (2 529 452 – 45000 – 43366,2 – 9000) manat, faiz borcu 118 127,84 (128 946,31 – 5000 – 4818,47 – 1000) manat təşkil edir. İlkin iddia üzrə iddiaçı eyni zamanda tutmanın cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinə və həmin torpaq sahəsində yerləşən və ya tikilən binalara, tikililərə və qurğulara, cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X1” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahələrinə yönəldilməsi, həmin ipoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və əldə olunan vəsaitin cavabdehlərin iddiaçıya olan borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, hərracda satışdan əldə olunmuş vəsait borcun tam ödənilməsinə kifayət etmədikdə, borcun qalıq hissəsinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutulması, tutma cavabdeh5, cavabdeh4 və “X1” MMCyə məxsus adıçəkilən torpaq sahələrinə yönəldikdən və həmin əmlaklar satıldıqdan, ən geci 1 ay ərzində həmin cavabdehlərin və digər şəxslərin həmin əmlaklardan çıxarılmaları, həmin əmlakların boşaldılmasını xahiş edir. 46. Qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı cavabdeh4 məxsus Ağdaş rayonu, Yuxarı Nemətabad kəndində yerləşən 60 ha torpaq sahəsinə, Ağdaş rayonu Ərəbocağı kəndində yerləşən 2,775 ha və 2,2095 ha torpaq sahələrinə və “X1” MMC-yə məxsus Qobuüstü kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,7605 ha, 2,1734 ha, 42 ha, 2,586 ha, 4,972 ha, 3,1813 ha, 3,0825 ha, 3,8576 ha, 2,2922 ha, 8,5056 ha, 7,335 ha, 3,2089 ha, 3,6675 ha, 5,022 ha, 2,5632 ha, 2,2977 ha, 2,063 ha, 2,2986 ha, 1,8337 ha, 1,8088 ha, 2,8732 ha, 1,93 ha, 1,9 ha, Cüvə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,4579 ha, 4,4155 ha, 3,5 ha, 3,3861 ha, 3,3783 ha, 21,7 ha, 6,5 ha, 14,3 ha, Ərəbocağı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,682 ha, 4,2999 ha, 11,4532 ha, 6,4648 ha, 20,785 ha, 17,81687 ha, 7,1145 ha, 7,1185 ha, 7,2026 ha, 3,5488 ha, 3,6049 ha, 9,01 ha, 3 ha, 3,982 ha, 3 ha, 4,8294 ha, 3,862 ha, 2,9383 ha, Korarx kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,506 ha, Pirkəkə kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 6,5231 ha, 4,1784 ha, 4,2039 ha, 6,2999 ha, 2,3423 56 ha, 14,3243 ha, 3,6616 58 ha, 9,0072 ha, 5,648 ha, 3,1615 ha, 18,5118 ha, 7,4446 19,5174 ha, 19,659 ha, 4,9802 ha, 8,7188 ha, 7,1961 ha, 3,2705 ha, 2,3632 ha, 2,6346 ha, 3,6964 ha, 16,2073 ha, 6,8116 ha, 20,2634 ha, 5,3622 ha, 4,4482 ha, 16,0896 ha, 21,7065 ha, 10,9536 ha, 6,0768 ha, 5,5656 ha, 1,582 ha, 3 4,165 ha, 84 ha, 12 ha, 19 ha, 2,4277 ha, Şıxlı kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 4,8627 ha, 10,7598 ha, 4,8234 ha, 3,6814 ha, Yuxarı Nemətabad kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,5694 ha, 2,1636 ha, 2,0744 ha, 2,1636 ha, 2,404 ha, 2,142 ha, 2,404 ha, 3,4629 ha, 3,2454 ha, 3,4271 ha, 2,4039 ha, 2,4188 ha, 2,1636 ha, 1,5314 ha, 2,0033 ha, 2,404 ha, 3,6533 ha, Yuxarı Qəsil kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 2,3324 ha, 1,6 ha, Məşəd Kəndi, Ağdaş rayonunda yerləşən 9 ha torpaq sahəsinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsini xahiş edir. Məhkəmə ilk növbədə qarşılıqlı iddia tələbinə dair aşağıdakıların qeyd edilməsini zəruri hesab edib. Qarşılıqlı iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh5 məxsus ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti iddia tələbini ödədiyindən “X1” MMC və cavabdeh4 məxsus ipoteka predmetləri yüklülükdən azad edilməlidir. Məhkəmə qeyd edib ki, hazırda əsas öhdəliyə xitam verilmədiyi işin müəyyən olunan halıdır. Belə olan halda ipoteka predmetlərinin yüklülükdən azad edilməsi mümkün deyildir. