Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(114)-732/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-732/2024 16.01.2024 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Fikrət Cilingir oğlunun sədrliyi, Kərimov Elvin Cəfər oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə qarşı mənzil uçotuna alınma tələbinə dair işə məhkəmənin binasında, şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq məhkəmə aşağıdakı qərarı qəbul etdi. Təsviri hissə: İddiaçı cavabdeh Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə qarşı iddia ərizəsi ilə xx.xx.2023cü il tarixdə Gəncə İnzibati Məhkəməsinə müraciət edərək, onun mənzil uçotuna alınması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı 05 aprel 2019-cu il tarixdə həqiqi hərbi xidmətə çağrılmışdır. 2-ci Qarabağ Müharibəsi zamanı gedən döyüşlərdə iştirak etmiş və hərbi əməliyyatlar nəticəsində xəsarət aldığı üçün ona üçüncü dərəcə əlilik verilmişdir. Həmçinin 2-ci Qarabağ Müharibəsi zamanı döyüşlərdə iştirak etdiyi üçün Vətən müharibəsi iştirakçısı, cəsur döyüşçü, Şuşanın və Füzulinin azad olunması görə medallarla təltif olunmuşdur. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra isə mənzil növbəliyi ilə bağlı Goranboy rayon İcra Hakimiyytinə müraciət etdmişdir. Lakin sonradan 2021-ci ildən Gəncə şəhərinə köçüb yaşadığı üçün mənzil növbəliyindən çıxarılmağı ilə bağlı Goranboy rayon İcra Hakimiyyətinə müraciət etmiş və həmin orqanın müvafiq sərəncamı ilə ərizəsi nəzərə alınaraq onun mənzil növbəliyi ilə bağlı sənədlər Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin mənzil komissiyasına göndərilmişdir. Məhz bu səbəbdən də, mənzil uçotuna alınmağı ilə bağlı Cavabdehnə müraciət etmişdir. Lakin cavabdeh orqan Gəncə şəhərində qeydiyyatda olmamağını əsas gətirərək onun mənzil uçotuna alınmağından imtina etmişdir. Halbuki, o, 2021-ci ildən Gəncə şəhəri Nizami rayonu, H.Əliyev prospekti, 56 nömrəli binanın qarşısında yerləşən ünvanda qeydiyyatda olmaqla yaşayır. İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə cavabdehə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən məhkəməyə göndərilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 5-1/2-03/2300/2023 nömrəli məktubla bildirilmişdir ki, iddiaçının tələbi əsassızdır. Belə ki, araşdırma zamanı məlum olmuşdur ki, İddiaçı əvvəllər Goranboy rayonunda qeydiyyatda olmuş, 2023-cü ildən Gəncə şəhərinə qeydiyyata düşmüşdür. Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 1983-cü il 14 oktyabr tarixli, 418 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan ərazisində mənzil ehtiyacını yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşları uçota götürməyin və yaşayış sahələrini bölüşdürməyin" Nümunəvi Qaydalarına əsasən mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşların uçotuna həmin yaşayış məntəqəsində müddəti yerli icra hakimiyyəti tərəfindən müəyyən edilən vaxt ərzində daimi yaşayan şəxslər götürülürlər. Gəncə şəhərində daimi yaşama müddəti 5 il müəyyən edilmişdir. Məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişdir: -surəti işə əlavə edilmiş Tibbi-Sosial Ekspert Komissiyasında sonuncu müayinəyə dair məlumatdan görünür ki, X2 Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin və konstitusiya quruluşunun müdafiəsinə görə xx.xx.2021-ci il tarixdən üçüncü dərəcəli əlillik təyin edilmişdir. -işə əlavə edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli « Yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında » arayışdan görünür ki, X3 xx.xx.2022-ci il tarixdən Gəncə şəhəri, H.Əliyev pr., 56 nömrəli binanın qarşısı ünvanında qeydiyyatdadır. -işə əlavə edilmiş Goranboy Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının xx.xx.2022-ci il tarixli, 100 nömrəli sərəncamından görünür ki, Goranboy RİHB-nin xx.xx.2021-ci il tarixli, 126 nömrəli sərəncamında mənzil növbəsində olan vətən müharibəsi əlili X1 mənzil növbəlilik sənədləri Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə göndərilmişdir. -işə əlavə edilmiş Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin 5-1/1-B-67-068/2023 nömrəli xx.xx.2023-cü il tarixli məktubundan görünür ki, X3 yaşayış yeri üzrə Gəncə şəhərində qanunla müəyyən olunmuş müddətdə qeydiyyatda olmadığı üçün onun mənzil uçotuna alınmağından imtina edilmişdir. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, mübahisə ilə bağlı inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. İddia mümkün iddiadır. Belə ki, baxılan iş Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş mənada inzibati mübahisədir ki, buna baxmaq səlahiyyəti inzibati məhkəmələrə aiddir. İddiaçı həmin Məcəllənin 34-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia qaldırmışdır. İddia mümkün iddia olmaqla yanaşı, mahiyət baxımından da əsaslıdır. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, iddiaçı əlilliyi müəyyən edilmiş şəxs olmaqla mənzil növbəlilik siyahısına salınması üçün Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə müraciət etsə də, cavabdeh bundan imtina etmişdir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara müqayisəli şəkildə, onlara tətbiq edilməli olan normativ hüquqi aktlar baxımından hüquqi qiymət verərək aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 43-cü maddəsinin İİ hissəsinə əsasən dövlət yaşayış binalarının və evlərin tikintisinə rəvac verir, insanların mənzil hüququnu gerçəkləşdirmək üçün xüsusi tədbirlər görür. Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin:- -50.1-ci maddəsinə əsasən aşağıdakı vətəndaşlar sosial kirayə müqaviləsi əsasında verilən yaşayış sahələrinə ehtiyacı olan (bundan sonra – yaşayış sahəsinə ehtiyacı olan) hesab edilir: 50.1.1. sosial kirayə müqaviləsinə əsasən kirayəçi və ya sosial kirayə müqaviləsi əsasında kirayəçinin ailə üzvləri və ya yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi və ya yaşayış sahəsi mülkiyyətçisinin ailə üzvləri olmayan vətəndaşlar; 50.1.2. sosial kirayə müqaviləsinə əsasən kirayəçi və ya sosial kirayə müqaviləsi əsasında kirayəçinin ailə üzvləri və ya yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi və ya yaşayış sahəsi mülkiyyətçisinin ailə üzvləri olan və uçot normasından az ailə üzvlərinin adambaşına düşən yaşayış sahəsinin ümumi sahəsi ilə təmin olunan vətəndaşlar; 50.1.3. yaşayış sahələri üçün müəyyən edilmiş tələblərə cavab verməyən sahələrdə yaşayan vətəndaşlar; 50.1.4. bir neçə ailənin yaşadığı mənzildə yaşayan sosial kirayə müqaviləsinə əsasən kirayəçi, kirayəçinin ailə üzvləri, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi, mülkiyyətçinin ailə üzvləri olan vətəndaşlar (əgər ailənin tərkibində ağır xroniki xəstəliyə düçar olmuş xəstə varsa, bu da bir mənzildə onunla yaşamağı mümkünsüz edirsə və həmin vətəndaşların sosial kirayə müqaviləsi ilə verilən və ya mülkiyyət hüququ əsasında onlara məxsus olan digər yaşayış sahəsi yoxdursa). -51.1-ci maddəsinə əsasən Bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, sosial kirayə müqaviləsinə əsasən yaşayış sahələri yaşayış sahələrinə ehtiyacı olan qismində uçota alınmış vətəndaşlara verilir. -51.3-cü maddəsinə əsasən vətəndaşların yaşayış sahəsinə ehtiyacı olan qismində uçota alınması onların yaşayış yeri üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanına və ya bələdiyyə orqanına təqdim etdikləri ərizələri (bundan sonra – uçota alınma haqqında ərizə) əsasında həmin orqan (bundan sonra – uçota alınmanı həyata keçirən orqan) tərəfindən həyata keçirilir. Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada vətəndaşlar uçota alınma haqqında ərizələri yaşayış yeri üzrə deyil, digər yer üzrə verə bilərlər. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan vətəndaşların uçota alınması onların qanuni nümayəndələri tərəfindən verilən uçota alınma haqqında ərizələr əsasında həyata keçirilir. Hazırda qüvvədə olan Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 418 nömrəli,14 oktyabr 1983-cü il tarixli “Azərbaycan SSR ərazisində mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşları uçota götürməyin və yaşayış sahələrini bölüşdürməyin Nümunəvi qaydalarının təsdiq edilməsi haqqında” qərarının İİ hissəsinin 4-cü bəndinin 1-ci yarımbəndinə əsasən mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşların uçotuna həmin yaşayış məntəqəsində müddəti rayon, şəhər (respublika və vilayət tabeli şəhər) xalq deputatları Sovetləri tərəfindən müəyyən edilən vaxt ərzində daimi yaşayan şəxslər götürülürlər. Həmin bəndin 2-ci yarımbəndinə əsasən Respublikanın rəhbər orqanlarının qərarı ilə başqa yerə işə keçirilən işçilər mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olanların uçotuna həmin yaşayış məntəqəsində yaşamaq müddətindən asılı olmayaraq, hər bir ayrı halda rayon, şəhər (respublika və vilayət tabeli şəhər) xalq deputatları Soveti icraiyyə komitəsinin qərarı ilə götürülə bilərlər. “Azərbaycan SSR Kirovabad şəhəri ərazisində mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşları uçota götürməyin və yaşayış sahələrini bölüşdürməyin” qaydalarının İİ hissəsinin 4-cü bəndinin 1-ci yarımbəndinə əsasən mənzil şəraitini yaxşılaşdırmağa ehtiyacı olan vətəndaşların uçotuna Kirovabad şəhərində 5 ildən az olmayaraq yaşayış və pasport qeydiyyatında olan və bir idarədə, təşkilatda azı 3 il fasiləsiz işləyən şəxslər götürülürlər. Qeyd olunan Qaydanın İİ hissəsinin 4-cü bəndinin 1-ci yarımbəndinin məzmunundan aydın olur ki, 5 il müddət hər-hansı idarədə və təşkilatda işləyənlərə şamil edilmiş, digər şəxslərlə bağlı meyarlar və müddətlər müəyyən edilməmişdir. İstinad olunan qanunvericiliyin tələblərinə əsasən, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin imtinası əsassız olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin:- -2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında inzibati məhkəmələr tərəfindən baxılır. -34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. -68.1-ci maddəsinə görə məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçun əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. N ə t i c ə v i h i s s ə: Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 2, 34, 68, 69, 73, 75, 78, 81 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərar aldı: İddia təmin edilsin. İddiaçı əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərin mənzil növbəlilik siyahısına salınması vəzifəsi Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə həvalə edilsin. Qərardan, onun tam formada təqdim olduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qərardan şikayət verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda məhkəmə qərarı onun təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Fikrət Hüseynov