Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(118)-212/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-212/2020 04.02.2020 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Ceyhun Bəşir oğlununun sədirliyi, X1 katibliyi, İddiaçı, Cavabdehin nümayəndəsi X6, Üçüncü şəxs X7 və onun vəkili X8 iştrakları ilə, İddiaçı cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinə və üçüncü şəxs X4 qarşı “Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin 2(060)-4000/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilmiş həyat yoldaşı X3 üzərində qəyyum təyin edilməyi barədə cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin imtinasının qanunsuz hesab edilməsi və onun X2 üzərində qəyyum təyin edilməyi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə öhdəlik qoyulmasına” dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinə və üçüncü şəxs X4 qarşı “Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin 2(060)-4000/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilmiş həyat yoldaşı X3 üzərində qəyyum təyin edilməyi barədə cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin imtinasının qanunsuz hesab edilməsi və onun X2 üzərində qəyyum təyin edilməyi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə öhdəlik qoyulmasına” dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, X15 oğlu ilə xx.xx.2015-ci il tarixdə rəsmi nikah qeydiyyatından keçməklə ailə qurmuş və o İlkinin yaşadığı Abşeron rayonu, Novxanı kəndi, S.Orucov küçəsində yerləşən 1319 saylı fərdi yaşayış evinə gəlin köçmüşdür. Birgə nikahdan xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X5 adlı bir uşağı anadan olmuşdur. Onlar ailə quranda həyat yoldaşı 2-ci qrup əlil olmuş və Sumqayıt şəhər məhkəməsinin 2(060)-4000/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilmişdir. Hazırda, onun üzərində qəyyum təyin edilməsi məsələsi həll olunur. Bu məqsədlə, həyat yoldaşının üzərində qəyyum təyin olunmağı barədə lazımi sənədləri toplayıb Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin yuxarıda göstərilən qətnaməsini də həmin sənədlərə əlavə edib aidiyyəti üzrə Sumqayıt şəhər İH yanında Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasına təqdim etmişdir. Lakin, İ-155–099 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli məktubla həyat yoldaşının üzərində qəyyum təyin edilməsindən imtina edilmiş və onun üzərində qəyyum təyin edilməsi ilə bağlı İlkinin valideynləri-X7 və X11 ilə aralarında olan mübahisəyə aydınlıq gətirilməsi məqsədi ilə aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət etməyini tövsiyyə etmişlər. Hesab edir ki, həyat yoldaşı X3 üzərində qəyyuın təyin edilməyi barədə ona verilmiş cavab əsassızdır və ona görə də məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. Qeyd olunanlara əsasən iddianın təmin edilməsi barəsində qərar qəbul edilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmədə İddiaçı eyni məzmunlu izahat verərək, iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmədə cavabdehin nümayəndəsi X6 iddia tələbində göstərilənlərlə bağlı məsələnin həllinin məhkəmənin mülahizəsinə buraxdı. Üçüncü şəxs X7 və onun vəkili X13 hazırki iddia tələbinə inzibati qaydada baxılmasının qeyri-mümkün olmasını, İlkin Bəşirovun fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs qismində tanınması haqqında Suymqayıt Şəhər Məhkəməsinin qətnaməsini yuxarı instansiya məhkəməsində mübahisələndirdiyini bildirdilər. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdırıb hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. İlk öncə məhkəmə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 34-cü maddəsinə əsasən qəyyumluq və himayəçilik orqanları qanunverciliklə müəyyənləşdirilir.Həmin Məcəllənin 34.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılması və ya fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılması barədə qərarın qanuni qüvvəyə mindiyi gündən etibarən üç gün ərzində məhkəmə həmin fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və himayəçilik təyin edilməsi üçün onun yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanına bu barədə məlumat verməlidir.Həmin Məcəllənin 35.1ci maddəsinə əsasən qəyyumu və ya himayəçini qəyyumluğa və ya himayəçiliyə ehtiyacı olan şəxsin yaşayış yeri üzrə qəyyumluq və himayəçilik orqanı fiziki şəxs üzərində qəyyumluq və ya himayəçilik qoyulması zərurətinin ona məlum olduğu andan üç ay ərzində təyin