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, ipoteka təminatı yalnız ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə deyil, ##.##.2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi üzrə verilmişdir. Odur ki yalnız baş kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyə xitam verilməsi ipotekaya xitamla nəticələnə bilər. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən məhkəmə bu qənaətə gəlib ki, qarşılıqlı iddia tələbi özü-özlüyündə əsassız iddia olmaqla rədd edilməlidir. “İpoteka haqqında” Qanunun 1.0.9-cu maddəsindən göründüyü kimi, sözügedən normada ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətinin anlayışı aydın şəkildə həmin əmlakın məhz likvid qiymətini ehtiva etməsi kimi verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi üzrə ipoteka predmeti olan əmlakın ilkin satış qiymətinin müəyyən edilməsi məsələsinə dair” ## #### 2020-ci il tarixli ** nömrəli qərardadına əsasən, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsində göstərilən ilkin satış qiyməti ipoteka predmeti olan əmlakın likvid qiyməti ilə müəyyən edilməlidir. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası təyin edilmiş və ekspert rəyi alınanadək iş üzrə icraat dayandırılmış, ## #### 2025ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin */**** nömrəli ## #### 2025-ci il tarixli məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası üzrə ekspert rəyi məhkəməyə daxil olmuşdur. Həmin rəylə yalnız cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar və likvid dəyəri müəyyən edilmiş, digər suallara cavab verilməmişdir. Rəyə əsasən adıçəkilən torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 475 000 manat, 10 faiz azalma təyin edilməklə likvid dəyəri 2 230 000 manat təşkil edir. Lakin qeyd edilən rəylə ipoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsində inşa edilən tikililərə münasibətdə qiymətləndirmə aparılmamışdır. İlkin iddia üzrə iddiaçının sifarişi əsasında “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli **-**/**** saylı hesabata əsasən isə cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid dəyəri 2284384,5 manat müəyyən edilmişdir. Göründüyü kimi, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid və bazar qiyməti ilə bağlı aparılmış qiymətləndirmələrin nəticələri bir-birindən kifayət qədər fərqlənmiş, nəticədə tikilinin likvid və bazar qiyməti ilə bağlı obyektiv nəticəyə gəlmək mümkün olmamışdır. Bu səbəbdən məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasına müraciət edilmiş, sonuncunun ##.##.2026-cı il tarixli EŞ-** nömrəli məktubuna əsasən, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikili üzrə “xxxx” MMC tərəfindən hazırlanmış ##.##.2026-cı il tarixli **/** nömrəli rəy düzgün hesab edilmişdir. Həmin rəyə əsasən, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 515 500 manat, üzərindəki tikintinin bazar dəyəri 3 538 849,7 manat təşkil edib. Belə olan halda məhkəmə bu qənaətə gəlib ki, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ## #### 2025-ci il tarixli məhkəmə tikintitexniki ekspertizası üzrə ekspert rəyi torpaq sahəsinin 2025-ci ilin may-iyun ayına olan qiymətini göstərməklə daha əvvəlki tarixə aid olduğundan daha sonrakı tarixə olan rəylər nəzərə alınmalı, “xxxx” MMC-nin rəyi ##.##.2026-cı il tarixə, “xxxx” MMCnin rəyi ##.##.2025-ci il tarixə aid olub hər iki rəylə müəyyən olunan əmlakın bazar qiyməti daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımının tempi nəzərə alındıqda yaxın olduğundan cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsi və üzərindəki tikiliyə münasibətdə “xxxx” MMC-nin, digər əmlaklara münasibətdə isə “xxxx” MMCnin rəyi mötəbər hesab edilməlidir. Lakin “xxxx” MMC tərəfindən adıçəkilən torpaq sahəsi və tikilinin yalnız bazar dəyəri müəyyən edilmişdir. Məhkəmə iş materiallarındakı bütün rəylərdə likvid dəyərinin əmlakın bazar dəyərinə 10 % azalma tətbiq edilməklə müəyyən edildiyini nəzərə alaraq hesab edib ki, cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsi və üzərindəki tikilinin likvid dəyəri “xxxx” MMC tərəfindən müəyyən edilən bazar qiymətlərinə 10 faiz azalma tətbiq edilməklə hesablanmalı, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin likvid dəyəri 2 263 950 manat (2 515 500 -10%), üzərindəki tikilinin likvid dəyəri 3184964,73 (3 538 849,7-10%) manat müəyyən edilməlidir. Məhkəmə ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəliyin ilkin iddia üzrə cavabdeh “X1” MMC tərəfindən lazımınca icra edilmədiyini nəzərə alaraq hesab edib ki, tutma rəydəki ilkin satış qiymətləri ilə müəyyən edilməklə yönəldilərək həmin əmlaklar açıq hərracda satılmalı, əmlakların satışdan əldə olunmuş vəsait ## ####### 2023-cü il tarixli 030CRLN18000025- ** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun ödənilməsinə yönəldilməli, ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsait ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2550213,64 manat, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pulun əvəzinin tam ödənilməsi üçün kifayət etmədikdə, qalan məbləğ cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Məhkəmə iddia tələbinin ipoteka predmeti olan əmlaka tutma yönəldikdən və əmlak satıldıqdan sonra ipoteka qoyanlar və digər şəxslərin həmin əmlakdan çıxarılmaları, qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılaraq təhvil verilməsi hissəsinə münasibətdə aşağıdakıları qeyd edib. Əvvəla, məhkəmə göstərib ki, iddiaçı qeyd olunan tələbinin qanuni əsasını iddia ərizəsində göstərməmişdir. “İpoteka haqqında” Qanunda ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi halında əmlakın boşaldılması ilə bağlı tənzimləmə 59-cu maddədə yalnız yaşayış evinə və mənzilə münasibətdə həyata keçirilmişdir. Hazırkı halda isə boşaldılaraq təhvil verilməsi tələbi irəli sürülən ipoteka müqaviləsinin predmeti qeyri-yaşayış sahəsi olmaqla yaşayış evi və ya mənzil kateqoriyasına aid əmlak deyildir. “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanunun 13.5-ci maddəsinə əsasən ... hüquqların məhdudlaşdırılması və vəzifələrin müəyyən edilməsi hallarında hüququn analogiyasından və ya qanunun analogiyasından istifadə oluna bilməz. Təsadüfi deyildir ki, “İpoteka haqqında” Qanunun 56.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, mehmanxanalar, istirahət evləri, bağ evləri və bu kimi başqa tikililər və binalar ümumi əsaslarla ipoteka predmeti ola bilər. Yaşayış evlərinin (mənzillərinin) ipotekası üçün müəyyən edilən qaydalar onlara şamil edilmir. Məhz bu səbəbdən “İpoteka haqqında” Qanunun yaşayış evinə və ya mənzilə tutmanın yönəldilməsi nəticəsində həyata keçirilməli olan hərəkətlər ilə bağlı tənzimləməsi həmin kateqoriyaya aid olmayan əmlaklara münasibətdə analogiya qaydasında tətbiq oluna bilməz. Həmçinin qeyri-yaşayış sahəsinə