edir. Qəyyumluğa və ya himayəçiliyə ehtiyacı olan şəxsə qəyyum və ya himayəçi təyin edilənədək qəyyum və ya himayəçi vəzifələrini qəyyumluq və himayəçilik orqanı icra edir. Qəyyumun və ya himayəçinin təyin edilməsi barədə maraqlı şəxslər məhkəməyə etiraz verə bilərlər. Qeyd olunan maddələrdə qəyyumluq və himayəçilik orqanın funksiyalarını hansı qurumun həyata keçirilməsi ilə bağlı birbaşa göstərişin olmaması həmin qurumun səlahiyətlərinin yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən həyata keçirilməsinə dəlalət etmir. Göründüyü kimi hazırki iddia tələbi üzrə cavabdeh qismində Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyəti göstərilmişdir. Məhkəmə iddiaçıya hüquqi yardım göstərməklə iddia tələbində cavabdeh qismində Qəyyumluq və Himayə orqanını göstərilməsini məqsəd müvafiq hesab etmədi. Belə ki, hazırki iddia tələbi üzrə cavabdeh qismində Qəyyumluq və Himayə orqanı göstərildiyi tədqirdə belə həmin qurumun inzibati orqan olmaması səbəbindən hazırki iddia tələbinə Sumqayıt İnzibati Məhkəməsində baxılması mümkün olmayacaq. Yəni göstərilən şərtlər məcmu yaratdığı halda münahisələrə inzibati məhkəmələr tərəfindən baxılır. Hazırki tələbə münasibətdə məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyəti Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasıdır ki, qəyyumluq və himayəçilik orqanları kollegial orqan olmaqla inzibati orqan deyildir. İnzibati orqanların təsnifatının təsdiq edilməsi haqqında Nazirlər Kabinetinin xx xxxxxx 2007-ci il tarixli 136 nömrəli qərarında qəyyumluq və himayəçilik orqanları inzibati orqanların təsnifatında inzibati orqan kimi nəzərdə tutulmamış və sonuncunun fəaliyyəti İnzibati İcraat haqqında qanunla deyil Azərbaycan Respublikası Mülki və Ailə Məcəllələri ilə tənzimlənir. Bundan başqa məhkəmə qeyd edir ki, hazırki mübahisə sonuncunun inzibati fəaliyyətinin nəticəsi deyil. Belə ki, inzibati fəaliyyət inzibati orqanlar tərəfindən həyata keçirilən və nəticədə ünvanlandığı hüquqi və fiziki şəxslər üçün müəyyən nəticələrin yaranmasına səbəb olan inzibati aktın qəbulu ilə nəticələnən fəaliyyətdir. İnzibati akt isə inzibati orqan tərəfindən ümumi (publik) hüquq sahəsinə aid olan müəyyən (konkret) məsələni nizama salmaq və ya həll etmək məqsədilə qəbul edilmiş və ünvanlandığı hüquqi və ya fiziki şəxs (şəxslər) üçün müəyyən hüquqi nəticələr yaradan qərar, sərəncam və ya digər növ hakimiyyət tədbiridir (İİ haqqında Qanun-2.0.2). Hazırda mübahisələndirilən Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasının xx.xx.2019-ci il tarixli məktubu inzibati akt deyil, ünvanlandlığı şəxslər üçün hər hansı nəticə yaratmır və sonuncunun qərarı məcburilik xüsusiyyətlərinə malik deyil. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, hazırki mübahisəyə tərəflərin subyektiv tərkibi və mübahisə predmeti baxımından inzibati məhkəmələr tərəfindən inzibati qaydada baxılmalı olmadığından qəyyumluq və himayəçilik orqanlarına qarşı irəli sürülən iddalara inzibati deyil mülki məhkəmə icraatı qaydasında ümumi (rayon, şəhər) məhkəmələr tərəfindən baxılmalıdır. Bu səbədən də iddiaçı Qəyyumluq və Himayəçilik orqanlarına qarşı iddia ilə cavabdehin olduğu yer üzrə ümumi (rayon, şəhər) məhkəməyə müraciət etməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 35.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. 35.3-cü maddəsinə əsasən iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. 16.3-cü maddəsinə əsasən, mübahisəni mahiyyəti üzrə həll etməyən məhkəmə qərardadları şifahi məhkəmə baxışı keçirilmədən də qəbul edilə bilər. Yuxarıda göstərilənlər əsasən, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.1, 16.3, 35 və 80-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı : İddiaçı cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinə və üçüncü şəxs X4 qarşı “Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin 2(060)-4000/2019 saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli qətnaməsi ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxs hesab edilmiş həyat yoldaşı X3 üzərində qəyyum təyin edilməyi barədə cavabdeh Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin imtinasının qanunsuz hesab edilməsi və onun X2 üzərində qəyyum təyin edilməyi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə öhdəlik qoyulmasına” barədə iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan surəti təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Ceyhun Məmmədov