münasibətdə ipoteka predmetinə tutma yönəldikdə əmlakın boşaldılaraq təhvil verilməsi birbaşa ipoteka predmetinə tutma yönəlməsinin tərkib elementidir, həmin boşaldılmanın müddəti isə alınmış əmlakın keçdiyi şəxslə əldə ediləcək razılıqdan asılıdır. Beləliklə, qeyd olunan hissədə tələbin qanuni əsası müəyyən olunmadığından və göstərilən səbəblərdən məhkəmə hesab edib ki, ipoteka predmeti olan qeyri-yaşayış sahəsinin boşaldılaraq təhvil verilməsi hissəsində iddia tələbi rədd edilməlidir. (MPM 107, 115.0, 119.1, 119.3) İş materialları ilə müəyyən olunur ki, kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi ilə əlaqədar ilkin iddia üzrə cavabdehlərə müvafiq qaydada xəbərdarlıq olunmuş və hazırkı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət olunmamışdan əvvəl cavabdehlər ilə mübahisənin həll edilməsi məqsədi ilə müvafiq addımlar atılmışdır. Lakin cavabdehlər mövcud mübahisənin məhkəməyəqədər mərhələsində tələbi cavabsız qoymuşdur. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edib ki, məhkəmə xərcləri işin nəticəsindən asılı olmayaraq bölüşdürülməlidir. Yuxarıda qeyd olunanları və ilkin iddianın qiymətinə uyğun dövlət rüsumu məbləğini nəzərə alaraq məhkəmə hesab edib, qarşılıqlı iddia üzrə məhkəmə xərcləri qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçıya aid edilməli, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 2398 manat, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin qeydə alınması üçün ödənilmiş xərcin əvəzi olaraq 6224,66 manat məbləğində pul cavabdehlər cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə, ekspertiza xərci olaraq cavabdeh5, cavabdeh4, cavabdeh3 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 Şirkətindən 200 manat müştərək qaydada tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına, 3000 manat müştərək qaydada tutularaq “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hesabına ödənilməlidir.
30. Gəldiyi nəticəni məhkəmə Mülki Məcəllənin 269.1, 269.4, 270.1, 309.1, 447.1, 447.2, 739.1, 739.2, 741, 470.1, 471, 472.1, 472.2-ci maddələrinə, “İpoteka haqqında” Qanunun (zamana görə qüvvədə olan) 4, 34, 17, 41, 47.5, 48.1, 39.3.3, 1.0.9, 52-ci bəndlərinə istinadla əsaslandırmışdır.
31. İlkin iddia üzrə cavabdeh cavabdeh1 Şirkəti həmin qətnamədən apellyasiya şikayəti verərək qətnamənin ləğv edilməsi, iddianın tam rədd olunması barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
32. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, məhkəmə tərəfindən təyin olunmuş ekpertiza nəticəsində Mərkəzi Ekspertiza tərəfindən verilmiş rəydə ziddiyyət mövcuddur. Belə ki, iddiaçının tələb etdiyi faiz borcu ilə kreditin götürülmə faizi arasında kəskin ziddiyyət yaranır. Bu səbəbdən iş üzrə təkrar ekspertizanın keçirilməsi, borcunun əsas və faiz hissələrinin nə qədər olmasının araşdırılması vacibdir. Bundan başqa məhkəmə əmlakın qiymətləndirilməsi barədə 2 ekspertiza rəyinin olması və hər rəydə əmlakın bazar dəyərinə fərqli qiymət müəyyən edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə öz mülahizəsi ilə bir rəyin digər rəydən üstün tutmuş, iddiaçının mövqeyini üstün tutmuş və onun tələbinə uyğun gələn qiymətləndirməni vermiş rəyi əsas götürmüş və bunu qətnamədə mötəbər əsaslandıra bilməmişdir. Bu anlaşımazlığın aradan qaldırılması üçün təkrar və ya komission ekspertiza keçirilməli və cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində olan tikilinin bazar dəyəri və likvid dəyəri dəqiqləşdirilməli idi.
Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri:
33. Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmuşdur. Etiraz onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdehin apellyasiya şikayətindən açıq-aydın görmək olur ki, apellyasiya şikayəti vaxt uzatmaq və məhkəmə qətnaməsinin icrasından yayınmaq məqsədi daşıyır. Cavabdeh apellyasiya şikayətinin əsaslarından biri kimi göstərmişdir ki, “Bildiririk ki, məhkəmə tərəfindən təyin olunmuş ekpertiza nəticəsində Mərkəzi Ekspertiza tərəfindən verilmiş rəydə ziddiyyət mövcuddur. Belə ki, iddiaçının tələb etdiyi faiz borcu ilə kreditin götürülmə faizi arasında kəskin ziddiyyət yaranır. Bu səbəbdən iş üzrə təkrar ekspertizanın keçirilməsi, borcunun əsas və faiz hissələrinin nə qədər olmasının araşdırılması vacibdir.”. Cavabdehin bu mülahizəsi ilə bağlı bildirir ki, cavabdeh heç bir əsaslandırma olmadan və ümumi sözlərlə öz mülahizəsini bildirmişdir. Halbuki, Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin rəyi birinci instansiya məhkəməsinin baxışı zamanı ətraflı araşdırılmış və hüquqi qiymət verilmişdir. Cavabdeh həmçinin apellyasiya şikayətinin əsaslarından biri kimi göstərmişdir ki, “Bundan başqa məhkəmə əmlakın qiymətləndirilməsi barədə 2 ekspertiza rəyinin olması və hər rəydə əmlakın bazar dəyərinə fərqli qiymət müəyyən edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə öz mülahizəsi ilə bir rəyin digər rəydən üstün tutmuş, iddiaçının mövqeyini üstün tutmuş və onun tələbinə uyğun gələn qiymətləndirməni vermiş rəyi əsas götürmüş və bunu qətnamədə mötəbər əsaslandıra bilməmişdir. Bu anlaşımazlığın aradan qaldırılması üçün təkrar və ya komission ekspertiza keçirilməli və cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində olan tikilinin bazar dəyəri və likvid dəyəri dəqiqləşdirilməli idi”. Cavabdehin bu mülahizəsi ilə bağlı bildirir ki, ipoteka predmeti olan və Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1.50 ha.torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən tikili cavabdeh cavabdeh5 məxsusdur və həmin əmlakın birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən bir neçə dəfə təyin edilmiş məhkəmə tikinti-texniki və əmtəəşünaslıq ekspertizaları nəticəsində müəyyən edilmiş qiyməti qeyd edilən cavabdeh tərəfindən mübahisələndirilməmişdir. Hər bir halda cavabdeh1 Şirkətinin mülahizəsi ilə bağlı bildiririk ki, göstərilən əmlakla bağlı təyin edilmiş tikintitexniki ekspertizaları cavabdehin mülahizəsinin əsassız olduğunu və yenidən müvafiq ekspertiza təyin etdirməklə işin uzadılması məqsədi daşıdığını göstərir. Belə ki, iş materiallarında da göstərilən daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi ilə bağlı bir neçə rəy olduğu və sonda Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının müəyyən etdiyi qiymətləndirici təşkilat tərəfindən verilmiş sonuncu rəyin məhkəmə qətnaməsində əsas alındığı müəyyən edilmişdir. Cavabdehin apellyasiya şikayətində narazı olduğu hər iki istiqamət üzrə əsaslandırması səviyyəsindən də açıq-aydın görünür ki, məqsəd borcun ödənilməsindən yayınmaq üçün əlavə vaxt qazanmaq və ona verilən prosessual hüquqlardan sui-istifadə etməkdir.
Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları:
34. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi apellyasiya şikayətinə etiraz edərək həmin şikayətin təmin edilməməsini, qətnamənin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi.
35. Cavabdehlər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişlər. Cavabdeh cavabdeh1 Şirkətinin nümayəndəsi ərizə ilə müraciət edərək məhkəmə iclasının onun iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişdir. Digər cavabdehlər gəlməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdirlər. Məhkəmə kollegiyası MPM-in 376.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq:
36. Mülki Məcəllənin: -269.7-ci maddəsinə əsasən girovla və ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəlik üzrə kreditorun (girov saxlayanın və ipoteka saxlayanın) hüququ var ki, borclunun həmin öhdəliyi icra etmədiyi halda girov qoyulmuş və ya ipoteka ilə yüklü edilmiş əşyanın dəyərindən həmin əşyanın mənsub olduğu şəxsin (girov qoyanın və ipoteka qoyanın) digər kreditorlarına nisbətən üstün qaydada təminat alsın. -385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. -386-cı maddəsinə görə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. -442, 443.1 və 448.1-ci maddələrinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. -462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) qanun və ya müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. -467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. -mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı dövrdə qüvvədə olmuş 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. -mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı dövrdə qüvvədə olmuş 743-cü maddəsinə görə əgər borc alanın əmlak vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşərsə, bu isə borcun qaytarılması tələbi üçün təhlükə yaradarsa, borc verən borcun dərhal qaytarılmasını tələb edə bilər.
37. “İpoteka haqqında” Qanunun: -1.0.6-cı, 3.1-ci, 10.4-cü, 11.1-ci, 11.2-ci maddələrinə əsasən ipoteka ilə borc, alqı-satqı, podrat və başqa mülki-hüquqi müqavilələrdən irəli gələn həqiqi tələblər təmin edilə bilər. İpoteka müqaviləsi dövlət qeydiyyatına alınmalıdır və dövlət qeydiyyatına alındığı andan qüvvəyə minir və ipoteka hüququ həmin andan əmələ gəlir. Daşınar əşyanın ipotekası haqqında müqavilə daşınar əmlakın rəsmi reyestrində qeydə alınmalıdır. İpoteka hüququ - bu Qanunun 34-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduğu hallarda ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququdur. -34.1-ci maddəsinə görə ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranmasına əsas verən hallar aşağıdakılardır: -34.1.1. əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin icrasının 90 təqvim günü və daha çox müddətə gecikdirilməsi; -34.1.3. ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulmuş və ipoteka saxlayana ipotekaya tutma yönəltmək hüququ verən şərtinin baş verməsi; -34.1.4. bu Qanunda nəzərdə tutulmuş digər hallarda.
38. Mülki Prosessual Məcəllənin: - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. -119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. -119.5-ci maddəsinə görə apellyasiya və kassasiya şikayətləri verilməsi ilə əlaqədar işdə iştirak edən şəxslərin çəkdikləri məhkəmə xərcləri də bu Məcəllənin 119.1-119.4-cü maddələrində göstərilən qaydaya uyğun bölüşdürülür. -206.1-ci maddəsinə əsasən ekspertin rəyi məhkəmə iclasında tədqiq edilir və digər sübutlarla birgə qiymətləndirilir və onun məhkəmə üçün qabaqcadan heç bir qüvvəsi yoxdur. Ekspertin rəyi ilə məhkəmənin razılaşmaması iş üzrə qətnamədə, yaxud əlavə və ya təkrar ekspertiza təyini haqqında qərardadda əsaslandırılmalıdır.
Apellyasiya baxışının hədləri:
39. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.6-cı maddəsinə görə apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
40. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır.
41. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmiş, iddiaçı qətnamədən apellyasiya şikayətini verməmişdir, cavabdeh cavabdeh1 şirkəti verdiyi apellyasiya şikayətində qətnamənin ləğv edilməsini, iddianın tamamilə rədd edilməsini xahiş etsə də, apellyasiya şikayətində qətnamə ilkin iddiaya əsasən mübahisəli kredit müqaviləsi üzrə tutulması qət edilmiş əsas və faiz borcunun məbləği, eləcə də cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində olan tikilinin ilkin satış dəyəri hissəsində mübahisələndirilmişdir. Odur ki, Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı maddəsinin tələblərini, eləcə də apellyasiya şikayətinin dəlillərini nəzərə alaraq məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, qətnamənin əsaslığı həmin hisslərdə yoxlanılmalıdır.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi:
42. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, qətnamə mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
43. Belə ki, ilkin iddiaçı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə ilkin cavabdeh “X1” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında ## ######## 2018-ci il tarixli ***CRLN******** nömrəli baş kredit müqaviləsi çərçivəsində bağlanmış ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borcunun əsas borclu və zaminlərdən müştərək qaydada tutulmasını və tutmanın ipoteka predmetlərinə yönəldilməsini tələb edir.
44. Cavabdeh “xxxx” Şirkətinin apellyasiya şikayətində mübahisələndirdiyi hallar kontekstində araşdırma aparan kollegiya qeyd edir ki, kredit müqaviləsi üzrə əsas və faiz borc məbləğlərinin müəyyən edilməsi məqsədilə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən məhkəməmühasibatlıq ekspertizası keçirilmiş və ekspert rəyi ilə ## ####### 2023-cü il tarixli ***CRLN********-** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə əsas borcun 2.529.452 manat, ##.##.2024cü il tarixə faiz borcu 146.918,6 manat təşkil etməsi müəyyən edilmişdir.
45. Cavabdeh apellyasiya şikayətində ekspert rəyi ilə razılaşmadığını bildirsə də, həmin rəyin şübhə altına alınması üçün əsas verə biləcək konkret faktiki hallara (məsələn, etdiyi bəzi ödənişlərin nəzərə alınmamasına və s.) istinad etməmişdir. Beləliklə, məhkəmənin sözügedən ekspert rəyi ilə razılaşmaması üçün əsaslar olmadığından kollegiya hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi cavabdehlərdən tutulacaq borc məbləğlərini MPM-in 218.3-cü maddəsinin tələblərini nəzərə almaqla həmin rəyə əsasən müəyyənləşdirməkdə haqlı olmuşdur.
46. Digər tərəfdən kollegiya mübahisəli kredit müqaviləsi üzrə yalnız ##.##.2024-cü il tarixinədək, yəni pretenziya məktubu göndərilənədək olan müddət üçün hesablanmış faiz borcunun cavabdehlərdən tutulması barədə birinci instansiya məhkəməsi gəldiyi nəticə ilə də razılaşaraq qeyd edir ki, iddiaçı yalnız həmin tarixədək olan müddət üçün müqavilə üzrə kreditdən istifadəyə görə faizlərin tutulmasını tələb etmək hüququna malik olduğundan birinci instansiya məhkəməsi həmin tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək olan müddət üçün hesablanmış faiz borcu məbləğini ekspert rəyi ilə müəyyən edilmiş ##.##.2024-cü il tarixə olan faiz borcundan çıxmaqda da haqlı olmuşdur.
47. Bununla yanaşı apellyasiya şikayətinin dəlillərindən biri də ipoteka predmeti olan cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin və onun üzərində olan tikilinin ilkin satış dəyərinin daşınmaz əmlak bazarında real qiymətlərə uyğun olmamasından ibarətdir.
48. Bununla bağlı qeyd edilməlidir ki, sözügedən əmlakın qiymətləndirilməsi məqsədilə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən dəfələrlə ekspert və qiymətləndirmə rəyləri alınmışdır:
49. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin */**** nömrəli ## #### 2025-ci il tarixli məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası üzrə ekspert rəyi ilə yalnız cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsi qiymətləndirilərək bazar dəyəri 2.475.000 manat, 10 faiz azalma təyin edilməklə likvid dəyəri 2.230.000 manat təşkil etməsi müəyyən edilmiş, lakin sqeyd edilən rəylə ipoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsində inşa edilən tikililərə münasibətdə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
50. İlkin iddiaçının sifarişi əsasında “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli **-**/**** saylı hesabata əsasən isə cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin likvid dəyəri 2284384,5 manat müəyyən edilmişdir.
51. “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli CVN/O 07- ***/** saylı qiymətləndirmə rəyinə əsasən cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikilinin 1 bazar dəyəri 3400000 manat, likvid dəyəri 3060000 manat məbləğində dəyərləndirilmişdir.
52. “xxxx” MMC tərəfindən hazırlanmış ##.##.2026-cı il tarixli **/** nömrəli rəyə əsasən isə cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsindəki tikili üzrə cavabdeh5 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 1,50 ha torpaq sahəsinin bazar dəyəri 2 515 500 manat, üzərindəki tikintinin bazar dəyəri 3 538 849,7 manat məbləğində müəyyənləşdirilmişdir. Həmin rəy Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının ##.##.2026-cı il tarixli EŞ-** nömrəli məktubuna əsasən düzgün hesab edilmişdir.
53. Kollegiya qeyd edir ki, cavabdeh apellyasiya şikayətində sözügedən əmlakın qətnamədə müəyyən edilmiş likvid dəyərini mübahisələndirərkən iş üzrə alınmış qiymətləndirmə rəyləri arasında fərqlərin mövcudluğuna istinad etmişdir. Bununla bağlı vurğulanmalıdır ki, yuxarıda da qeyd edildiyi kimi ilkin iddiaçının sifarişi ilə alınmış “xxxx” MMCnin qiymətləndirmə rəyi istisna olmaqla məhkəmə tərəfindən alınmış digər qiymətləndirmə və ekspert rəylərində müəyyən edilmiş qiymətlər bri-birindən kəskin şəkildə fərqlənmir. Belə ki, mübahisəli torpaq sahəsinin bazar dəyəri Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspert rəyində 2.475.000 manat məbləğində qiymətləndirildiyi halda xxxx” MMC tərəfindən hazırlanmış qiymətləndirmə rəyinə əsasən 2.515.000 manat təşkil etmişdir. Eynilə həmin torpaq sahəsində inşa edilmiş tikilinin bazar dəyəri “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş ##.##.2025-ci il tarixli CVN/O 07- ***/** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən 3400000 manat, “xxxx” MMC tərəfindən 3.538.849,7 manat məbləğində müəyyən edilmişdir.
54. Göründüyü kimi rəylərdə müəyyən edilmiş qiymətlər arasında fərqlər cüzi olmaqla yanaşı birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən ilkin satış qiyməti müəyyən edilərkən mübahisəli torpaq sahəsi və tikilini daha yüksək məbləğdə qiymətləndirmiş, yəni cavabdehlərin mənafelərinə daha uyğun olan “xxxx” MMC tərəfindən verilmiş rəy əsas götürülmüşdür. Odur ki, cavabdehlərin ilkin satış qiymətinin bazar reallığını əks etdirməməsi barədə dəlillərinin formal mülahizə xarakteri daşıması açıq-aşkardır.
55. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq edilmiş, prosessual hüquq pozuntulara yol verilməmiş, qətnamədə göstərilən nəticələr işin hallarına uyğundur. Apellyasiya şikayətlərində irəli sürülən dəlillər isə yuxarıda göstərilənlərə görə əsassızdır və mahiyyətcə düzgün olan birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin (mübahisələndirilən hissədə) ləğvi üçün əsas ola bilməz. Odur ki, şikayətlər təmin edilməməli, qətnamə mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
56. Məhkəmə xərclərinə münasibətdə qeyd edilir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilmədiyindən həmin şikayət verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumu apellyatora aid edilməlidir.
57. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 384.0.1, 392, 393, 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası
q ə t e t d i:
Cavabdehlər cavabdeh1 Şirkəti tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli e-*-*(***)-***/**** saylı qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Apellyasiya şikayətlərinə görə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdeh cavabdeh1 Şirkətinin özünə aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər.
Sədrlik edən: Leyla Əliyeva
Hakimlər: Ziya Şirinov
Təranə Mahmudova